46.38

आनाहमेदोगुदकीलहिक्काश्वासापहः शोणितपित्तकृच्च

ānāhamedogudakīlahikkāśvāsāpahaḥ śoṇitapittakṛcca

46.38.2

कफस्य हन्ता नयनामयघ्नो विशेषतो वन्यकुलत्थ उक्तः

kaphasya hantā nayanāmayaghno viśeṣato vanyakulattha uktaḥ

46.39

ईषत्कषायो मधुरः सतिक्तः सांग्राहिकः पित्तकरस्तथोष्णः

īṣatkaṣāyo madhuraḥ satiktaḥ sāṃgrāhikaḥ pittakarastathoṣṇaḥ

46.39.2

तिलो विपाके मधुरो बलिष्ठः स्निग्धो व्रणालेपन एव पथ्यः

tilo vipāke madhuro baliṣṭhaḥ snigdho vraṇālepana eva pathyaḥ

46.40

दन्त्यो ऽग्निमेधाजननो ऽल्पमूत्रस्त्वच्यो ऽथ केश्यो ऽनिलहा गुरुश्च

dantyo 'gnimedhājanano 'lpamūtrastvacyo 'tha keśyo 'nilahā guruśca

46.40.2

तिलेषु सर्वेष्वसितः प्रधानो मध्यः सितो हीनतरास्तथान्ये

tileṣu sarveṣvasitaḥ pradhāno madhyaḥ sito hīnatarāstathānye

46.41

यवः कषायो मधुरो हिमश्च कटुर्विपाके कफपित्तहारी

yavaḥ kaṣāyo madhuro himaśca kaṭurvipāke kaphapittahārī

46.41.2

व्रणेषु पथ्यस्तिलवच्च नित्यं प्रबद्धमूत्रो बहुवातवर्चाः

vraṇeṣu pathyastilavacca nityaṃ prabaddhamūtro bahuvātavarcāḥ

46.42

स्थैर्याग्निमेधास्वरवर्णकृच्च सपिच्छिलः स्थूलविलेखनश्च

sthairyāgnimedhāsvaravarṇakṛcca sapicchilaḥ sthūlavilekhanaśca

46.42.2

मेदोमरुत्तृड्ढरणो ऽतिरूक्षः प्रसादनः शोणितपित्तयोश्च

medomaruttṛḍḍharaṇo 'tirūkṣaḥ prasādanaḥ śoṇitapittayośca

46.43

एभिर् गुणैर् हीनतरैस्तु किंचिद्विद्याद्यवेभ्यो ऽतियवानशेषैः

ebhir guṇair hīnataraistu kiṃcidvidyādyavebhyo 'tiyavānaśeṣaiḥ

46.43.2

गोधूम उक्तो मधुरो गुरुश्च बल्यः स्थिरः शुक्ररुचिप्रदश्च

godhūma ukto madhuro guruśca balyaḥ sthiraḥ śukrarucipradaśca

46.44

स्निग्धो ऽतिशीतो ऽनिलपित्तहन्ता संधानकृत् श्लेष्मकरः सरश्च

snigdho 'tiśīto 'nilapittahantā saṃdhānakṛt śleṣmakaraḥ saraśca

46.44.2

रूक्षः कषायो विषशोषशुक्रबलासदृष्टिक्षयकृद् विदाही

rūkṣaḥ kaṣāyo viṣaśoṣaśukrabalāsadṛṣṭikṣayakṛd vidāhī

46.45

कटुर्विपाके मधुरस्तु शिम्बः प्रबन्धविण्मारुतपित्तलश्च

kaṭurvipāke madhurastu śimbaḥ prabandhaviṇmārutapittalaśca

46.45.2

सितासिताः पीतकरक्तवर्णा भवन्ति ये ऽनेकविधास्तु शिम्बाः

sitāsitāḥ pītakaraktavarṇā bhavanti ye 'nekavidhāstu śimbāḥ

46.46

यथोदितास्ते गुणतः प्रधाना ज्ञेयाः कटूष्णा रसपाकयोश्च

yathoditāste guṇataḥ pradhānā jñeyāḥ kaṭūṣṇā rasapākayośca

46.46.2

सहाद्वयं मूलकजाश्च शिम्बाः कुशिम्बिवल्लीप्रभवास्तु शिम्बाः

sahādvayaṃ mūlakajāśca śimbāḥ kuśimbivallīprabhavāstu śimbāḥ

46.47

ज्ञेया विपाके मधुरा रसे च बलप्रदाः पित्तनिबर्हणाश्च

jñeyā vipāke madhurā rase ca balapradāḥ pittanibarhaṇāśca

46.47.2

विदाहवन्तश्च भृशं विरूक्षा विष्टभ्य जीर्यन्त्यनिलप्रदाश्च

vidāhavantaśca bhṛśaṃ virūkṣā viṣṭabhya jīryantyanilapradāśca

Suśrutasaṃhitā