18.51

अवैति बुद्धं नरदम्यसारथिं कृती यथार्हन्नुपशान्तमानसः

avaiti buddhaṃ naradamyasārathiṃ kṛtī yathārhannupaśāntamānasaḥ

18.51.2

न दृष्टसत्यो ऽपि तथावबुध्यते पृथग्जनः किं बत बुद्धिमानपि

na dṛṣṭasatyo 'pi tathāvabudhyate pṛthagjanaḥ kiṃ bata buddhimānapi

18.52

रजस्तमोभ्यां परिमुक्तचेतसस्तवैव चेयं सदृशी कृतज्ञता

rajastamobhyāṃ parimuktacetasastavaiva ceyaṃ sadṛśī kṛtajñatā

18.52.2

रजःप्रकर्षेण जगत्यवस्थिते कृतज्ञभावो हि कृतज्ञ दुर्लभः

rajaḥprakarṣeṇa jagatyavasthite kṛtajñabhāvo hi kṛtajña durlabhaḥ

18.53

सधर्म धर्मान्वयतो यतश्च ते मयि प्रसादो ऽधिगमे च कौशलम्

sadharma dharmānvayato yataśca te mayi prasādo 'dhigame ca kauśalam

18.53.2

अतो ऽस्ति भूयस्त्वयि मे विवक्षितं नतो हि भक्तश्च नियोगमर्हसि

ato 'sti bhūyastvayi me vivakṣitaṃ nato hi bhaktaśca niyogamarhasi

18.54

अवाप्तकार्यो ऽसि परां गतिं गतो न ते ऽस्ति किंचित् करणीयमण्वपि

avāptakāryo 'si parāṃ gatiṃ gato na te 'sti kiṃcit karaṇīyamaṇvapi

18.54.2

अतःपरं सौम्य चरानुकम्पया विमोक्षयन् कृच्छ्रगतान् परानपि

ataḥparaṃ saumya carānukampayā vimokṣayan kṛcchragatān parānapi

18.55

इहार्थमेवारभते नरो ऽधमो विमध्यमस्तूभयलौकिकीं क्रियाम्

ihārthamevārabhate naro 'dhamo vimadhyamastūbhayalaukikīṃ kriyām

18.55.2

क्रियाममुत्रैव फलाय मध्यमो विशिष्टधर्मा पुनरप्रवृत्तये

kriyāmamutraiva phalāya madhyamo viśiṣṭadharmā punarapravṛttaye

18.56

इहोत्तमेभ्यो ऽपि मतः स तूत्तमो य उत्तमं धर्ममवाप्य नैष्ठिकम्

ihottamebhyo 'pi mataḥ sa tūttamo ya uttamaṃ dharmamavāpya naiṣṭhikam

18.56.2

अचिन्तयित्वात्मगतं परिश्रमं शमं परेभ्यो ऽप्युपदेष्टुमिच्छति

acintayitvātmagataṃ pariśramaṃ śamaṃ parebhyo 'pyupadeṣṭumicchati

18.57

विहाय तस्मादिह कार्यमात्मनः कुरु स्थिरात्मन् परकार्यमप्यथो

vihāya tasmādiha kāryamātmanaḥ kuru sthirātman parakāryamapyatho

18.57.2

भ्रमत्सु सत्त्वेषु तमावृतात्मसु श्रुतप्रदीपो निशि धार्यतामयम्

bhramatsu sattveṣu tamāvṛtātmasu śrutapradīpo niśi dhāryatāmayam

18.58

ब्रवीतु तावत् पुरि विस्मितो जनस्त्वयि स्थिते कुर्वति धर्मदेशनाः

bravītu tāvat puri vismito janastvayi sthite kurvati dharmadeśanāḥ

18.58.2

अहो बताश्चर्यमिदं विमुक्तये करोति रागी यदयं कथामिति

aho batāścaryamidaṃ vimuktaye karoti rāgī yadayaṃ kathāmiti

18.59

ध्रुवं हि संश्रुत्य तव स्थिरं मनो निवृत्तनानाविषयैर्मनोरथैः

dhruvaṃ hi saṃśrutya tava sthiraṃ mano nivṛttanānāviṣayairmanorathaiḥ

18.59.2

वधूर्गृहे सापि तवानुकुर्वती करिष्यते स्त्रीषु विरागिणीः कथाः

vadhūrgṛhe sāpi tavānukurvatī kariṣyate strīṣu virāgiṇīḥ kathāḥ

18.60

त्वयि परमधृतौ निविष्टतत्त्वे भवनगता न हि रंस्यते ध्रुवं सा

tvayi paramadhṛtau niviṣṭatattve bhavanagatā na hi raṃsyate dhruvaṃ sā

18.60.2

मनसि शमदमात्मके विविक्ते मतिरिव कामसुखैः परीक्षकस्य

manasi śamadamātmake vivikte matiriva kāmasukhaiḥ parīkṣakasya

Saundarānanda