3.8.2.9

तावनुषिञ्चतः

tāvanuṣiñcataḥ

3.8.2.9.2

मनस्त आप्यायतां वाक्त आप्यायताम् प्राणस्त आप्यायतां चक्षुस्त आप्यायतां श्रोत्रं त आप्यायतामिति तत्प्राणान्धत्तस्तत्समीरयतो यत् ते क्रूरं यदास्थितं तत्त आप्यायतां निष्ट्यायतामिति

manasta āpyāyatāṃ vākta āpyāyatām prāṇasta āpyāyatāṃ cakṣusta āpyāyatāṃ śrotraṃ ta āpyāyatāmiti tatprāṇāndhattastatsamīrayato yat te krūraṃ yadāsthitaṃ tatta āpyāyatāṃ niṣṭyāyatāmiti

3.8.2.10

तद्यत्क्रूरीकुर्वन्ति

tadyatkrūrīkurvanti

3.8.2.10.2

यदास्थापयन्ति शान्तिर् आपस् तद् अद्भिः शान्त्या शमयतस् तद् अद्भिः संधत्तस् तत् ते शुध्यत्विति तन्मेध्यं कुरुतः शम् अहोभ्य इति जघनेन पशुं निनयतः

yadāsthāpayanti śāntir āpas tad adbhiḥ śāntyā śamayatas tad adbhiḥ saṃdhattas tat te śudhyatviti tanmedhyaṃ kurutaḥ śam ahobhya iti jaghanena paśuṃ ninayataḥ

3.8.2.11

तद्यत्क्रूरीकुर्वन्ति

tadyatkrūrīkurvanti

3.8.2.11.2

यदास्थापयन्ति नेद् एतद् अन्व् अशान्तान्य् अहोरात्राण्य् असन्निति तस्माच्छम् अहोभ्य इति जघनेन पशुं निनयतः

yadāsthāpayanti ned etad anv aśāntāny ahorātrāṇy asanniti tasmāccham ahobhya iti jaghanena paśuṃ ninayataḥ

3.8.2.12

अथोत्तानम् पशुम् पर्यस्यन्ति

athottānam paśum paryasyanti

3.8.2.12.2

स तृणम् अन्तर्दधात्य् ओषधे त्रायस्वेति वज्रो वा असिस् तथो हैनमेष वज्रो ऽसिर् न हिनस्त्य् अथासिनाभिनिदधाति स्वधिते मैनं हिंसीरिति वज्रो वा असिस् तथो हैनमेष वज्रो ऽसिर्न हिनस्ति

sa tṛṇam antardadhāty oṣadhe trāyasveti vajro vā asis tatho hainameṣa vajro 'sir na hinasty athāsinābhinidadhāti svadhite mainaṃ hiṃsīriti vajro vā asis tatho hainameṣa vajro 'sirna hinasti

3.8.2.13

सा या प्रज्ञाताश्रिः

sā yā prajñātāśriḥ

3.8.2.13.2

तयाभिनिदधाति सा हि यजुष्कृता मेध्या तद् यद् अग्रं तृणस्य तत्सव्ये पाणौ कुरुते ऽथ यद्बुध्नं तद्दक्षिणेनादत्ते

tayābhinidadhāti sā hi yajuṣkṛtā medhyā tad yad agraṃ tṛṇasya tatsavye pāṇau kurute 'tha yadbudhnaṃ taddakṣiṇenādatte

3.8.2.14

स यत्राछ्यति

sa yatrāchyati

3.8.2.14.2

यत एतल्लोहितमुत्पतति तदुभयतो ऽनक्ति रक्षसाम् भागो ऽसीति रक्षसां ह्येष भागो यदसृक्

yata etallohitamutpatati tadubhayato 'nakti rakṣasām bhāgo 'sīti rakṣasāṃ hyeṣa bhāgo yadasṛk

3.8.2.15

तद् उपास्याभितिष्ठति

tad upāsyābhitiṣṭhati

3.8.2.15.2

इदम् अहं रक्षो ऽभितिष्ठामीदम् अहं रक्षो ऽवबाध इदमहं रक्षो ऽधमं तमो नयामीति तद् यज्ञेनैवैतन्नाष्ट्रा रक्षांस्यवबाधते तद् यद् अमूलम् उभयतः परिच्छिन्नम् भवत्यमूलं वा इदम् उभयतः परिच्छिन्नं रक्षो ऽन्तरिक्षमनुचरति यथायम् पुरुषो ऽमूल उभयतः परिच्छिन्नो ऽन्तरिक्षम् अनुचरति तस्माद् अमूलम् उभयतः परिच्छिन्नं भवति

idam ahaṃ rakṣo 'bhitiṣṭhāmīdam ahaṃ rakṣo 'vabādha idamahaṃ rakṣo 'dhamaṃ tamo nayāmīti tad yajñenaivaitannāṣṭrā rakṣāṃsyavabādhate tad yad amūlam ubhayataḥ paricchinnam bhavatyamūlaṃ vā idam ubhayataḥ paricchinnaṃ rakṣo 'ntarikṣamanucarati yathāyam puruṣo 'mūla ubhayataḥ paricchinno 'ntarikṣam anucarati tasmād amūlam ubhayataḥ paricchinnaṃ bhavati

3.8.2.16

अथ वपाम् उत्खिदन्ति

atha vapām utkhidanti

3.8.2.16.2

तया वपाश्रपण्यौ प्रोर्णौति घृतेन द्यावापृथिवी प्रोर्णुवाथामिति तदिमे द्यावापृथिवी ऊर्जा रसेन भाजयत्य् अनयोर् ऊर्जं रसं दधाति ते रसवत्या उपजीवनीये इमाः प्रजा उपजीवन्ति

tayā vapāśrapaṇyau prorṇauti ghṛtena dyāvāpṛthivī prorṇuvāthāmiti tadime dyāvāpṛthivī ūrjā rasena bhājayaty anayor ūrjaṃ rasaṃ dadhāti te rasavatyā upajīvanīye imāḥ prajā upajīvanti

3.8.2.17

कार्ष्मर्यमय्यौ वपाश्रपण्यौ भवतः

kārṣmaryamayyau vapāśrapaṇyau bhavataḥ

3.8.2.17.2

यत्र वै देवा अग्रे पशुमालेभिरे तदुदीचः कृष्यमाणस्यावाङ् मेधः पपात स एष वनस्पतिरजायत तद् यत् कृष्यमाणस्यावाङ् अपतत् तस्मात् कार्ष्मर्यस् तेनैवैनम् एतन् मेधेन समर्धयति कृत्स्नं करोति तस्मात्कार्ष्मर्यमय्यौ वपाश्रपण्यौ भवतः

yatra vai devā agre paśumālebhire tadudīcaḥ kṛṣyamāṇasyāvāṅ medhaḥ papāta sa eṣa vanaspatirajāyata tad yat kṛṣyamāṇasyāvāṅ apatat tasmāt kārṣmaryas tenaivainam etan medhena samardhayati kṛtsnaṃ karoti tasmātkārṣmaryamayyau vapāśrapaṇyau bhavataḥ

3.8.2.18

ताम् परिवासयति

tām parivāsayati

3.8.2.18.2

ताम् पशुश्रपणे प्रतपति तथो हास्यात्रापि शृता भवति पुनरुल्मुकमग्नीदादत्ते ते जघनेन चात्वालं यन्ति त आयन्त्य् आगच्छन्त्य् आहवनीयं स एतत्तृणमध्वर्युराहवनीये प्रास्यति वायो वै स्तोकानामिति स्तोकानां हैषा समित्

tām paśuśrapaṇe pratapati tatho hāsyātrāpi śṛtā bhavati punarulmukamagnīdādatte te jaghanena cātvālaṃ yanti ta āyanty āgacchanty āhavanīyaṃ sa etattṛṇamadhvaryurāhavanīye prāsyati vāyo vai stokānāmiti stokānāṃ haiṣā samit

Śatapathabrāhmaṇa