3.8.2.29

तद् यद् वपया चरन्ति

tad yad vapayā caranti

3.8.2.29.2

यस्यै वै देवतायै पशुम् आलभन्ते ताम् एवैतद् देवताम् एतेन मेधेन प्रीणाति सैषा देवतैतेन मेधेन प्रीता शान्तोत्तराणि हवींषि श्रप्यमाणान्य् उपरमति तस्माद् वपया चरन्ति

yasyai vai devatāyai paśum ālabhante tām evaitad devatām etena medhena prīṇāti saiṣā devataitena medhena prītā śāntottarāṇi havīṃṣi śrapyamāṇāny uparamati tasmād vapayā caranti

3.8.2.30

अथ चात्वाले मार्जयन्ते

atha cātvāle mārjayante

3.8.2.30.2

क्रूरी वा एतत् कुर्वन्ति यत् संज्ञपयन्ति यद् विशासति शान्तिर् आपस् तद् अद्भिः शान्त्या शमयन्ते तदद्भिः संदधते तस्माच्चात्वाले

vā etat kurvanti yat saṃjñapayanti yad viśāsati śāntir āpas tad adbhiḥ śāntyā śamayante tadadbhiḥ saṃdadhate tasmāccātvāle mārjayante

3.8.3.1

यद्देवत्यः पशुर् भवति

yaddevatyaḥ paśur bhavati

3.8.3.1.2

तद्देवत्यम् पुरोडाशमनुनिर्वपति तद् यत् पुरोडाशमनुनिर्वपति सर्वेषां वा एष पशूनाम् मेधो यद्व्रीहियवौ तेनैवैनम् एतन् मेधेन समर्धयति कृत्स्नं करोति तस्मात् पुरोडाशम् अनुनिर्वपति

taddevatyam puroḍāśamanunirvapati tad yat puroḍāśamanunirvapati sarveṣāṃ vā eṣa paśūnām medho yadvrīhiyavau tenaivainam etan medhena samardhayati kṛtsnaṃ karoti tasmāt puroḍāśam anunirvapati

3.8.3.2

अथ यद्वपया प्रचर्य

atha yadvapayā pracarya

3.8.3.2.2

एतेन पुरोडाशेन प्रचरति मध्यतो वा इमां वपामुत्खिदन्ति मध्यत एवैनम् एतेन मेधेन समर्धयति कृत्स्नं करोति तस्माद् वपया प्रचर्यैतेन पुरोडाशेन प्रचरत्य् एष न्व् एवैतस्य बन्धुर् यत्र क्व चैष पशुम् पुरोडाशो ऽनुनिरुप्यते

etena puroḍāśena pracarati madhyato vā imāṃ vapāmutkhidanti madhyata evainam etena medhena samardhayati kṛtsnaṃ karoti tasmād vapayā pracaryaitena puroḍāśena pracaraty eṣa nv evaitasya bandhur yatra kva caiṣa paśum puroḍāśo 'nunirupyate

3.8.3.3

अथ पशुं विशास्ति

atha paśuṃ viśāsti

3.8.3.3.2

त्रिः प्रच्यावयतात् त्रिः प्रच्युतस्य हृदयम् उत्तमं कुरुतादिति त्रिवृद्धि यज्ञः

triḥ pracyāvayatāt triḥ pracyutasya hṛdayam uttamaṃ kurutāditi trivṛddhi yajñaḥ

3.8.3.4

अथ शमितारं संशास्ति

atha śamitāraṃ saṃśāsti

3.8.3.4.2

यत्त्वा पृच्छाच्छृतं हविः शमितार् इति शृतमित्येव ब्रूतान् न शृतम् भगवो न शृतं हीति

yattvā pṛcchācchṛtaṃ haviḥ śamitār iti śṛtamityeva brūtān na śṛtam bhagavo na śṛtaṃ hīti

3.8.3.5

अथ जुह्वा पृषदाज्यस्योपहत्य

atha juhvā pṛṣadājyasyopahatya

3.8.3.5.2

अध्वर्युर् उपनिष्क्रम्य पृच्छति शृतं हविः शमितारिति शृतम् इत्याह तद् देवानाम् इत्य् उपांश्वध्वर्युः

adhvaryur upaniṣkramya pṛcchati śṛtaṃ haviḥ śamitāriti śṛtam ityāha tad devānām ity upāṃśvadhvaryuḥ

3.8.3.6

तद् यत् पृच्छति

tad yat pṛcchati

3.8.3.6.2

शृतं वै देवानां हविर् नाशृतं शमिता वै तद्वेद यदि शृतं वा भवत्य् अशृतं वा

śṛtaṃ vai devānāṃ havir nāśṛtaṃ śamitā vai tadveda yadi śṛtaṃ vā bhavaty aśṛtaṃ vā

3.8.3.7

तद् यत् पृच्छति

tad yat pṛcchati

3.8.3.7.2

शृतेन प्रचराणीति तद् यद्य् अशृतम् भवति शृतमेव देवानां हविर्भवति शृतं यजमानस्यानेना अध्वर्युर्भवति शमितरि तदेनो भवति त्रिष्कृत्वः पृच्छति त्रिवृद्धि यज्ञो ऽथ यदाह तद् देवानामिति तद्धि देवानां यच्छृतं तस्माद् आह तद् देवानामिति

śṛtena pracarāṇīti tad yady aśṛtam bhavati śṛtameva devānāṃ havirbhavati śṛtaṃ yajamānasyānenā adhvaryurbhavati śamitari tadeno bhavati triṣkṛtvaḥ pṛcchati trivṛddhi yajño 'tha yadāha tad devānāmiti taddhi devānāṃ yacchṛtaṃ tasmād āha tad devānāmiti

3.8.3.8

स हृदयम् एवाग्रे ऽभिघारयति

sa hṛdayam evāgre 'bhighārayati

3.8.3.8.2

आत्मा वै मनो हृदयम् प्राणः पृषदाज्यम् आत्मन्येवैतन् मनसि प्राणं दधाति तथैतज्जीवमेव देवानां हविर् भवत्यमृतममृतानाम्

ātmā vai mano hṛdayam prāṇaḥ pṛṣadājyam ātmanyevaitan manasi prāṇaṃ dadhāti tathaitajjīvameva devānāṃ havir bhavatyamṛtamamṛtānām

Śatapathabrāhmaṇa