7.8

तत्र नानाप्रकाराणां व्यालानां मृगपक्षिणां मुखैर् मुखानि यन्त्राणां प्रायशः सदृशानि तस्मात् तत्सारूप्याद् आगमाद् उपदेशाद् अन्ययन्त्रदर्शनाद् युक्तितश्च कारयेत्

tatra nānāprakārāṇāṃ vyālānāṃ mṛgapakṣiṇāṃ mukhair mukhāni yantrāṇāṃ prāyaśaḥ sadṛśāni tasmāt tatsārūpyād āgamād upadeśād anyayantradarśanād yuktitaśca kārayet

7.9

समाहितानि यन्त्राणि खरश्लक्ष्णमुखानि च

samāhitāni yantrāṇi kharaślakṣṇamukhāni ca

7.9.2

सुदृढानि सुरूपाणि सुग्रहाणि च कारयेत्

sudṛḍhāni surūpāṇi sugrahāṇi ca kārayet

7.10

तत्र स्वस्तिकयन्त्राणि अष्टादशाङ्गुलप्रमाणानि सिंहव्याघ्रवृकतरक्ष्वृक्षद्वीपिमार्जारशृगालमृगैर् इवारुककाककङ्ककुररचासभासशशघात्युलूकचिल्लिश्येनगृध्रक्रौञ्चभृङ्गराजाञ्जलिकर्णावभञ्जननन्दीमुखमुखानि मसूराकृतिभिः कीलैर् अवबद्धानि मूले ऽङ्कुशवद् आवृत्तवारङ्गाणि अस्थिविदष्टशल्योद्धरणार्थम् उपदिश्यन्ते

tatra svastikayantrāṇi aṣṭādaśāṅgulapramāṇāni siṃhavyāghravṛkatarakṣvṛkṣadvīpimārjāraśṛgālamṛgair ivārukakākakaṅkakuraracāsabhāsaśaśaghātyulūkacilliśyenagṛdhrakrauñcabhṛṅgarājāñjalikarṇāvabhañjananandīmukhamukhāni masūrākṛtibhiḥ kīlair avabaddhāni mūle 'ṅkuśavad āvṛttavāraṅgāṇi asthividaṣṭaśalyoddharaṇārtham upadiśyante

7.11

सनिग्रहो ऽनिग्रहश् च संदंशौ षोडशाङ्गुलौ भवतस् तौ त्वङ्मांससिरास्नायुगतशल्योद्धरणार्थम् उपदिश्येते

sanigraho 'nigrahaś ca saṃdaṃśau ṣoḍaśāṅgulau bhavatas tau tvaṅmāṃsasirāsnāyugataśalyoddharaṇārtham upadiśyete

7.12

तालयन्त्रे द्वादशाङ्गुले मत्स्यतालवद् एकतालद्वितालके कर्णनासानाडीशल्यानाम् आहरणार्थम्

tālayantre dvādaśāṅgule matsyatālavad ekatāladvitālake karṇanāsānāḍīśalyānām āharaṇārtham

7.13

नाडीयन्त्राणि अप्यनेकप्रकाराणि अनेकप्रयोजनानि एकतोमुखान्युभयतोमुखानि च तानि स्रोतोगतशल्योद्धरणार्थं रोगदर्शनार्थम् आचूषणार्थं क्रियासौकर्यार्थं चेति तानि स्रोतोद्वारपरिणाहानि यथायोगदीर्घाणि च

nāḍīyantrāṇi apyanekaprakārāṇi anekaprayojanāni ekatomukhānyubhayatomukhāni ca tāni srotogataśalyoddharaṇārthaṃ rogadarśanārtham ācūṣaṇārthaṃ kriyāsaukaryārthaṃ ceti tāni srotodvārapariṇāhāni yathāyogadīrghāṇi ca

7.13.2

तत्र भगंदरार्शोव्रणवस्त्युत्तरवस्तिमूत्रवृद्धिदकोदरधूमनिरुद्धप्रकशसंनिरुद्धगुदयन्त्राण्य् अलाबूशृङ्गयन्त्राणि

tatra bhagaṃdarārśovraṇavastyuttaravastimūtravṛddhidakodaradhūmaniruddhaprakaśasaṃniruddhagudayantrāṇy alābūśṛṅgayantrāṇi

7.14

शलाकायन्त्राण्यपि नानाप्रकाराणि नानाप्रयोजनानि यथायोगपरिणाहदीर्घाणि च तेषां गण्डूपदसर्पफणशरपुङ्खबडिशमुखे द्वे द्वे एषणव्यूहनचालनाहरणार्थम् उपदिश्येते मसूरदलमात्रमुखे द्वे किंचिदानताग्रे स्रोतोगतशल्योद्धरणार्थं षट् कार्पासकृतोष्णीषाणि प्रमार्जनक्रियासु त्रीणि दर्व्याकृतीनि खल्लमुखानि क्षारौषधप्रणिधानार्थं त्रीण्यन्यानि जाम्बववदनानि त्रीण्यङ्कुशवदनानि षडेवाग्निकर्मस्वभिप्रेतानि नासार्बुदहरणार्थमेकं कोलास्थिदलमात्रमुखं खल्लतीक्ष्णौष्ठम् अञ्जनार्थमेकं कलायपरिमण्डलम् उभयतो मुकुलाग्रं मूत्रमार्गविशोधनार्थम् एकं मालतीपुष्पवृन्ताग्रप्रमाणपरिमण्डलम् इति

śalākāyantrāṇyapi nānāprakārāṇi nānāprayojanāni yathāyogapariṇāhadīrghāṇi ca teṣāṃ gaṇḍūpadasarpaphaṇaśarapuṅkhabaḍiśamukhe dve dve eṣaṇavyūhanacālanāharaṇārtham upadiśyete masūradalamātramukhe dve kiṃcidānatāgre srotogataśalyoddharaṇārthaṃ ṣaṭ kārpāsakṛtoṣṇīṣāṇi pramārjanakriyāsu trīṇi darvyākṛtīni khallamukhāni kṣārauṣadhapraṇidhānārthaṃ trīṇyanyāni jāmbavavadanāni trīṇyaṅkuśavadanāni ṣaḍevāgnikarmasvabhipretāni nāsārbudaharaṇārthamekaṃ kolāsthidalamātramukhaṃ khallatīkṣṇauṣṭham añjanārthamekaṃ kalāyaparimaṇḍalam ubhayato mukulāgraṃ mūtramārgaviśodhanārtham ekaṃ mālatīpuṣpavṛntāgrapramāṇaparimaṇḍalam iti

7.15

उपयन्त्राण्यपि रज्जुवेणिकापट्टचर्मान्तवल्कललतावस्त्राष्ठीलाश्ममुद्गरपाणिपादतलाङ्गुलिजिह्वादन्तनखमुखबालाश्वकटकशाखाष्ठीवनप्रवाहणहर्षायस्कान्तमयानि क्षाराग्निभेषजानि

upayantrāṇyapi rajjuveṇikāpaṭṭacarmāntavalkalalatāvastrāṣṭhīlāśmamudgarapāṇipādatalāṅgulijihvādantanakhamukhabālāśvakaṭakaśākhāṣṭhīvanapravāhaṇaharṣāyaskāntamayāni kṣārāgnibheṣajāni

7.16

एतानि देहे सर्वस्मिन् देहस्यावयवे तथा

etāni dehe sarvasmin dehasyāvayave tathā

7.16.2

संधौ कोष्ठे धमन्यां च यथायोगं प्रयोजयेत्

saṃdhau koṣṭhe dhamanyāṃ ca yathāyogaṃ prayojayet

7.17

यन्त्रकर्माणि तु निर्घातनपूरणबन्धनव्यूहनवर्तनचालनविवर्तनविवरणपीडनमार्गविशोधनविकर्षणाहरणाञ्छनोन्नमनविनमनभञ्जनोन्मथनाचूषणैषणदारणर्जूकरणप्रक्षालनप्रधमनप्रमार्जनानि

yantrakarmāṇi tu nirghātanapūraṇabandhanavyūhanavartanacālanavivartanavivaraṇapīḍanamārgaviśodhanavikarṣaṇāharaṇāñchanonnamanavinamanabhañjanonmathanācūṣaṇaiṣaṇadāraṇarjūkaraṇaprakṣālanapradhamanapramārjanāni

7.18

स्वबुद्ध्या चापि विभजेद्यन्त्रकर्माणि बुद्धिमान्

svabuddhyā cāpi vibhajedyantrakarmāṇi buddhimān

7.18.2

असंख्येयविकल्पत्वाच्छल्यानामिति निश्चयः

asaṃkhyeyavikalpatvācchalyānāmiti niścayaḥ

7.19

तत्र अतिस्थूलम् असारम् अतिदीर्घम् अतिह्रस्वम् अग्राहि विषमग्राहि वक्रं शिथिलम् अत्युन्नतं मृदुकीलं मृदुमुखं मृदुपाशमिति द्वादश यन्त्रदोषाः

tatra atisthūlam asāram atidīrgham atihrasvam agrāhi viṣamagrāhi vakraṃ śithilam atyunnataṃ mṛdukīlaṃ mṛdumukhaṃ mṛdupāśamiti dvādaśa yantradoṣāḥ

7.20

एतैर् दोषैर् विनिर्मुक्तं यन्त्रमष्टादशाङ्गुलम्

etair doṣair vinirmuktaṃ yantramaṣṭādaśāṅgulam

7.20.2

प्रशस्तं भिषजा ज्ञेयं तद्धि कर्मसु योजयेत्

praśastaṃ bhiṣajā jñeyaṃ taddhi karmasu yojayet

7.21

दृश्यं सिंहमुखाद्यैस्तु गूढं कङ्कमुखादिभिः

dṛśyaṃ siṃhamukhādyaistu gūḍhaṃ kaṅkamukhādibhiḥ

7.21.2

निर्हरेत्तु शनैः शल्यं शस्त्रयुक्तिव्यपेक्षया

nirharettu śanaiḥ śalyaṃ śastrayuktivyapekṣayā

Suśrutasaṃhitā