4.22.2

मूत्रस्रोतःपथाच्छुक्रं पुरुषस्य प्रवर्तते

mūtrasrotaḥpathācchukraṃ puruṣasya pravartate

4.23

कृत्स्नदेहाश्रितं शुक्रं प्रसन्नमनसस्तथा

kṛtsnadehāśritaṃ śukraṃ prasannamanasastathā

4.23.2

स्त्रीषु व्यायच्छतश् चापि हर्षात्तत् सम्प्रवर्तते

strīṣu vyāyacchataś cāpi harṣāttat sampravartate

4.24

गृहीतगर्भाणामार्तववहानां स्रोतसां वर्त्मान्यवरुध्यन्ते गर्भेण तस्माद् गृहीतगर्भाणामार्तवं न दृश्यते ततस्तदधः प्रतिहतम् ऊर्ध्वमागतमपरं चोपचीयमानम् अपरेत्यभिधीयते शेषं चोर्ध्वतरम् आगतं पयोधरावभिप्रतिपद्यते तस्माद् गर्भिण्यः पीनोन्नतपयोधरा भवन्ति

gṛhītagarbhāṇāmārtavavahānāṃ srotasāṃ vartmānyavarudhyante garbheṇa tasmād gṛhītagarbhāṇāmārtavaṃ na dṛśyate tatastadadhaḥ pratihatam ūrdhvamāgatamaparaṃ copacīyamānam aparetyabhidhīyate śeṣaṃ cordhvataram āgataṃ payodharāvabhipratipadyate tasmād garbhiṇyaḥ pīnonnatapayodharā bhavanti

4.25

गर्भस्य यकृत्प्लीहानौ शोणितजौ शोणितफेनप्रभवः फुप्फुसः शोणितकिट्टप्रभव उण्डुकः

garbhasya yakṛtplīhānau śoṇitajau śoṇitaphenaprabhavaḥ phupphusaḥ śoṇitakiṭṭaprabhava uṇḍukaḥ

4.26

असृजः श्लेष्मणश् चापि यः प्रसादः परो मतः

asṛjaḥ śleṣmaṇaś cāpi yaḥ prasādaḥ paro mataḥ

4.26.2

तं पच्यमानं पित्तेन वायुश्चाप्यनुधावति

taṃ pacyamānaṃ pittena vāyuścāpyanudhāvati

4.27

ततो ऽस्यान्त्राणि जायन्ते गुदं बस्तिश् च देहिनः

tato 'syāntrāṇi jāyante gudaṃ bastiś ca dehinaḥ

4.27.2

उदरे पच्यमानानाम् आध्मानाद् रुक्मसारवत्

udare pacyamānānām ādhmānād rukmasāravat

4.28

कफशोणितमांसानां सारो जिह्वा प्रजायते

kaphaśoṇitamāṃsānāṃ sāro jihvā prajāyate

4.28.2

यथार्थम् ऊष्मणा युक्तो वायुः स्रोतांसि दारयेत्

yathārtham ūṣmaṇā yukto vāyuḥ srotāṃsi dārayet

4.29

अनुप्रविश्य पिशितं पेशीर्विभजते तथा

anupraviśya piśitaṃ peśīrvibhajate tathā

4.29.2

मेदसः स्नेहमादाय सिरास्नायुत्वमाप्नुयात्

medasaḥ snehamādāya sirāsnāyutvamāpnuyāt

4.30

सिराणां तु मृदुः पाकः स्नायूनां च ततः खरः

sirāṇāṃ tu mṛduḥ pākaḥ snāyūnāṃ ca tataḥ kharaḥ

4.30.2

आशय्याभ्यासयोगेन करोत्याशयसंभवम्

āśayyābhyāsayogena karotyāśayasaṃbhavam

4.31

रक्तमेदःप्रसादाद्वृक्कौ मांसासृक्कफमेदःप्रसादाद् वृषणौ शोणितकफप्रसादजं हृदयं यदाश्रया हि धमन्यः प्राणवहास् तस्याधो वामतः प्लीहा फुप्फुसश्च दक्षिणतो यकृत्क्लोम च तद्धृदयं विशेषेण चेतनास्थानम् अतस्तस्मिंस्तमसावृते सर्वप्राणिनः स्वपन्ति

raktamedaḥprasādādvṛkkau māṃsāsṛkkaphamedaḥprasādād vṛṣaṇau śoṇitakaphaprasādajaṃ hṛdayaṃ yadāśrayā hi dhamanyaḥ prāṇavahās tasyādho vāmataḥ plīhā phupphusaśca dakṣiṇato yakṛtkloma ca taddhṛdayaṃ viśeṣeṇa cetanāsthānam atastasmiṃstamasāvṛte sarvaprāṇinaḥ svapanti

4.32

भवति चात्र

bhavati cātra

4.32.2

पुण्डरीकेण सदृशं हृदयं स्यादधोमुखम्

puṇḍarīkeṇa sadṛśaṃ hṛdayaṃ syādadhomukham

4.32.3

जाग्रतस् तद्विकसति स्वपतश् च निमीलति

jāgratas tadvikasati svapataś ca nimīlati

4.33

निद्रां तु वैष्णवीं पाप्मानम् उपदिशन्ति सा स्वभावत एव सर्वप्राणिनो ऽभिस्पृशति

nidrāṃ tu vaiṣṇavīṃ pāpmānam upadiśanti sā svabhāvata eva sarvaprāṇino 'bhispṛśati

Suśrutasaṃhitā