8.52

स्रवतीमशुचिं स्पृशेच्च कः सघृणो जर्जरभाण्डवत् स्त्रियम्

sravatīmaśuciṃ spṛśecca kaḥ saghṛṇo jarjarabhāṇḍavat striyam

8.52.2

यदि केवलया त्वचावृता न भवेन्मक्षिकपत्रमात्रया

yadi kevalayā tvacāvṛtā na bhavenmakṣikapatramātrayā

8.53

त्वचवेष्टितमस्थिपञ्जरं यदि कायं समवैषि योषिताम्

tvacaveṣṭitamasthipañjaraṃ yadi kāyaṃ samavaiṣi yoṣitām

8.53.2

मदनेन च कृष्यसे बलादघृणः खल्वधृतिश्च मन्मथः

madanena ca kṛṣyase balādaghṛṇaḥ khalvadhṛtiśca manmathaḥ

8.54

शुभतामशुभेषु कल्पयन् नखदन्तत्वचकेशरोमसु

śubhatāmaśubheṣu kalpayan nakhadantatvacakeśaromasu

8.54.2

अविचक्षण किं न पश्यसि प्रकृतिं च प्रभवं च योषिताम्

avicakṣaṇa kiṃ na paśyasi prakṛtiṃ ca prabhavaṃ ca yoṣitām

8.55

तदवेत्य मनःशरीरयोर् वनिता दोषवतीर्विशेषतः

tadavetya manaḥśarīrayor vanitā doṣavatīrviśeṣataḥ

8.55.2

चपलं भवनोत्सुकं मनः प्रतिसंख्यानबलेन वार्यताम्

capalaṃ bhavanotsukaṃ manaḥ pratisaṃkhyānabalena vāryatām

8.56

श्रुतवान् मतिमान् कुलोद्गतः परमस्य प्रशमस्य भाजनम्

śrutavān matimān kulodgataḥ paramasya praśamasya bhājanam

8.56.2

उपगम्य यथा तथा पुनर्न हि भेत्तुं नियमं त्वमर्हसि

upagamya yathā tathā punarna hi bhettuṃ niyamaṃ tvamarhasi

8.57

अभिजनमहतो मनस्विनः प्रिययशसो बहुमानमिच्छतः

abhijanamahato manasvinaḥ priyayaśaso bahumānamicchataḥ

8.57.2

निधनमपि वरं स्थिरात्मनश्च्युतविनयस्य न चैव जीवितम्

nidhanamapi varaṃ sthirātmanaścyutavinayasya na caiva jīvitam

8.58

बद्ध्वा यथा हि कवचं प्रगृहीतचापो निन्द्यो भवत्यपसृतः समराद् रथस्थः

baddhvā yathā hi kavacaṃ pragṛhītacāpo nindyo bhavatyapasṛtaḥ samarād rathasthaḥ

8.58.2

भैक्षाकमभ्युपगतः परिगृह्य लिङ्गं निन्द्यस्तथा भवति कामहृतेन्द्रियाश्वः

bhaikṣākamabhyupagataḥ parigṛhya liṅgaṃ nindyastathā bhavati kāmahṛtendriyāśvaḥ

8.59

हास्यो यथा च परमाभरणाम्बरस्रग् भैक्षं चरन् धृतधनुश्चलचित्रमौलिः

hāsyo yathā ca paramābharaṇāmbarasrag bhaikṣaṃ caran dhṛtadhanuścalacitramauliḥ

8.59.2

वैरूप्यमभ्युपगतः परपिण्डभोजी हास्यस्तथा गृहसुखाभिमुखः सतृष्णः

vairūpyamabhyupagataḥ parapiṇḍabhojī hāsyastathā gṛhasukhābhimukhaḥ satṛṣṇaḥ

8.60

यथा स्वन्नं भुक्त्वा परमशयनीये ऽपि शयितो वराहो निर्मुक्तः पुनरशुचि धावेत् परिचितम्

yathā svannaṃ bhuktvā paramaśayanīye 'pi śayito varāho nirmuktaḥ punaraśuci dhāvet paricitam

8.60.2

तथा श्रेयः शृण्वन् प्रशमसुखमास्वाद्य गुणवद् वनं शान्तं हित्वा गृहमभिलषेत् कामतृषितः

tathā śreyaḥ śṛṇvan praśamasukhamāsvādya guṇavad vanaṃ śāntaṃ hitvā gṛhamabhilaṣet kāmatṛṣitaḥ

8.61

यथोल्का हस्तस्था दहति पवनप्रेरितशिखा यथा पादाक्रान्तो दशति भुजगः क्रोधरभसः

yatholkā hastasthā dahati pavanapreritaśikhā yathā pādākrānto daśati bhujagaḥ krodharabhasaḥ

8.61.2

यथा हन्ति व्याघ्रः शिशुरपि गृहीतो गृहगतः तथा स्त्रीसंसर्गो बहुविधमनर्थाय भवति

yathā hanti vyāghraḥ śiśurapi gṛhīto gṛhagataḥ tathā strīsaṃsargo bahuvidhamanarthāya bhavati

Saundarānanda