46.55.2

संग्राही रोचनो बल्यस्तेषामेणो ज्वरापहः

saṃgrāhī rocano balyasteṣāmeṇo jvarāpahaḥ

46.56

मधुरो मधुरः पाके दोषघ्नो ऽनलदीपनः

madhuro madhuraḥ pāke doṣaghno 'naladīpanaḥ

46.56.2

शीतलो बद्धविण्मूत्रः सुगन्धिर्हरिणो लघुः

śītalo baddhaviṇmūtraḥ sugandhirhariṇo laghuḥ

46.57

एणः कृष्णस्तयोर् ज्ञेयो हरिणस्ताम्र उच्यते

eṇaḥ kṛṣṇastayor jñeyo hariṇastāmra ucyate

46.57.2

यो न कृष्णो न ताम्रश्च कुरङ्गः सो ऽभिधीयते

yo na kṛṣṇo na tāmraśca kuraṅgaḥ so 'bhidhīyate

46.58

शीतासृक्पित्तशमनी विज्ञेया मृगमातृका

śītāsṛkpittaśamanī vijñeyā mṛgamātṛkā

46.58.2

सन्निपातक्षयश्वासकासहिक्कारुचिप्रणुत्

sannipātakṣayaśvāsakāsahikkārucipraṇut

46.59

लावतित्तिरिकपिञ्जलवर्तीरवर्तिकावर्तकनप्तृकावार्तीकचकोरकलविङ्कमयूरक्रकरोपचक्रकुक्कुटसारङ्गशतपत्रकुतित्तिरिकुरुवाहकयवालकप्रभृतयस् त्र्याहला विष्किराः

lāvatittirikapiñjalavartīravartikāvartakanaptṛkāvārtīkacakorakalaviṅkamayūrakrakaropacakrakukkuṭasāraṅgaśatapatrakutittirikuruvāhakayavālakaprabhṛtayas tryāhalā viṣkirāḥ

46.60

लघवः शीतमधुराः कषाया दोषनाशनाः

laghavaḥ śītamadhurāḥ kaṣāyā doṣanāśanāḥ

46.60.2

संग्राही दीपनश्चैव कषायमधुरो लघुः

saṃgrāhī dīpanaścaiva kaṣāyamadhuro laghuḥ

46.60.3

लावः कटुविपाकश्च सन्निपाते च पूजितः

lāvaḥ kaṭuvipākaśca sannipāte ca pūjitaḥ

46.61

ईषद्गुरूष्णमधुरो वृष्यो मेधाग्निवर्धनः

īṣadgurūṣṇamadhuro vṛṣyo medhāgnivardhanaḥ

46.61.2

तित्तिरिः सर्वदोषघ्नो ग्राही वर्णप्रसादनः

tittiriḥ sarvadoṣaghno grāhī varṇaprasādanaḥ

46.62

रक्तपित्तहरः शीतो लघुश्चापि कपिञ्जलः

raktapittaharaḥ śīto laghuścāpi kapiñjalaḥ

46.62.2

कफोत्थेषु च रोगेषु मन्दवाते च शस्यते

kaphottheṣu ca rogeṣu mandavāte ca śasyate

46.63

हिक्काश्वासानिलहरो विशेषाद्गौरतित्तिरिः

hikkāśvāsānilaharo viśeṣādgauratittiriḥ

46.63.2

वातपित्तहरा वृष्या मेधाग्निबलवर्धनाः

vātapittaharā vṛṣyā medhāgnibalavardhanāḥ

46.64

लघवः क्रकरा हृद्यास्तथा चैवोपचक्रकाः

laghavaḥ krakarā hṛdyāstathā caivopacakrakāḥ

46.64.2

कषायः स्वादुलवणस्त्वच्यः केश्यो ऽरुचौ हितः

kaṣāyaḥ svādulavaṇastvacyaḥ keśyo 'rucau hitaḥ

46.65

मयूरः स्वरमेधाग्निदृक्श्रोत्रेन्द्रियदार्ढ्यकृत्

mayūraḥ svaramedhāgnidṛkśrotrendriyadārḍhyakṛt

Suśrutasaṃhitā