6.6.1.22

तान्य् उ हैके

tāny u haike

6.6.1.22.2

उखायाम् एवैतान्य् औद्ग्रभणानि जुह्वति कामेभ्यो वा एतानि हूयन्त आत्मो एष यजमानस्य यद् उखात्मन् यजमानस्य सर्वान् कामान् प्रतिष्ठापयाम इति न तथा कुर्याद् एतस्य वै यज्ञस्य संस्थितस्यैतासामाहुतीनां यो रसस् तद् एतद् अर्चिर् यद् दीप्यते तद् यत् संस्थिते यज्ञे हुतेष्वौद्ग्रभणेषूखाम् प्रवृणक्ति तद् एनाम् एष यज्ञ आरोहति तं यज्ञं बिभर्ति तस्मात् संस्थित एव यज्ञे हुतेष्वौद्ग्रभणेषूखां प्रवृञ्ज्यात्

ukhāyām evaitāny audgrabhaṇāni juhvati kāmebhyo vā etāni hūyanta ātmo eṣa yajamānasya yad ukhātman yajamānasya sarvān kāmān pratiṣṭhāpayāma iti na tathā kuryād etasya vai yajñasya saṃsthitasyaitāsāmāhutīnāṃ yo rasas tad etad arcir yad dīpyate tad yat saṃsthite yajñe huteṣvaudgrabhaṇeṣūkhām pravṛṇakti tad enām eṣa yajña ārohati taṃ yajñaṃ bibharti tasmāt saṃsthita eva yajñe huteṣvaudgrabhaṇeṣūkhāṃ pravṛñjyāt

6.6.1.23

मुञ्जकुलायेनावस्तीर्णा भवति

muñjakulāyenāvastīrṇā bhavati

6.6.1.23.2

आदीप्याद् इति न्वेव यद् व् एव मुञ्जकुलायेन योनिर् एषाग्नेर् यन् मुञ्जो न वै योनिर् गर्भं हिनस्त्य् अहिंसायै योनेर् वै जायमानो जायते योनेर्जायमानो जायाता इति

ādīpyād iti nveva yad v eva muñjakulāyena yonir eṣāgner yan muñjo na vai yonir garbhaṃ hinasty ahiṃsāyai yoner vai jāyamāno jāyate yonerjāyamāno jāyātā iti

6.6.1.24

शणकुलायमन्तरम् भवति

śaṇakulāyamantaram bhavati

6.6.1.24.2

आदीप्याद् इति न्वेव यद् व् एव शणकुलायम् प्रजापतिर् यस्यै योनेरसृज्यत तस्या उमा उल्बमासञ्छणा जरायु तस्मात्ते पूतयो जरायु हि ते न वै जरायु गर्भं हिनस्त्यहिंसायै जरायुणो वै जायमानो जायते जरायुणो जायमानो जायाता इति

ādīpyād iti nveva yad v eva śaṇakulāyam prajāpatir yasyai yonerasṛjyata tasyā umā ulbamāsañchaṇā jarāyu tasmātte pūtayo jarāyu hi te na vai jarāyu garbhaṃ hinastyahiṃsāyai jarāyuṇo vai jāyamāno jāyate jarāyuṇo jāyamāno jāyātā iti

6.6.2.1

तां तिष्ठन् प्रवृणक्ति इमे वै लोका उखा तिष्ठन्तीव वा इमे लोका अथो तिष्ठन् वै वीर्यवत्तमः

tāṃ tiṣṭhan pravṛṇakti ime vai lokā ukhā tiṣṭhantīva vā ime lokā atho tiṣṭhan vai vīryavattamaḥ

6.6.2.2

उदङ् प्राङ् तिष्ठन्

udaṅ prāṅ tiṣṭhan

6.6.2.2.2

उदङ्वै प्राङ् तिष्ठन्प्रजापतिः प्रजा असृजत्

udaṅvai prāṅ tiṣṭhanprajāpatiḥ prajā asṛjat

6.6.2.3

यद् व् एवोदङ् प्राङ् तिष्ठन्

yad v evodaṅ prāṅ tiṣṭhan

6.6.2.3.2

एषा होभयेषां देवमनुष्याणां दिग्यदुदीची प्राची

eṣā hobhayeṣāṃ devamanuṣyāṇāṃ digyadudīcī prācī

6.6.2.4

यद् व् एवोदङ् प्राङ् तिष्ठन्

yad v evodaṅ prāṅ tiṣṭhan

6.6.2.4.2

एतस्यां ह दिशि स्वर्गस्य लोकस्य द्वारं तस्माद् उदङ् प्राङ् तिष्ठन्न् आहुतीर्जुहोत्य् उदङ् प्राङ् तिष्ठन्दक्षिणा नयति द्वारैव तत्स्वर्गस्य लोकस्य वित्तम् प्रपादयति

etasyāṃ ha diśi svargasya lokasya dvāraṃ tasmād udaṅ prāṅ tiṣṭhann āhutīrjuhoty udaṅ prāṅ tiṣṭhandakṣiṇā nayati dvāraiva tatsvargasya lokasya vittam prapādayati

6.6.2.5

मा सु भित्था मा सु रिष इति

mā su bhitthā mā su riṣa iti

6.6.2.5.2

यथैव यजुस्तथा बन्धुर् अम्ब धृष्णु वीरयस्व स्विति योषा वा उखाम्बेति वै योषाया आमन्त्रणं स्व् इव वीरयस्वाग्निश्चेदं करिष्यथ इत्य् अग्निश्च ह्येतत्करिष्यन्तौ भवतः

yathaiva yajustathā bandhur amba dhṛṣṇu vīrayasva sviti yoṣā vā ukhāmbeti vai yoṣāyā āmantraṇaṃ sv iva vīrayasvāgniścedaṃ kariṣyatha ity agniśca hyetatkariṣyantau bhavataḥ

6.6.2.6

दृंहस्व देवि पृथिवि स्वस्तय इति

dṛṃhasva devi pṛthivi svastaya iti

6.6.2.6.2

यथैव यजुस्तथा बन्धुर् आसुरी माया स्वधया कृतासीति प्राणो वा असुस् तस्यैषा माया स्वधया कृता जुष्टं देवेभ्य इदम् अस्तु हव्यम् इति या एवैतस्मिन्नग्नावाहुतीर्होष्यन्भवति ता एतद् आहाथो एवैव हव्यम् अरिष्टा त्वमुदिहि यज्ञे अस्मिन्निति यथैवारिष्टानार्तैतस्मिन् यज्ञ उदियादेवमेतदाह

yathaiva yajustathā bandhur āsurī māyā svadhayā kṛtāsīti prāṇo vā asus tasyaiṣā māyā svadhayā kṛtā juṣṭaṃ devebhya idam astu havyam iti yā evaitasminnagnāvāhutīrhoṣyanbhavati tā etad āhātho evaiva havyam ariṣṭā tvamudihi yajñe asminniti yathaivāriṣṭānārtaitasmin yajña udiyādevametadāha

6.6.2.7

द्वाभ्याम् प्रवृणक्ति

dvābhyām pravṛṇakti

6.6.2.7.2

द्विपाद् यजमानो यजमानो ऽग्निर् यावान् अग्निर् यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनाम् एतत् प्रवृणक्ति गायत्र्या च त्रिष्टुभा च प्राणो गायत्र्यात्मा त्रिष्टुब् एतावान् वै पशुर् यावान् प्राणश् चात्मा च तद् यावान् पशुस् तावतैवैनाम् एतत् प्रवृणक्त्य् अथो अग्निर् वै गायत्रीन्द्रस् त्रिष्टुब् ऐन्द्राग्नो ऽग्निर् यावान् अग्निर् यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनाम् एतत् प्रवृणक्तीन्द्राग्नी वै सर्वे देवाः सर्वदेवत्यो ऽग्निर् यावान् अग्निर् यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनाम् एतत् प्रवृणक्ति तयोः सप्त पदानि सप्तचितिको ऽग्निः सप्तर्तवः संवत्सरः संवत्सरो ऽग्निर् यावान् अग्निर् यावत्यस्य मात्रा तावत् तद् भवति

dvipād yajamāno yajamāno 'gnir yāvān agnir yāvatyasya mātrā tāvataivainām etat pravṛṇakti gāyatryā ca triṣṭubhā ca prāṇo gāyatryātmā triṣṭub etāvān vai paśur yāvān prāṇaś cātmā ca tad yāvān paśus tāvataivainām etat pravṛṇakty atho agnir vai gāyatrīndras triṣṭub aindrāgno 'gnir yāvān agnir yāvatyasya mātrā tāvataivainām etat pravṛṇaktīndrāgnī vai sarve devāḥ sarvadevatyo 'gnir yāvān agnir yāvatyasya mātrā tāvataivainām etat pravṛṇakti tayoḥ sapta padāni saptacitiko 'gniḥ saptartavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro 'gnir yāvān agnir yāvatyasya mātrā tāvat tad bhavati

6.6.2.8

तां यदाग्निः संतपति

tāṃ yadāgniḥ saṃtapati

Śatapathabrāhmaṇa