3.1.2.18

तस्य वा एतस्य वाससः

tasya vā etasya vāsasaḥ

3.1.2.18.2

अग्नेः पर्यासो भवति वायोरनुछादो नीविः पितॄणां सर्पाणाम् प्रघातो विश्वेषां देवानां तन्तव आरोका नक्षत्राणाम् एवं हि वा एतत्सर्वे देवा अन्वायत्तास् तस्माद् दीक्षितवसनम् भवति

agneḥ paryāso bhavati vāyoranuchādo nīviḥ pitṝṇāṃ sarpāṇām praghāto viśveṣāṃ devānāṃ tantava ārokā nakṣatrāṇām evaṃ hi vā etatsarve devā anvāyattās tasmād dīkṣitavasanam bhavati

3.1.2.19

तद्वा अहतं स्यात्

tadvā ahataṃ syāt

3.1.2.19.2

अयातयामतायै तद्वै निष्पेष्टवै ब्रूयाद् यद् एवास्यात्रामेध्या कृणत्ति वा वयति वा तदस्य मेध्यमसदिति यद्य् उ अहतं स्याद् अद्भिर् अभ्युक्षेन् मेध्यम् असदित्य् अथो यदिदं स्नातवस्यं निहितम् अपल्पूलनकृतं भवति तेनो हापि दीक्षेत

ayātayāmatāyai tadvai niṣpeṣṭavai brūyād yad evāsyātrāmedhyā kṛṇatti vā vayati vā tadasya medhyamasaditi yady u ahataṃ syād adbhir abhyukṣen medhyam asadity atho yadidaṃ snātavasyaṃ nihitam apalpūlanakṛtaṃ bhavati teno hāpi dīkṣeta

3.1.2.20

तत्परिधत्ते

tatparidhatte

3.1.2.20.2

दीक्षातपसोस् तनूरसीत्य् अदीक्षितस्य वा अस्यैषाग्रे तनूर् भवत्य् अथात्र दीक्षातपसोस् तस्मादाह दीक्षातपसोस्तनूरसीति तां त्वा शिवां शग्माम् परिदध इति तां त्वा शिवां साध्वीम् परिदध इत्येवैतदाह भद्रं वर्णम् पुष्यन्निति पापं वा एषो ऽग्रे वर्णम् पुष्यति यममुमदीक्षितो ऽथात्र भद्रं तस्मादाह भद्रं वर्णं पुष्यन्निति

dīkṣātapasos tanūrasīty adīkṣitasya vā asyaiṣāgre tanūr bhavaty athātra dīkṣātapasos tasmādāha dīkṣātapasostanūrasīti tāṃ tvā śivāṃ śagmām paridadha iti tāṃ tvā śivāṃ sādhvīm paridadha ityevaitadāha bhadraṃ varṇam puṣyanniti pāpaṃ vā eṣo 'gre varṇam puṣyati yamamumadīkṣito 'thātra bhadraṃ tasmādāha bhadraṃ varṇaṃ puṣyanniti

3.1.2.21

अथैनं शालाम् प्रपादयति

athainaṃ śālām prapādayati

3.1.2.21.2

स धेन्वै चानडुहश्च नाश्नीयाद् धेन्वनडुहौ वा इदं सर्वम् बिभृतस् ते देवा अब्रुवन् धेन्वनडुहौ वा इदं सर्वम् बिभृतो हन्त यद् अन्येषां वयसां वीर्यं तद्धेन्वनडुहयोर् दधामेति स यद् अन्येषां वयसां वीर्यम् आसीत् तद् धेन्वनडुहयोर् अदधुस् तस्माद्धेनुश्चैवानड्वांश्च भूयिष्ठम् भुङ्क्तस् तद्धैतत् सर्वाश्यम् इव यो धेन्वनडुहयोर् अश्नीयाद् अन्तगतिर् इव तं हाद्भुतम् अभिजनितोर् जायायै गर्भं निरवधीद् इति पापमकद् इति पापी कीर्तिस् तस्माद् धेन्वनडुहयोर् नाश्नीयात् तद् उ होवाच याज्ञवल्क्यो ऽश्नाम्येवाहम् अंसलं

sa dhenvai cānaḍuhaśca nāśnīyād dhenvanaḍuhau vā idaṃ sarvam bibhṛtas te devā abruvan dhenvanaḍuhau vā idaṃ sarvam bibhṛto hanta yad anyeṣāṃ vayasāṃ vīryaṃ taddhenvanaḍuhayor dadhāmeti sa yad anyeṣāṃ vayasāṃ vīryam āsīt tad dhenvanaḍuhayor adadhus tasmāddhenuścaivānaḍvāṃśca bhūyiṣṭham bhuṅktas taddhaitat sarvāśyam iva yo dhenvanaḍuhayor aśnīyād antagatir iva taṃ hādbhutam abhijanitor jāyāyai garbhaṃ niravadhīd iti pāpamakad iti pāpī kīrtis tasmād dhenvanaḍuhayor nāśnīyāt tad u hovāca yājñavalkyo 'śnāmyevāham aṃsalaṃ

3.1.3.1

अपः प्रणीय

apaḥ praṇīya

3.1.3.1.2

आग्नावैष्णवमेकादशकपालम् पुरोडाशं निर्वपत्य् अग्निर्वै सर्वा देवता अग्नौ हि सर्वाभ्यो देवताभ्यो जुह्वत्य् अग्निर्वै यज्ञस्यावरार्ध्यो विष्णुः परार्ध्यस् तत् सर्वाश् चैवैतद् देवताः परिगृह्य सर्वं च यज्ञम् परिगृह्य दीक्षा इति तस्माद् आग्नावैष्णव एकादशकपालः पुरोडाशो भवति

āgnāvaiṣṇavamekādaśakapālam puroḍāśaṃ nirvapaty agnirvai sarvā devatā agnau hi sarvābhyo devatābhyo juhvaty agnirvai yajñasyāvarārdhyo viṣṇuḥ parārdhyas tat sarvāś caivaitad devatāḥ parigṛhya sarvaṃ ca yajñam parigṛhya dīkṣā iti tasmād āgnāvaiṣṇava ekādaśakapālaḥ puroḍāśo bhavati

3.1.3.2

तद्धैके

taddhaike

3.1.3.2.2

आदित्येभ्यश्चरुं निर्वपन्ति तदस्ति पर्युदितमिवाष्टौ पुत्रासो अदितेर्ये जातास् तन्वस् परि देवाṁ उप प्रैत्सप्तभिः परा मार्ताण्डमास्यदिति

ādityebhyaścaruṃ nirvapanti tadasti paryuditamivāṣṭau putrāso aditerye jātās tanvas pari devāṁ upa praitsaptabhiḥ parā mārtāṇḍamāsyaditi

3.1.3.3

अष्टौ ह वै पुत्रा अदितेः

aṣṭau ha vai putrā aditeḥ

3.1.3.3.2

यांस्त्वेतद्देवा आदित्या इत्याचक्षते सप्त हैव ते ऽविकृतं हाष्टमं जनयांचकार मार्ताण्डं संदेघो हैवास यावानेवोर्ध्वस्तावांस्तिर्यङ् पुरुषसंमित इत्य् उ हैक आहुः

yāṃstvetaddevā ādityā ityācakṣate sapta haiva te 'vikṛtaṃ hāṣṭamaṃ janayāṃcakāra mārtāṇḍaṃ saṃdegho haivāsa yāvānevordhvastāvāṃstiryaṅ puruṣasaṃmita ity u haika āhuḥ

3.1.3.4

त उ हैत ऊचुः

ta u haita ūcuḥ

3.1.3.4.2

देवा आदित्या यदस्मान् अन्व् अजनिमा तदमुयेव भूद्धन्तेमं विकरवामेति तं विचक्रुर् यथायम् पुरुषो विकृतस्तस्य यानि मांसानि संकृत्य संन्यासुस् ततो हस्ती समभवत् तस्मादाहुर् न हस्तिनम् प्रतिगृह्णीयात् पुरुषाजानो हि हस्तीति यम् उ ह तद्विचक्रुः स विवस्वानादित्यस्तस्येमाः

devā ādityā yadasmān anv ajanimā tadamuyeva bhūddhantemaṃ vikaravāmeti taṃ vicakrur yathāyam puruṣo vikṛtastasya yāni māṃsāni saṃkṛtya saṃnyāsus tato hastī samabhavat tasmādāhur na hastinam pratigṛhṇīyāt puruṣājāno hi hastīti yam u ha tadvicakruḥ sa vivasvānādityastasyemāḥ

3.1.3.5

स होवाच

sa hovāca

3.1.3.5.2

राध्नवान् मे स प्रजायां य एतमादित्येभ्यश्चरुं निर्वपादिति राध्नोति हैव य एतमादित्येभ्यश्चरुं निर्वपत्ययं त्वेवाग्नावैष्णवः प्रज्ञातः

rādhnavān me sa prajāyāṃ ya etamādityebhyaścaruṃ nirvapāditi rādhnoti haiva ya etamādityebhyaścaruṃ nirvapatyayaṃ tvevāgnāvaiṣṇavaḥ prajñātaḥ

3.1.3.6

तस्य सप्तदश सामिधेन्यो भवन्ति

tasya saptadaśa sāmidhenyo bhavanti

3.1.3.6.2

उपांशु देवते यजति पञ्च प्रयाजा भवन्ति त्रयो ऽनुयाजाः संयाजयन्ति पत्नीः सर्वत्वायैव समिष्टयजुरेव न जुहोति नेदिदं दीक्षितवसनम् परिधाय पुरा यज्ञस्य संस्थाया अन्तं गच्छानीत्य् अन्तो हि यज्ञस्य समिष्टयजुः

upāṃśu devate yajati pañca prayājā bhavanti trayo 'nuyājāḥ saṃyājayanti patnīḥ sarvatvāyaiva samiṣṭayajureva na juhoti nedidaṃ dīkṣitavasanam paridhāya purā yajñasya saṃsthāyā antaṃ gacchānīty anto hi yajñasya samiṣṭayajuḥ

Śatapathabrāhmaṇa