45.151

सुशीतो मधुरः स्निग्धो बृंहणः श्लेष्मलः सरः

suśīto madhuraḥ snigdho bṛṃhaṇaḥ śleṣmalaḥ saraḥ

45.151.2

अविदाही गुरुर्वृष्यः पौण्ड्रको भीरुकस्तथा

avidāhī gururvṛṣyaḥ pauṇḍrako bhīrukastathā

45.152

आभ्यां तुल्यगुणः किंचित्सक्षारो वंशको मतः

ābhyāṃ tulyaguṇaḥ kiṃcitsakṣāro vaṃśako mataḥ

45.152.2

वंशवच्छ्वेतपोरस्तु किंचिदुष्णः स वातहा

vaṃśavacchvetaporastu kiṃciduṣṇaḥ sa vātahā

45.153

कान्तारतापसाविक्षू वंशकानुगतौ मतौ

kāntāratāpasāvikṣū vaṃśakānugatau matau

45.153.2

एवंगुणस्तु काष्ठेक्षुः स तु वातप्रकोपणः

evaṃguṇastu kāṣṭhekṣuḥ sa tu vātaprakopaṇaḥ

45.154

सूचीपत्रो नीलपोरो नैपालो दीर्घपत्त्रकः

sūcīpatro nīlaporo naipālo dīrghapattrakaḥ

45.154.2

वातलाः कफपित्तघ्नाः सकषाया विदाहिनः

vātalāḥ kaphapittaghnāḥ sakaṣāyā vidāhinaḥ

45.155

कोशकारो गुरुः शीतो रक्तपित्तक्षयापहः

kośakāro guruḥ śīto raktapittakṣayāpahaḥ

45.155.2

अतीव मधुरो मूले मध्ये मधुर एव तु

atīva madhuro mūle madhye madhura eva tu

45.156

अग्रेष्वक्षिषु विज्ञेय इक्षूणां लवणो रसः

agreṣvakṣiṣu vijñeya ikṣūṇāṃ lavaṇo rasaḥ

45.157

अविदाही कफकरो वातपित्तनिवारणः

avidāhī kaphakaro vātapittanivāraṇaḥ

45.157.2

वक्त्रप्रह्लादनो वृष्यो दन्तनिष्पीडितो रसः

vaktraprahlādano vṛṣyo dantaniṣpīḍito rasaḥ

45.158

गुरुर्विदाही विष्टम्भी यान्त्रिकस्तु प्रकीर्तितः

gururvidāhī viṣṭambhī yāntrikastu prakīrtitaḥ

45.158.2

पक्वो गुरुः सरः स्निग्धः सतीक्ष्णः कफवातनुत्

pakvo guruḥ saraḥ snigdhaḥ satīkṣṇaḥ kaphavātanut

45.159

फाणितं गुरु मधुरमभिष्यन्दि बृंहणमवृष्यं त्रिदोषकृच्च

phāṇitaṃ guru madhuramabhiṣyandi bṛṃhaṇamavṛṣyaṃ tridoṣakṛcca

45.160

गुडः सक्षारमधुरो नातिशीतः स्निग्धो मूत्ररक्तशोधनो नातिपित्तजिद्वातघ्नो मेदःकफकरो बल्यो वृष्यश्च

guḍaḥ sakṣāramadhuro nātiśītaḥ snigdho mūtraraktaśodhano nātipittajidvātaghno medaḥkaphakaro balyo vṛṣyaśca

45.161

पित्तघ्नो मधुरः शुद्धो वातघ्नो ऽसृक्प्रसादनः

pittaghno madhuraḥ śuddho vātaghno 'sṛkprasādanaḥ

45.161.2

स पुराणो ऽधिकगुणो गुडः पथ्यतमः स्मृतः

sa purāṇo 'dhikaguṇo guḍaḥ pathyatamaḥ smṛtaḥ

45.162

मत्स्यण्डिकाखण्डशर्करा विमलजाता उत्तरोत्तरं शीताः स्निग्धाः गुरुतरा मधुरतरा वृष्या रक्तपित्तप्रशमनास्तृष्णाप्रशमनाश्च

matsyaṇḍikākhaṇḍaśarkarā vimalajātā uttarottaraṃ śītāḥ snigdhāḥ gurutarā madhuratarā vṛṣyā raktapittapraśamanāstṛṣṇāpraśamanāśca

Suśrutasaṃhitā