1.4.1.15.2

प्राचीनम् बहवो ब्राह्मणास् तद्धाक्षेत्रतरम् इवास स्रावितरम् इवास्वदितम् अग्निना वैश्वानरेणेति

prācīnam bahavo brāhmaṇās taddhākṣetrataram ivāsa srāvitaram ivāsvaditam agninā vaiśvānareṇeti

1.4.1.16

तद् उ हैतर्हि

tad u haitarhi

1.4.1.16.2

क्षेत्रतरमिव ब्राह्मणा उ हि नूनमेनद् यज्ञैर् असिष्वदंत् सापि जघन्ये नैदाघे समिवैव कोपयति तावच्छीतानतिदग्धा ह्यग्निना वैश्वानरेण

kṣetrataramiva brāhmaṇā u hi nūnamenad yajñair asiṣvadaṃt sāpi jaghanye naidāghe samivaiva kopayati tāvacchītānatidagdhā hyagninā vaiśvānareṇa

1.4.1.17

स होवाच

sa hovāca

1.4.1.17.2

विदेघो माथवः क्वाहम् भवानीत्य् अत एव ते प्राचीनम् भुवनमिति होवाच सैषाप्येतर्हि कोसलविदेहानाम् मर्यादा ते हि माथवाः

videgho māthavaḥ kvāham bhavānīty ata eva te prācīnam bhuvanamiti hovāca saiṣāpyetarhi kosalavidehānām maryādā te hi māthavāḥ

1.4.1.18

अथ होवाच

atha hovāca

1.4.1.18.2

गोतमो राहूगणः कथं नु न आमन्त्र्यमाणो न प्रत्यश्रौषीरिति स होवाचाग्निर्मे वैश्वानरो मुखे ऽभूत् स नेन्मे मुखान्निष्पद्यातै तस्मात् ते न प्रतिश्रौषमिति

gotamo rāhūgaṇaḥ kathaṃ nu na āmantryamāṇo na pratyaśrauṣīriti sa hovācāgnirme vaiśvānaro mukhe 'bhūt sa nenme mukhānniṣpadyātai tasmāt te na pratiśrauṣamiti

1.4.1.19

तद् उ कथमभूदिति

tad u kathamabhūditi

1.4.1.19.2

यत्रैव त्वं घृतस्नव् ईमह इत्य् अभिव्याहार्षीस् तदेव मे घृतकीर्तावग्निर्वैश्वानरो मुखाद् उदज्वालीत् तं नाशकं धारयितुं स मे मुखान्निरपादीति

yatraiva tvaṃ ghṛtasnav īmaha ity abhivyāhārṣīs tadeva me ghṛtakīrtāvagnirvaiśvānaro mukhād udajvālīt taṃ nāśakaṃ dhārayituṃ sa me mukhānnirapādīti

1.4.1.20

स यत्सामिधेनीषु घृतवत्

sa yatsāmidhenīṣu ghṛtavat

1.4.1.20.2

सामिधेनमेव तत् समेवैनं तेनेन्द्धे वीर्यम् एवास्मिन्दधाति

sāmidhenameva tat samevainaṃ tenenddhe vīryam evāsmindadhāti

1.4.1.21

तद् उ घृताच्येति

tad u ghṛtācyeti

1.4.1.21.2

देवाञ्जिगाति सुम्नयुरिति यजमानो वै सुम्नयुः स हि देवाञ्जिगीषति स हि देवाञ्जिघांसति तस्मादाह देवाञ्जिगाति सुम्नयुरिति सैषाग्नेयी सत्यनिरुक्ता सर्वं वा अनिरुक्तं सर्वेणैवैतत्प्रतिपद्यते

devāñjigāti sumnayuriti yajamāno vai sumnayuḥ sa hi devāñjigīṣati sa hi devāñjighāṃsati tasmādāha devāñjigāti sumnayuriti saiṣāgneyī satyaniruktā sarvaṃ vā aniruktaṃ sarveṇaivaitatpratipadyate

1.4.1.22

अग्न आयाहि वीतय इति

agna āyāhi vītaya iti

1.4.1.22.2

तद् वेति भवति वीतय इति समन्तिकमिव ह वा इमे ऽग्रे लोका आसुर् इत्य् उन्मृश्या हैव द्यौरास

tad veti bhavati vītaya iti samantikamiva ha vā ime 'gre lokā āsur ity unmṛśyā haiva dyaurāsa

1.4.1.23

ते देवा अकामयन्त

te devā akāmayanta

1.4.1.23.2

कथं नु न इमे लोका वितरां स्युः कथं न इदं वरीय इव स्यादिति तानेतैरेव त्रिभिर् अक्षरैर्व्यनयन् वीतय इति त इमे विदूरं लोकास् ततो देवेभ्यो वरीयो ऽभवद् वरीयो ह वा अस्य भवति यस्यैवं विदुष एतामन्वाहुर्वीतय इति

kathaṃ nu na ime lokā vitarāṃ syuḥ kathaṃ na idaṃ varīya iva syāditi tānetaireva tribhir akṣarairvyanayan vītaya iti ta ime vidūraṃ lokās tato devebhyo varīyo 'bhavad varīyo ha vā asya bhavati yasyaivaṃ viduṣa etāmanvāhurvītaya iti

1.4.1.24

गृणानो हव्यदातय इति

gṛṇāno havyadātaya iti

1.4.1.24.2

यजमानो वै हव्यदातिर् गृणानो यजमानायेत्य् एवैतदाह नि होता सत्सि बर्हिषीत्य् अग्निर्वै होतायं लोको बर्हिर् अस्मिन्नेवैतल्लोके ऽग्निं दधाति सो ऽयमस्मिंल्लोके ऽग्निर्हितः सैषेममेव लोकमभ्यनूक्तेमम् एवैतया लोकं जयति यस्यैवं विदुष एतामन्वाहुः

yajamāno vai havyadātir gṛṇāno yajamānāyety evaitadāha ni hotā satsi barhiṣīty agnirvai hotāyaṃ loko barhir asminnevaitalloke 'gniṃ dadhāti so 'yamasmiṃlloke 'gnirhitaḥ saiṣemameva lokamabhyanūktemam evaitayā lokaṃ jayati yasyaivaṃ viduṣa etāmanvāhuḥ

1.4.1.25

तं त्वा समिद्भिरङ्गिर इति

taṃ tvā samidbhiraṅgira iti

Śatapathabrāhmaṇa