4.74

रक्तान्तनेत्रः सुविभक्तगात्रः स्निग्धच्छविः सत्त्वगुणोपपन्नः

raktāntanetraḥ suvibhaktagātraḥ snigdhacchaviḥ sattvaguṇopapannaḥ

4.74.2

क्लेशक्षमो मानयिता गुरूणां ज्ञेयो बलासप्रकृतिर्मनुष्यः

kleśakṣamo mānayitā gurūṇāṃ jñeyo balāsaprakṛtirmanuṣyaḥ

4.75

दृढशास्त्रमतिः स्थिरमित्रधनः परिगण्य चिरात् प्रददाति बहु

dṛḍhaśāstramatiḥ sthiramitradhanaḥ parigaṇya cirāt pradadāti bahu

4.75.2

परिनिश्चितवाक्यपदः सततं गुरुमानकरश्च भवेत्स सदा

pariniścitavākyapadaḥ satataṃ gurumānakaraśca bhavetsa sadā

4.76

ब्रह्मरुद्रेन्द्रवरुणैः सिंहाश्वगजगोवृषैः

brahmarudrendravaruṇaiḥ siṃhāśvagajagovṛṣaiḥ

4.76.2

तार्क्ष्यहंससमानूकाः श्लेष्मप्रकृतयो नराः

tārkṣyahaṃsasamānūkāḥ śleṣmaprakṛtayo narāḥ

4.77

द्वयोर्वा तिसृणां वापि प्रकृतीनां तु लक्षणैः

dvayorvā tisṛṇāṃ vāpi prakṛtīnāṃ tu lakṣaṇaiḥ

4.77.2

ज्ञात्वा संसर्गजा वैद्यः प्रकृतीरभिनिर्दिशेत्

jñātvā saṃsargajā vaidyaḥ prakṛtīrabhinirdiśet

4.78

प्रकोपो वान्यभावो वा क्षयो वा नोपजायते

prakopo vānyabhāvo vā kṣayo vā nopajāyate

4.78.2

प्रकृतीनां स्वभावेन जायते तु गतायुषः

prakṛtīnāṃ svabhāvena jāyate tu gatāyuṣaḥ

4.79

विषजातो यथा कीटो न विषेण विपद्यते

viṣajāto yathā kīṭo na viṣeṇa vipadyate

4.79.2

तद्वत्प्रकृतयो मर्त्यं शक्नुवन्ति न बाधितुम्

tadvatprakṛtayo martyaṃ śaknuvanti na bādhitum

4.80

प्रकृतिमिह नराणां भौतिकीं केचिदाहुः पवनदहनतोयैः कीर्तितास्तास्तु तिस्रः

prakṛtimiha narāṇāṃ bhautikīṃ kecidāhuḥ pavanadahanatoyaiḥ kīrtitāstāstu tisraḥ

4.80.2

स्थिरविपुलशरीरः पार्थिवश् च क्षमावान् शुचिरथ चिरजीवी नाभसः खैर् महद्भिः

sthiravipulaśarīraḥ pārthivaś ca kṣamāvān śuciratha cirajīvī nābhasaḥ khair mahadbhiḥ

4.81

शौचमास्तिक्यमभ्यासो वेदेषु गुरुपूजनम्

śaucamāstikyamabhyāso vedeṣu gurupūjanam

4.81.2

प्रियातिथित्वमिज्या च ब्रह्मकायस्य लक्षणम्

priyātithitvamijyā ca brahmakāyasya lakṣaṇam

4.82

माहात्म्यं शौर्यमाज्ञा च सततं शास्त्रबुद्धिता

māhātmyaṃ śauryamājñā ca satataṃ śāstrabuddhitā

4.82.2

भृत्यानां भरणं चापि माहेन्द्रं कायलक्षणम्

bhṛtyānāṃ bharaṇaṃ cāpi māhendraṃ kāyalakṣaṇam

4.83

शीतसेवा सहिष्णुत्वं पैङ्गल्यं हरिकेशता

śītasevā sahiṣṇutvaṃ paiṅgalyaṃ harikeśatā

4.83.2

प्रियवादित्वमित्येतद् वारुणं कायलक्षणम्

priyavāditvamityetad vāruṇaṃ kāyalakṣaṇam

Suśrutasaṃhitā