11.16

सास्रावमुन्नह्यति मांसपिण्डं मांसाङ्कुरैर् आचितमाशुवृद्धिम्

sāsrāvamunnahyati māṃsapiṇḍaṃ māṃsāṅkurair ācitamāśuvṛddhim

11.16.2

स्रवत्यजस्रं रुधिरं प्रदुष्टमसाध्यमेतद्रुधिरात्मकं स्यात्

sravatyajasraṃ rudhiraṃ praduṣṭamasādhyametadrudhirātmakaṃ syāt

11.17

रक्तक्षयोपद्रवपीडितत्वात् पाण्डुर्भवेत् सो ऽर्बुदपीडितस्तु

raktakṣayopadravapīḍitatvāt pāṇḍurbhavet so 'rbudapīḍitastu

11.17.2

मुष्टिप्रहारादिभिर् अर्दिते ऽङ्गे मांसं प्रदुष्टं प्रकरोति शोफम्

muṣṭiprahārādibhir ardite 'ṅge māṃsaṃ praduṣṭaṃ prakaroti śopham

11.18

अवेदनं स्निग्धम् अनन्यवर्णम् अपाकम् अश्मोपमम् अप्रचाल्यम्

avedanaṃ snigdham ananyavarṇam apākam aśmopamam apracālyam

11.18.2

प्रदुष्टमांसस्य नरस्य बाढम् एतद् भवेन्मांसपरायणस्य

praduṣṭamāṃsasya narasya bāḍham etad bhavenmāṃsaparāyaṇasya

11.19

मांसार्बुदं त्वेतदसाध्यमुक्तं साध्येष्वपीमानि विवर्जयेत्तु

māṃsārbudaṃ tvetadasādhyamuktaṃ sādhyeṣvapīmāni vivarjayettu

11.19.2

सम्प्रस्रुतं मर्मणि यच्च जातं स्रोतःसु वा यच्च भवेद् अचाल्यम्

samprasrutaṃ marmaṇi yacca jātaṃ srotaḥsu vā yacca bhaved acālyam

11.20

यज्जायते ऽन्यत् खलु पूर्वजाते ज्ञेयं तदध्यर्बुदमर्बुदज्ञैः

yajjāyate 'nyat khalu pūrvajāte jñeyaṃ tadadhyarbudamarbudajñaiḥ

11.20.2

यद्द्वन्द्वजातं युगपत् क्रमाद्वा द्विरर्बुदं तच्च भवेदसाध्यम्

yaddvandvajātaṃ yugapat kramādvā dvirarbudaṃ tacca bhavedasādhyam

11.21

न पाकमायान्ति कफाधिकत्वान्मेदोबहुत्वाच्च विशेषतस्तु

na pākamāyānti kaphādhikatvānmedobahutvācca viśeṣatastu

11.21.2

दोषस्थिरत्वाद्ग्रथनाच्च तेषां सर्वार्बुदान्येव निसर्गतस्तु

doṣasthiratvādgrathanācca teṣāṃ sarvārbudānyeva nisargatastu

11.22

वातः कफश्चैव गले प्रवृद्धौ मन्ये तु संसृत्य तथैव मेदः

vātaḥ kaphaścaiva gale pravṛddhau manye tu saṃsṛtya tathaiva medaḥ

11.22.2

कुर्वन्ति गण्डं क्रमशः स्वलिङ्गैः समन्वितं तं गलगण्डम् आहुः

kurvanti gaṇḍaṃ kramaśaḥ svaliṅgaiḥ samanvitaṃ taṃ galagaṇḍam āhuḥ

11.23

तोदान्वितः कृष्णसिरावनद्धः कृष्णो ऽरुणो वा पवनात्मकस्तु

todānvitaḥ kṛṣṇasirāvanaddhaḥ kṛṣṇo 'ruṇo vā pavanātmakastu

11.23.2

मेदोऽन्वितश्चोपचितश्च कालाद्भवेद् अतिस्निग्धतरो ऽरुजश्च

medo'nvitaścopacitaśca kālādbhaved atisnigdhataro 'rujaśca

11.24

पारुष्ययुक्तश्चिरवृद्ध्यपाको यदृच्छया पाकमियात् कदाचित्

pāruṣyayuktaściravṛddhyapāko yadṛcchayā pākamiyāt kadācit

11.24.2

वैरस्यमास्यस्य च तस्य जन्तोर् भवेत्तथा तालुगलप्रशोषः

vairasyamāsyasya ca tasya jantor bhavettathā tālugalapraśoṣaḥ

11.25

स्थिरः सवर्णो ऽल्परुग् उग्रकण्डूः शीतो महांश्चापि कफात्मकस्तु

sthiraḥ savarṇo 'lparug ugrakaṇḍūḥ śīto mahāṃścāpi kaphātmakastu

11.25.2

चिराभिवृद्धिं कुरुते चिराच्च प्रपच्यते मन्दरुजः कदाचित्

cirābhivṛddhiṃ kurute cirācca prapacyate mandarujaḥ kadācit

Suśrutasaṃhitā