5.7

विस्तारो ऽत ऊर्ध्वं त्वचो ऽभिहिताः कला धातवो मला दोषा यकृत्प्लीहानौ फुप्फुस उण्डुको हृदयं वृक्कौ च

vistāro 'ta ūrdhvaṃ tvaco 'bhihitāḥ kalā dhātavo malā doṣā yakṛtplīhānau phupphusa uṇḍuko hṛdayaṃ vṛkkau ca

5.8

आशयास्तु वाताशयः पित्ताशयः श्लेष्माशयो रक्ताशय आमाशयः पक्वाशयो मूत्राशयः स्त्रीणां गर्भाशयो ऽष्टम इति

āśayāstu vātāśayaḥ pittāśayaḥ śleṣmāśayo raktāśaya āmāśayaḥ pakvāśayo mūtrāśayaḥ strīṇāṃ garbhāśayo 'ṣṭama iti

5.9

सार्धत्रिव्यामान्यन्त्राणि पुंसां स्त्रीणामर्धव्यामहीनानि

sārdhatrivyāmānyantrāṇi puṃsāṃ strīṇāmardhavyāmahīnāni

5.10

श्रवणनयनवदनघ्राणगुदमेढ्राणि नव स्रोतांसि नराणां बहिर्मुखानि एतान्येव स्त्रीणामपराणि च त्रीणि द्वे स्तनयोर् अधस्ताद्रक्तवहं च

śravaṇanayanavadanaghrāṇagudameḍhrāṇi nava srotāṃsi narāṇāṃ bahirmukhāni etānyeva strīṇāmaparāṇi ca trīṇi dve stanayor adhastādraktavahaṃ ca

5.11

षोडश कण्डरास्तासां चतस्रः पादयोस् तावत्यो हस्तग्रीवापृष्ठेषु तत्र हस्तपादगतानां कण्डराणां नखा अग्रप्ररोहा ग्रीवाहृदयनिबन्धिनीनाम् अधोभागगतानां मेढ्रं श्रोणिपृष्ठनिबन्धिनीनाम् अधोभागगतानां बिम्बं मूर्धोरुवक्षोऽंसपिण्डादीनां च

ṣoḍaśa kaṇḍarāstāsāṃ catasraḥ pādayos tāvatyo hastagrīvāpṛṣṭheṣu tatra hastapādagatānāṃ kaṇḍarāṇāṃ nakhā agraprarohā grīvāhṛdayanibandhinīnām adhobhāgagatānāṃ meḍhraṃ śroṇipṛṣṭhanibandhinīnām adhobhāgagatānāṃ bimbaṃ mūrdhoruvakṣo'ṃsapiṇḍādīnāṃ ca

5.12

मांससिरास्नाय्वस्थिजालानि प्रत्येकं चत्वारि चत्वारि तानि मणिबन्धगुल्फसंश्रितानि परस्परनिबद्धानि परस्परसंश्लिष्टानि परस्परगवाक्षितानि चेति यैर् गवाक्षितमिदं शरीरम्

māṃsasirāsnāyvasthijālāni pratyekaṃ catvāri catvāri tāni maṇibandhagulphasaṃśritāni parasparanibaddhāni parasparasaṃśliṣṭāni parasparagavākṣitāni ceti yair gavākṣitamidaṃ śarīram

5.13

षट् कूर्चास् ते हस्तपादग्रीवामेढ्रेषु हस्तयोर् द्वौ पादयोर् द्वौ ग्रीवामेढ्रयोर् एकैकः

ṣaṭ kūrcās te hastapādagrīvāmeḍhreṣu hastayor dvau pādayor dvau grīvāmeḍhrayor ekaikaḥ

5.14

महत्यो मांसरज्जवश् चतस्रः पृष्ठवंशम् उभयतः पेशीनिबन्धनार्थं द्वे बाह्ये आभ्यन्तरे च द्वे

mahatyo māṃsarajjavaś catasraḥ pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ peśīnibandhanārthaṃ dve bāhye ābhyantare ca dve

5.15

सप्त सेवन्यः शिरसि विभक्ताः पञ्च जिह्वाशेफसोर् एकैका ताः परिहर्तव्याः शस्त्रेण

sapta sevanyaḥ śirasi vibhaktāḥ pañca jihvāśephasor ekaikā tāḥ parihartavyāḥ śastreṇa

5.16

चतुर्दशास्थ्नां संघातास् तेषां त्रयो गुल्फजानुवङ्क्षणेषु एतेनेतरसक्थि बाहू च व्याख्यातौ त्रिकशिरसोर् एकैकः

caturdaśāsthnāṃ saṃghātās teṣāṃ trayo gulphajānuvaṅkṣaṇeṣu etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau trikaśirasor ekaikaḥ

5.17

चतुर्दशैव सीमन्तास् ते चास्थिसंघातवद्गणनीया यतस्तैर् युक्ता अस्थिसंघाता ये ह्य् उक्ताः संघातास्ते खल्वष्टादशैकेषाम्

caturdaśaiva sīmantās te cāsthisaṃghātavadgaṇanīyā yatastair yuktā asthisaṃghātā ye hy uktāḥ saṃghātāste khalvaṣṭādaśaikeṣām

5.18

त्रीणि सषष्टीन्य् अस्थिशतानि वेदवादिनो भाषन्ते शल्यतन्त्रे तु त्रीण्येव शतानि

trīṇi saṣaṣṭīny asthiśatāni vedavādino bhāṣante śalyatantre tu trīṇyeva śatāni

5.18.2

तेषां सविंशमस्थिशतं शाखासु सप्तदशोत्तरं शतं श्रोणिपार्श्वपृष्ठोरःसु ग्रीवां प्रत्यूर्ध्वं त्रिषष्टिः एवमस्थ्नां त्रीणि शतानि पूर्यन्ते

teṣāṃ saviṃśamasthiśataṃ śākhāsu saptadaśottaraṃ śataṃ śroṇipārśvapṛṣṭhoraḥsu grīvāṃ pratyūrdhvaṃ triṣaṣṭiḥ evamasthnāṃ trīṇi śatāni pūryante

5.19

एकैकस्यां तु पादाङ्गुल्यां त्रीणि त्रीणि तानि पञ्चदश तलकूर्चगुल्फसंश्रितानि दश पार्ष्ण्यामेकं जङ्घायां द्वे जानुन्येकम् एकमूराविति त्रिंशदेवमेकस्मिन् सक्थ्नि भवन्ति एतेनेतरसक्थि बाहू च व्याख्यातौ श्रोण्यां पञ्च तेषां गुदभगनितम्बेषु चत्वारि त्रिकसंश्रितम् एकं पार्श्वे षट्त्रिंशदेकस्मिन् द्वितीये ऽप्येवं पृष्ठे त्रिंशत् अष्टावुरसि द्वे अंसफलके ग्रीवायां नव कण्ठनाड्यां चत्वारि द्वे हन्वोर् दन्ता द्वात्रिंशत् नासायां त्रीणि एकं तालुनि गण्डकर्णशङ्खेष्वेकैकं षट् शिरसीति

ekaikasyāṃ tu pādāṅgulyāṃ trīṇi trīṇi tāni pañcadaśa talakūrcagulphasaṃśritāni daśa pārṣṇyāmekaṃ jaṅghāyāṃ dve jānunyekam ekamūrāviti triṃśadevamekasmin sakthni bhavanti etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau śroṇyāṃ pañca teṣāṃ gudabhaganitambeṣu catvāri trikasaṃśritam ekaṃ pārśve ṣaṭtriṃśadekasmin dvitīye 'pyevaṃ pṛṣṭhe triṃśat aṣṭāvurasi dve aṃsaphalake grīvāyāṃ nava kaṇṭhanāḍyāṃ catvāri dve hanvor dantā dvātriṃśat nāsāyāṃ trīṇi ekaṃ tāluni gaṇḍakarṇaśaṅkheṣvekaikaṃ ṣaṭ śirasīti

5.20

एतानि पञ्चविधानि भवन्ति तद्यथा कपालरुचकतरुणवलयनलकसंज्ञानि

etāni pañcavidhāni bhavanti tadyathā kapālarucakataruṇavalayanalakasaṃjñāni

5.20.2

तेषां जानुनितम्बांसगण्डतालुशङ्खशिरःसु कपालानि दशनास्तु रुचकानि घ्राणकर्णग्रीवाक्षिकोशेषु तरुणानि पार्श्वपृष्ठोरःसु वलयानि शेषाणि नलकसंज्ञानि

teṣāṃ jānunitambāṃsagaṇḍatāluśaṅkhaśiraḥsu kapālāni daśanāstu rucakāni ghrāṇakarṇagrīvākṣikośeṣu taruṇāni pārśvapṛṣṭhoraḥsu valayāni śeṣāṇi nalakasaṃjñāni

5.21

भवन्ति चात्र

bhavanti cātra

5.21.2

अभ्यन्तरगतैः सारैर् यथा तिष्ठन्ति भूरुहाः

abhyantaragataiḥ sārair yathā tiṣṭhanti bhūruhāḥ

5.21.3

अस्थिसारैस्तथा देहा ध्रियन्ते देहिनां ध्रुवम्

asthisāraistathā dehā dhriyante dehināṃ dhruvam

5.22

तस्माच् चिरविनष्टेषु त्वङ्मांसेषु शरीरिणाम्

tasmāc ciravinaṣṭeṣu tvaṅmāṃseṣu śarīriṇām

Suśrutasaṃhitā