3.8

स्फुरद्भुजकुचश्रोणिनाभ्यूरुजघनस्फिचम्

sphuradbhujakucaśroṇinābhyūrujaghanasphicam

3.8.2

हर्षौत्सुक्यपरां चापि विद्यादृतुमतीम् इति

harṣautsukyaparāṃ cāpi vidyādṛtumatīm iti

3.9

नियतं दिवसे ऽतीते संकुचत्यम्बुजं यथा

niyataṃ divase 'tīte saṃkucatyambujaṃ yathā

3.9.2

ऋतौ व्यतीते नार्यास्तु योनिः संव्रियते तथा

ṛtau vyatīte nāryāstu yoniḥ saṃvriyate tathā

3.10

मासेनोपचितं काले धमनीभ्यां तदार्तवम्

māsenopacitaṃ kāle dhamanībhyāṃ tadārtavam

3.10.2

ईषत्कृष्णं विवर्णं च वायुर्योनिमुखं नयेत्

īṣatkṛṣṇaṃ vivarṇaṃ ca vāyuryonimukhaṃ nayet

3.11

तद् वर्षाद् द्वादशात् काले वर्तमानमसृक् पुनः

tad varṣād dvādaśāt kāle vartamānamasṛk punaḥ

3.11.2

जरापक्वशरीराणां याति पञ्चाशतः क्षयम्

jarāpakvaśarīrāṇāṃ yāti pañcāśataḥ kṣayam

3.12

युग्मेषु तु पुमान् प्रोक्तो दिवसेष्वन्यथाबला

yugmeṣu tu pumān prokto divaseṣvanyathābalā

3.12.2

पुष्पकाले शुचिस्तस्माद् अपत्यार्थी स्त्रियं व्रजेत्

puṣpakāle śucistasmād apatyārthī striyaṃ vrajet

3.13

तत्र सद्योगृहीतगर्भाया लिङ्गानि श्रमो ग्लानिः पिपासा सक्थिसदनं शुक्रशोणितयोर् अवबन्धः स्फुरणं च योनेः

tatra sadyogṛhītagarbhāyā liṅgāni śramo glāniḥ pipāsā sakthisadanaṃ śukraśoṇitayor avabandhaḥ sphuraṇaṃ ca yoneḥ

3.14

स्तनयोः कृष्णमुखता रोमराज्युद्गमस्तथा

stanayoḥ kṛṣṇamukhatā romarājyudgamastathā

3.14.2

अक्षिपक्ष्माणि चाप्यस्याः संमील्यन्ते विशेषतः

akṣipakṣmāṇi cāpyasyāḥ saṃmīlyante viśeṣataḥ

3.15

अकामतश्छर्दयति गन्धादुद्विजते शुभात्

akāmataśchardayati gandhādudvijate śubhāt

3.15.2

प्रसेकः सदनं चापि गर्भिण्या लिङ्गम् उच्यते

prasekaḥ sadanaṃ cāpi garbhiṇyā liṅgam ucyate

3.16

तदा प्रभृति व्यवायं व्यायामम् अतितर्पणम् अतिकर्शनं दिवास्वप्नं रात्रिजागरणं शोकं यानारोहणं भयम् उत्कुटुकासनं चैकान्ततः स्नेहादिक्रियां शोणितमोक्षणं चाकाले वेगविधारणं च न सेवेत

tadā prabhṛti vyavāyaṃ vyāyāmam atitarpaṇam atikarśanaṃ divāsvapnaṃ rātrijāgaraṇaṃ śokaṃ yānārohaṇaṃ bhayam utkuṭukāsanaṃ caikāntataḥ snehādikriyāṃ śoṇitamokṣaṇaṃ cākāle vegavidhāraṇaṃ ca na seveta

3.17

दोषाभिघातैर् गर्भिण्या यो यो भागः प्रपीड्यते

doṣābhighātair garbhiṇyā yo yo bhāgaḥ prapīḍyate

3.17.2

स स भागः शिशोस् तस्य गर्भस्थस्य प्रपीड्यते

sa sa bhāgaḥ śiśos tasya garbhasthasya prapīḍyate

3.18

तत्र प्रथमे मासि कललं जायते द्वितीये शीतोष्मानिलैर् अभिप्रपच्यमानानां महाभूतानां संघातो घनः संजायते यदि पिण्डः पुमान् स्त्री चेत् पेशी नपुंसकं चेदर्बुदमिति तृतीये हस्तपादशिरसां पञ्च पिण्डका निर्वर्तन्ते ऽङ्गप्रत्यङ्गविभागश् च सूक्ष्मो भवति चतुर्थे सर्वाङ्गप्रत्यङ्गविभागः प्रव्यक्तो भवति गर्भहृदयप्रव्यक्तिभावाच्चेतनाधातुरभिव्यक्तो भवति कस्मात् तत्स्थानत्वात् तस्माद् गर्भश्चतुर्थे मास्यभिप्रायमिन्द्रियार्थेषु करोति द्विहृदयां च नारीं दौहृदिनीम् आचक्षते दौहृदविमाननात् कुब्जं कुणिं खञ्जं जडं वामनं विकृताक्षम् अनक्षं वा नारी सुतं जनयति तस्मात् सा यद्यदिच्छेत्तत्तत्तस्यै दापयेत् लब्धदौहृदा हि वीर्यवन्तं चिरायुषं च पुत्रं जनयति

tatra prathame māsi kalalaṃ jāyate dvitīye śītoṣmānilair abhiprapacyamānānāṃ mahābhūtānāṃ saṃghāto ghanaḥ saṃjāyate yadi piṇḍaḥ pumān strī cet peśī napuṃsakaṃ cedarbudamiti tṛtīye hastapādaśirasāṃ pañca piṇḍakā nirvartante 'ṅgapratyaṅgavibhāgaś ca sūkṣmo bhavati caturthe sarvāṅgapratyaṅgavibhāgaḥ pravyakto bhavati garbhahṛdayapravyaktibhāvāccetanādhāturabhivyakto bhavati kasmāt tatsthānatvāt tasmād garbhaścaturthe māsyabhiprāyamindriyārtheṣu karoti dvihṛdayāṃ ca nārīṃ dauhṛdinīm ācakṣate dauhṛdavimānanāt kubjaṃ kuṇiṃ khañjaṃ jaḍaṃ vāmanaṃ vikṛtākṣam anakṣaṃ vā nārī sutaṃ janayati tasmāt sā yadyadicchettattattasyai dāpayet labdhadauhṛdā hi vīryavantaṃ cirāyuṣaṃ ca putraṃ janayati

3.19

भवति चात्र

bhavati cātra

Suśrutasaṃhitā