6.6.2.8.2

अथैनाम् अर्चिर् आरोहति योषा वा उखा वृषाग्निस् तस्माद् यदा वृषा योषां संतपत्यथास्यां रेतो दधाति

athainām arcir ārohati yoṣā vā ukhā vṛṣāgnis tasmād yadā vṛṣā yoṣāṃ saṃtapatyathāsyāṃ reto dadhāti

6.6.2.9

तद्धैके

taddhaike

6.6.2.9.2

यदि चिरम् अर्चिर् आरोहत्य् अङ्गारान् एवावपन्त्य् उभयेनैषो ऽग्निरिति न तथा कुर्याद् अस्थन्वान् वाव पशुर्जायते ऽथ तं नाग्र एवास्थन्वन्तम् इव न्यृषन्ति रेत इवैव दधति रेत उ एतद् अनस्थिकं यद् अर्चिस् तस्माद् एनाम् अर्चिर् एवारोहेत्

yadi ciram arcir ārohaty aṅgārān evāvapanty ubhayenaiṣo 'gniriti na tathā kuryād asthanvān vāva paśurjāyate 'tha taṃ nāgra evāsthanvantam iva nyṛṣanti reta ivaiva dadhati reta u etad anasthikaṃ yad arcis tasmād enām arcir evārohet

6.6.2.10

तां यदार्चिरारोहति

tāṃ yadārcirārohati

6.6.2.10.2

अथास्मिन्त् समिधम् आदधाति रेतो वा एनाम् एतद् आपद्यत एषो ऽग्निस् तस्मिन्नेतां रेतसि संभूतिं दधाति

athāsmint samidham ādadhāti reto vā enām etad āpadyata eṣo 'gnis tasminnetāṃ retasi saṃbhūtiṃ dadhāti

6.6.2.11

सा कार्मुकी स्यात्

sā kārmukī syāt

6.6.2.11.2

देवाश्चासुराश्चोभये प्राजापत्या अस्पर्धन्त ते देवा अग्निमनीकं कृत्वासुरानभ्यायंस् तस्यार्चिषः प्रगृहीतस्यासुरा अग्रम् प्रावृश्चंस् तद् अस्याम् प्रत्यतिष्ठत् स कृमुको ऽभवत् तस्मात् स स्वादू रसो हि तस्माद् उ लोहितो ऽर्चिर् हि स एषो ऽग्निर् एव यत् कृमुको ऽग्निम् एवास्मिन्न् एतत् सम्भूतिं दधाति

devāścāsurāścobhaye prājāpatyā aspardhanta te devā agnimanīkaṃ kṛtvāsurānabhyāyaṃs tasyārciṣaḥ pragṛhītasyāsurā agram prāvṛścaṃs tad asyām pratyatiṣṭhat sa kṛmuko 'bhavat tasmāt sa svādū raso hi tasmād u lohito 'rcir hi sa eṣo 'gnir eva yat kṛmuko 'gnim evāsminn etat sambhūtiṃ dadhāti

6.6.2.12

प्रादेशमात्री भवति

prādeśamātrī bhavati

6.6.2.12.2

प्रादेशमात्रो वै गर्भो विष्णुर् आत्मसंमिताम् एवास्मिन्न् एतत् सम्भूतिं दधाति

prādeśamātro vai garbho viṣṇur ātmasaṃmitām evāsminn etat sambhūtiṃ dadhāti

6.6.2.13

घृते न्युत्ता भवति

ghṛte nyuttā bhavati

6.6.2.13.2

अग्निर् यस्यै योनेर् असृज्यत तस्यै घृतम् उल्बम् आसीत् तस्मात् तत् प्रत्युद्दीप्यत आत्मा ह्यस्यैष तस्मात् तस्य न भस्म भवत्य् आत्मैव तद् आत्मानम् अप्येति न वा उल्बं गर्भं हिनस्त्य् अहिंसाया उल्बाद् वै जायमानो जायत उल्बाज्जायमानो जायाता इति

agnir yasyai yoner asṛjyata tasyai ghṛtam ulbam āsīt tasmāt tat pratyuddīpyata ātmā hyasyaiṣa tasmāt tasya na bhasma bhavaty ātmaiva tad ātmānam apyeti na vā ulbaṃ garbhaṃ hinasty ahiṃsāyā ulbād vai jāyamāno jāyata ulbājjāyamāno jāyātā iti

6.6.2.14

तामादधाति

tāmādadhāti

6.6.2.14.2

द्र्वन्नः सर्पिरासुतिरिति दार्वन्नः सर्पिरशन इत्य् एतत् प्रत्नो होता वरेण्य इति सनातनो होता वरेण्य इत्य् एतत् सहसस्पुत्रो अद्भुत इति बलं वै सहो बलस्य पुत्रो ऽद्भुत इत्य् एतत् तिष्ठन्न् आदधाति स्वाहाकारेण तस्योपरि बन्धुः

drvannaḥ sarpirāsutiriti dārvannaḥ sarpiraśana ity etat pratno hotā vareṇya iti sanātano hotā vareṇya ity etat sahasasputro adbhuta iti balaṃ vai saho balasya putro 'dbhuta ity etat tiṣṭhann ādadhāti svāhākāreṇa tasyopari bandhuḥ

6.6.2.15

तद्वा आत्मैवोखा

tadvā ātmaivokhā

6.6.2.15.2

योनिर् मुञ्जाः शणा जरायूल्बं घृतं गर्भः समित्

yonir muñjāḥ śaṇā jarāyūlbaṃ ghṛtaṃ garbhaḥ samit

6.6.2.16

बाह्योखा भवति

bāhyokhā bhavati

6.6.2.16.2

अन्तरे मुञ्जा बाह्यो ह्यात्मान्तरा योनिर् बाह्ये मुञ्जा भवन्त्य् अन्तरे शणा बाह्या हि योनिर् अन्तरं जरायु बाह्ये शणा भवन्त्य् अन्तरं घृतम् बाह्यं हि जराय्व् अन्तरम् उल्बम् बाह्यं घृतम् भवत्य् अन्तरा समिद् बाह्यं ह्युल्बम् अन्तरो गर्भ एतेभ्यो वै जायमानो जायते तेभ्य एवैनम् एतज्जनयति

antare muñjā bāhyo hyātmāntarā yonir bāhye muñjā bhavanty antare śaṇā bāhyā hi yonir antaraṃ jarāyu bāhye śaṇā bhavanty antaraṃ ghṛtam bāhyaṃ hi jarāyv antaram ulbam bāhyaṃ ghṛtam bhavaty antarā samid bāhyaṃ hyulbam antaro garbha etebhyo vai jāyamāno jāyate tebhya evainam etajjanayati

6.6.3.1

अथ वैकङ्कतीम् आदधाति

atha vaikaṅkatīm ādadhāti

6.6.3.1.2

प्रजापतिर् याम् प्रथमाम् आहुतिमजुहोत् स हुत्वा यत्र न्यमृष्ट ततो विकङ्कतः समभवत् सैषा प्रथमाहुतिर् यद् विकङ्कतस् ताम् अस्मिन्नेतज्जुहोति तयैनम् एतत् प्रीणाति परस्या अधि संवतो ऽवरां अभ्यातर यत्राहमस्मि तां अवेति यथैव यजुस्तथा बन्धुः

prajāpatir yām prathamām āhutimajuhot sa hutvā yatra nyamṛṣṭa tato vikaṅkataḥ samabhavat saiṣā prathamāhutir yad vikaṅkatas tām asminnetajjuhoti tayainam etat prīṇāti parasyā adhi saṃvato 'varāṃ abhyātara yatrāhamasmi tāṃ aveti yathaiva yajustathā bandhuḥ

6.6.3.2

अथौदुम्बरीमादधाति

athaudumbarīmādadhāti

Śatapathabrāhmaṇa