3.8.1.5

अथ यूपशकलमादत्ते

atha yūpaśakalamādatte

3.8.1.5.2

तावग्रे जुह्वा अक्त्वा पशोर् ललाटम् उपस्पृशति घृतेनाक्तौ पशूंस् त्रायेथामिति वज्रो वै यूपशकलो वज्रः शासो वज्र आज्यं तमेवैतत्कृत्स्नं वज्रं संभृत्य तम् अस्याभिगोप्तारं करोति नेदेनं नाष्ट्रा रक्षांसि हिनसन्निति पुनर् यूपशकलम् अवगूहत्य् एषा ते प्रज्ञाताश्रिर् अस्त्व् इत्य् आह शासम् प्रयच्छन्त् सादयति स्रुचौ

tāvagre juhvā aktvā paśor lalāṭam upaspṛśati ghṛtenāktau paśūṃs trāyethāmiti vajro vai yūpaśakalo vajraḥ śāso vajra ājyaṃ tamevaitatkṛtsnaṃ vajraṃ saṃbhṛtya tam asyābhigoptāraṃ karoti nedenaṃ nāṣṭrā rakṣāṃsi hinasanniti punar yūpaśakalam avagūhaty eṣā te prajñātāśrir astv ity āha śāsam prayacchant sādayati srucau

3.8.1.6

अथाह पर्यग्नये ऽनुब्रूहीति

athāha paryagnaye 'nubrūhīti

3.8.1.6.2

उल्मुकम् आदायाग्नीत् पर्यग्निं करोति तद् यत् पर्यग्निं करोत्य् अछिद्रम् एवैनम् एतद् अग्निना परिगृह्णाति नेदेनं नाष्ट्रा रक्षांसि प्रमृशानित्य् अग्निर्हि रक्षसाम् अपहन्ता तस्मात् पर्यग्निं करोति तद् यत्रैनं श्रपयन्ति तद् अभिपरिहरति

ulmukam ādāyāgnīt paryagniṃ karoti tad yat paryagniṃ karoty achidram evainam etad agninā parigṛhṇāti nedenaṃ nāṣṭrā rakṣāṃsi pramṛśānity agnirhi rakṣasām apahantā tasmāt paryagniṃ karoti tad yatrainaṃ śrapayanti tad abhipariharati

3.8.1.7

तदाहुः

tadāhuḥ

3.8.1.7.2

पुनर् एतद् उल्मुकं हरेद् अथात्रान्यम् एवाग्निं निर्मथ्य तस्मिन्नेनं श्रपयेयुर् आहवनीयो वा एष न वा एष तस्मै यद् अस्मिन्न् अशृतं श्रपयेयुस् तस्मै वा एष यद् अस्मिञ्छृतं जुहुयुरिति

punar etad ulmukaṃ hared athātrānyam evāgniṃ nirmathya tasminnenaṃ śrapayeyur āhavanīyo vā eṣa na vā eṣa tasmai yad asminn aśṛtaṃ śrapayeyus tasmai vā eṣa yad asmiñchṛtaṃ juhuyuriti

3.8.1.8

तद् उ तथा न कुर्यात्

tad u tathā na kuryāt

3.8.1.8.2

यथा वै ग्रसितम् एवम् अस्यैतद् भवति यद् एनेन पर्यग्निं करोति स यथा ग्रसितम् अनुहायाच्छिद्य तद् अन्यस्मै प्रयच्छेद् एवं तत् तस्माद् एतस्यैवोल्मुकस्याङ्गारान् निमृद्य तस्मिन्न् एनं श्रपयेयुः

yathā vai grasitam evam asyaitad bhavati yad enena paryagniṃ karoti sa yathā grasitam anuhāyācchidya tad anyasmai prayacched evaṃ tat tasmād etasyaivolmukasyāṅgārān nimṛdya tasminn enaṃ śrapayeyuḥ

3.8.1.9

अथोल्मुकम् आदायाग्नीत् पुरस्तात् प्रतिपद्यते

atholmukam ādāyāgnīt purastāt pratipadyate

3.8.1.9.2

अग्निमेवैतत् पुरस्तात् करोत्य् अग्निः पुरस्तान् नाष्ट्रा रक्षांस्यपघ्नन्न् एत्य् अथाभयेनानाष्ट्रेण पशुं नयन्ति तं वपाश्रपणीभ्याम् प्रतिप्रस्थातान्वारभते प्रतिप्रस्थातारम् अध्वर्युर् अध्वर्युं यजमानः

agnimevaitat purastāt karoty agniḥ purastān nāṣṭrā rakṣāṃsyapaghnann ety athābhayenānāṣṭreṇa paśuṃ nayanti taṃ vapāśrapaṇībhyām pratiprasthātānvārabhate pratiprasthātāram adhvaryur adhvaryuṃ yajamānaḥ

3.8.1.10

तदाहुः

tadāhuḥ

3.8.1.10.2

नैष यजमानेनान्वारभ्यो मृत्यवे ह्येतं नयन्ति तस्मान्नान्वारभेतेति तदन्वेवारभेत न वा एतम् मृत्यवे नयन्ति यं यज्ञाय नयन्ति तस्माद् अन्व् एवारभेत यज्ञाद् उ हैवात्मानम् अन्तरियाद् यन्नान्वारभेत तस्मादन्वेवारभेत तत् परोक्षम् अन्वारब्धम् भवति वपाश्रपणीभ्याम् प्रतिप्रस्थाता प्रतिप्रस्थातारम् अध्वर्युर् अध्वर्युं यजमान एतद् उ परोक्षम् अन्वारब्धं भवति

naiṣa yajamānenānvārabhyo mṛtyave hyetaṃ nayanti tasmānnānvārabheteti tadanvevārabheta na vā etam mṛtyave nayanti yaṃ yajñāya nayanti tasmād anv evārabheta yajñād u haivātmānam antariyād yannānvārabheta tasmādanvevārabheta tat parokṣam anvārabdham bhavati vapāśrapaṇībhyām pratiprasthātā pratiprasthātāram adhvaryur adhvaryuṃ yajamāna etad u parokṣam anvārabdhaṃ bhavati

3.8.1.11

अथ स्तीर्णायै वेदेः

atha stīrṇāyai vedeḥ

3.8.1.11.2

द्वे तृणे अध्वर्युरादत्ते स आश्राव्याहोपप्रेष्य होतर् हव्या देवेभ्य इत्य् एतद् उ वैश्वदेवम् पशौ

dve tṛṇe adhvaryurādatte sa āśrāvyāhopapreṣya hotar havyā devebhya ity etad u vaiśvadevam paśau

3.8.1.12

अथ वाचयति

atha vācayati

3.8.1.12.2

रेवति यजमान इति वाग्वै रेवती सा यद्वाग्बहु वदति तेन वाग्रेवती प्रियं धा आविशेत्य् अनार्तिम् आविशेत्य् एवैतद् आहोरोर् अन्तरिक्षात् सजूर् देवेन वातेनेत्य् अन्तरिक्षं वा अनु रक्षश्चरत्यमूलमुभयतः परिच्छिन्नं यथायम् पुरुषो ऽमूल उभयतः परिच्छिन्नो ऽन्तरिक्षम् अनुचरति तद् वातेनैनं संविदानान्तरिक्षाद् गोपायेत्येवैतद् आह यद् आहोरोर् अन्तरिक्षात् सजूर् देवेन वातेनेति

revati yajamāna iti vāgvai revatī sā yadvāgbahu vadati tena vāgrevatī priyaṃ dhā āviśety anārtim āviśety evaitad āhoror antarikṣāt sajūr devena vātenety antarikṣaṃ vā anu rakṣaścaratyamūlamubhayataḥ paricchinnaṃ yathāyam puruṣo 'mūla ubhayataḥ paricchinno 'ntarikṣam anucarati tad vātenainaṃ saṃvidānāntarikṣād gopāyetyevaitad āha yad āhoror antarikṣāt sajūr devena vāteneti

3.8.1.13

अस्य हविषस्त्मना यजेति

asya haviṣastmanā yajeti

3.8.1.13.2

वाचम् एवैतद् आहानार्तस्यास्य हविष आत्मना यजेति समस्य तन्वा भवेति वाचम् एवैतद् आहानार्तस्यास्य हविषस्तन्वा संभवेति

vācam evaitad āhānārtasyāsya haviṣa ātmanā yajeti samasya tanvā bhaveti vācam evaitad āhānārtasyāsya haviṣastanvā saṃbhaveti

3.8.1.14

तद् यत्रैनं विशसन्ति

tad yatrainaṃ viśasanti

3.8.1.14.2

तत् पुरस्तात् तृणम् उपास्यति वर्षो वर्षीयसि यज्ञे यज्ञपतिं धा इति बर्हिर् एवास्मा एतत् स्तृणात्य् अस्कन्नं हविरसदिति तद् यद् एवास्यात्र विशस्यमानस्य किंचित्स्कन्दति तद् एतस्मिन् प्रतितिष्ठति तथा नामुया भवति

tat purastāt tṛṇam upāsyati varṣo varṣīyasi yajñe yajñapatiṃ dhā iti barhir evāsmā etat stṛṇāty askannaṃ havirasaditi tad yad evāsyātra viśasyamānasya kiṃcitskandati tad etasmin pratitiṣṭhati tathā nāmuyā bhavati

Śatapathabrāhmaṇa