12.38.2

शीतवर्षानिलैर् दग्धे स्निग्धमुष्णं च शस्यते

śītavarṣānilair dagdhe snigdhamuṣṇaṃ ca śasyate

12.39

तथातितेजसा दग्धे सिद्धिर्नास्ति कथंचन

tathātitejasā dagdhe siddhirnāsti kathaṃcana

12.39.2

इन्द्रवज्राग्निदग्धे ऽपि जीवति प्रतिकारयेत्

indravajrāgnidagdhe 'pi jīvati pratikārayet

12.39.3

स्नेहाभ्यङ्गपरीषेकैः प्रदेहैश्च तथा भिषक्

snehābhyaṅgaparīṣekaiḥ pradehaiśca tathā bhiṣak

13.1

अथातो जलौकावचारणीयम् अध्यायं व्याख्यास्यामः

athāto jalaukāvacāraṇīyam adhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

13.2

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ

13.3

नृपाढ्यबालस्थविरभीरुदुर्बलनारीसुकुमाराणामनुग्रहार्थं परमसुकुमारो ऽयं शोणितावसेचनोपायो ऽभिहितो जलौकसः

nṛpāḍhyabālasthavirabhīrudurbalanārīsukumārāṇāmanugrahārthaṃ paramasukumāro 'yaṃ śoṇitāvasecanopāyo 'bhihito jalaukasaḥ

13.4

तत्र वातपित्तकफदुष्टशोणितं यथासंख्यं शृङ्गजलौकालाबुभिर् अवसेचयेत् सर्वाणि सर्वैर् वा

tatra vātapittakaphaduṣṭaśoṇitaṃ yathāsaṃkhyaṃ śṛṅgajalaukālābubhir avasecayet sarvāṇi sarvair vā

13.5

भवन्ति चात्र

bhavanti cātra

13.5.2

उष्णं समधुरस्निग्धं गवां शृङ्गं प्रकीर्तितम्

uṣṇaṃ samadhurasnigdhaṃ gavāṃ śṛṅgaṃ prakīrtitam

13.5.3

तस्माद् वातोपसृष्टे तु हितं तदवसेचने

tasmād vātopasṛṣṭe tu hitaṃ tadavasecane

13.6

शीताधिवासा मधुरा जलौका वारिसम्भवा

śītādhivāsā madhurā jalaukā vārisambhavā

13.6.2

तस्मात् पित्तोपसृष्टे तु हिता सा त्ववसेचने

tasmāt pittopasṛṣṭe tu hitā sā tvavasecane

13.7

अलाबु कटुकं रूक्षं तीक्ष्णं च परिकीर्तितम्

alābu kaṭukaṃ rūkṣaṃ tīkṣṇaṃ ca parikīrtitam

13.7.2

तस्माच्छ्लेष्मोपसृष्टे तु हितं तदवसेचने

tasmācchleṣmopasṛṣṭe tu hitaṃ tadavasecane

13.8

तत्र प्रच्छिते तनुवस्तिपटलावनद्धेन शृङ्गेण शोणितम् अवसेचयेद् आचूषणात्

tatra pracchite tanuvastipaṭalāvanaddhena śṛṅgeṇa śoṇitam avasecayed ācūṣaṇāt

13.9

जलमासामायुरिति जलायुकाः जलमासामोक इति जलौकसः

jalamāsāmāyuriti jalāyukāḥ jalamāsāmoka iti jalaukasaḥ

13.10

ता द्वादश तासां सविषाः षट् तावत्य एव निर्विषाः

tā dvādaśa tāsāṃ saviṣāḥ ṣaṭ tāvatya eva nirviṣāḥ

13.11

तत्र सविषाः कृष्णा कर्बुरा अलगर्दा इन्द्रायुधा सामुद्रिका गोचन्दना चेति

tatra saviṣāḥ kṛṣṇā karburā alagardā indrāyudhā sāmudrikā gocandanā ceti

13.11.2

तासु अञ्जनचूर्णवर्णा पृथुशिराः कृष्णा वर्मिमत्स्यवदायता छिन्नोन्नतकुक्षिः कर्बुरा रोमशा महापार्श्वा कृष्णमुखी अलगर्दा इन्द्रायुधवद् ऊर्ध्वराजिभिश्चित्रिता इन्द्रायुधा ईषदसितपीतिका विचित्रपुष्पाकृतिचित्रा सामुद्रिका गोवृषणवदधोभागे द्विधाभूताकृतिरणुमुखी गोचन्दनेति

tāsu añjanacūrṇavarṇā pṛthuśirāḥ kṛṣṇā varmimatsyavadāyatā chinnonnatakukṣiḥ karburā romaśā mahāpārśvā kṛṣṇamukhī alagardā indrāyudhavad ūrdhvarājibhiścitritā indrāyudhā īṣadasitapītikā vicitrapuṣpākṛticitrā sāmudrikā govṛṣaṇavadadhobhāge dvidhābhūtākṛtiraṇumukhī gocandaneti

Suśrutasaṃhitā