46.121.2

स्निग्धत्वात् स्वादुपाकत्वात्तयोर् वाप्या गुणाधिकाः

snigdhatvāt svādupākatvāttayor vāpyā guṇādhikāḥ

46.122

नादेया गुरवो मध्ये यस्मात् पुच्छास्यचारिणः

nādeyā guravo madhye yasmāt pucchāsyacāriṇaḥ

46.122.2

सरस्तडागजानां तु विशेषेण शिरो लघु

sarastaḍāgajānāṃ tu viśeṣeṇa śiro laghu

46.123

अदूरगोचरा यस्मात्तस्माद् उत्सोदपानजाः

adūragocarā yasmāttasmād utsodapānajāḥ

46.123.2

किंचिन्मुक्त्वा शिरोदेशमत्यर्थं गुरवस्तु ते

kiṃcinmuktvā śirodeśamatyarthaṃ guravastu te

46.124

अधस्ताद्गुरवो ज्ञेया मत्स्याः सरसिजाः स्मृताः

adhastādguravo jñeyā matsyāḥ sarasijāḥ smṛtāḥ

46.124.2

उरोविचरणात्तेषां पूर्वमङ्गं लघु स्मृतम्

urovicaraṇātteṣāṃ pūrvamaṅgaṃ laghu smṛtam

46.125

इत्यानूपो महाभिष्यन्दिमांसवर्गो व्याख्यातः

ityānūpo mahābhiṣyandimāṃsavargo vyākhyātaḥ

46.126

तत्र शुष्कपूतिव्याधितविषसर्पहतदिग्धविद्धजीर्णकृशबालानाम् असात्म्यचारिणां च मांसान्यभक्ष्याणि यस्माद् विगतव्यापन्नापहतपरिणताल्पासंपूर्णवीर्यत्वाद् दोषकराणि भवन्ति एभ्यो ऽन्येषामुपादेयं मांसम् इति

tatra śuṣkapūtivyādhitaviṣasarpahatadigdhaviddhajīrṇakṛśabālānām asātmyacāriṇāṃ ca māṃsānyabhakṣyāṇi yasmād vigatavyāpannāpahatapariṇatālpāsaṃpūrṇavīryatvād doṣakarāṇi bhavanti ebhyo 'nyeṣāmupādeyaṃ māṃsam iti

46.127

अरोचकं प्रतिश्यायं गुरु शुष्कं प्रकीर्तितम्

arocakaṃ pratiśyāyaṃ guru śuṣkaṃ prakīrtitam

46.127.2

विषव्याधिहतं मृत्युं बालं छर्दिं च कोपयेत्

viṣavyādhihataṃ mṛtyuṃ bālaṃ chardiṃ ca kopayet

46.128

कासश्वासकरं वृद्धं त्रिदोषं व्याधिदूषितम्

kāsaśvāsakaraṃ vṛddhaṃ tridoṣaṃ vyādhidūṣitam

46.128.2

क्लिन्नमुत्क्लेशजननं कृशं वातप्रकोपणम्

klinnamutkleśajananaṃ kṛśaṃ vātaprakopaṇam

46.129

स्त्रियश् चतुष्पात्सु पुमांसो विहङ्गेषु महाशरीरेष्वल्पशरीरा अल्पशरीरेषु महाशरीराः प्रधानतमाः एवमेकजातीयानां महाशरीरेभ्यः कृशशरीराः प्रधानतमाः

striyaś catuṣpātsu pumāṃso vihaṅgeṣu mahāśarīreṣvalpaśarīrā alpaśarīreṣu mahāśarīrāḥ pradhānatamāḥ evamekajātīyānāṃ mahāśarīrebhyaḥ kṛśaśarīrāḥ pradhānatamāḥ

46.130

स्थानादिकृतं मांसस्य गुरुलाघवम् उपदेक्ष्यामः

sthānādikṛtaṃ māṃsasya gurulāghavam upadekṣyāmaḥ

46.130.2

तद्यथा रक्तादिषु शुक्रान्तेषु धातुषूत्तरोत्तरा गुरुतरास्तथा सक्थिस्कन्धक्रोडशिरःपादकरकटीपृष्ठचर्मकालेयकयकृदन्त्राणि

tadyathā raktādiṣu śukrānteṣu dhātuṣūttarottarā gurutarāstathā sakthiskandhakroḍaśiraḥpādakarakaṭīpṛṣṭhacarmakāleyakayakṛdantrāṇi

46.131

शिरः स्कन्धं कटी पृष्ठं सक्थिनी चात्मपक्षयोः

śiraḥ skandhaṃ kaṭī pṛṣṭhaṃ sakthinī cātmapakṣayoḥ

46.131.2

गुरुपूर्वं विजानीयाद्धातवस्तु यथोत्तरम्

gurupūrvaṃ vijānīyāddhātavastu yathottaram

46.132

सर्वस्य प्राणिनो देहे मध्यो गुरुरुदाहृतः

sarvasya prāṇino dehe madhyo gururudāhṛtaḥ

46.132.2

पूर्वभागो गुरुः पुंसामधोभागस्तु योषिताम्

pūrvabhāgo guruḥ puṃsāmadhobhāgastu yoṣitām

Suśrutasaṃhitā