6.5.2.17.2

इमे वै लोका उखेमे लोका गौस्तस्या एतदूधो यैषा तिरश्ची रास्ना सा वितृतीये भवति वितृतीये हि गोरूधः

ime vai lokā ukheme lokā gaustasyā etadūdho yaiṣā tiraścī rāsnā sā vitṛtīye bhavati vitṛtīye hi gorūdhaḥ

6.5.2.18

तस्यै स्तनानुन्नयति

tasyai stanānunnayati

6.5.2.18.2

ऊधसस्तत्स्तनानुन्नयति सा चतुस्तना भवति चतुस्तना हि गौः

ūdhasastatstanānunnayati sā catustanā bhavati catustanā hi gauḥ

6.5.2.19

तां हैके द्विस्तनां कुर्वन्ति

tāṃ haike dvistanāṃ kurvanti

6.5.2.19.2

अथो अष्टस्तनां न तथा कुर्याद्ये वै गोः कनीयस्तनाः पशवो ये भूयस्तना अनुपजीवनीयतरा वा अस्यैते ऽनुपजीवनीयतरां हैनां ते कुर्वते ऽथो ह ते न गां कुर्वते शुनीं वाविं वा वडबां वा तस्मात्तथा न कुर्यात्

atho aṣṭastanāṃ na tathā kuryādye vai goḥ kanīyastanāḥ paśavo ye bhūyastanā anupajīvanīyatarā vā asyaite 'nupajīvanīyatarāṃ haināṃ te kurvate 'tho ha te na gāṃ kurvate śunīṃ vāviṃ vā vaḍabāṃ vā tasmāttathā na kuryāt

6.5.2.20

अथास्यै बिलमभिपद्यते

athāsyai bilamabhipadyate

6.5.2.20.2

अदितिष्टे बिलं गृभ्णात्विति वाग्वा अदितिरेतद्वा एनां देवाः कृत्वा वाचादित्या निरष्ठापयंस् तथैवैनामयमेतत् कृत्वा वाचादित्या निष्ठापयति

aditiṣṭe bilaṃ gṛbhṇātviti vāgvā aditiretadvā enāṃ devāḥ kṛtvā vācādityā niraṣṭhāpayaṃs tathaivaināmayametat kṛtvā vācādityā niṣṭhāpayati

6.5.2.21

ताम् परिगृह्य निदधाति

tām parigṛhya nidadhāti

6.5.2.21.2

कृत्वाय सा महीमुखामिति कृत्वाय सा महतीमुखामित्येतन्मृन्मयीं योनिमग्नय इति मृन्मयी ह्येषा योनिरग्नेः पुत्रेभ्यः प्रायच्छददितिः श्रपयानित्येतद्वा एनामदितिः कृत्वा देवेभ्यः पुत्रेभ्यः श्रपणाय प्रायच्छत् तथैवैनामयम् एतत् कृत्वा देवेभ्यः श्रपणाय प्रयच्छति

kṛtvāya sā mahīmukhāmiti kṛtvāya sā mahatīmukhāmityetanmṛnmayīṃ yonimagnaya iti mṛnmayī hyeṣā yoniragneḥ putrebhyaḥ prāyacchadaditiḥ śrapayānityetadvā enāmaditiḥ kṛtvā devebhyaḥ putrebhyaḥ śrapaṇāya prāyacchat tathaivaināmayam etat kṛtvā devebhyaḥ śrapaṇāya prayacchati

6.5.2.22

ता हैके तिस्रः कुर्वन्ति

tā haike tisraḥ kurvanti

6.5.2.22.2

त्रयो वा इमे लोका इमे लोका उखा इति वदन्तो ऽथो अन्यो ऽन्यस्यै प्रायश्चित्त्यै यदीतरा भेत्स्यते ऽथेतरस्याम् भरिष्यामो यदीतराथेतरस्यामिति न तथा कुर्याद्यो वा एष निधिः प्रथमो ऽयं स लोको यः पूर्व उद्धिरन्तरिक्षं तद्य उत्तरो द्यौः साथ यदेतच्चतुर्थं यजुर्दिशो हैव तद् एतावद् वा इदं सर्वं यावद् इमे च लोका दिशश्च स यद् अत्रोपाहरेद् अति तद् रेचयेद् यद् उ वै यज्ञे ऽतिरिक्तं क्रियते यजमानस्य तद् द्विषन्तं भ्रातृव्यम् अभ्यतिरिच्यते यद् उ भिन्नायै प्रायश्चित्तिर् उत्तरस्मिंस् तद् अन्वाख्याने

trayo vā ime lokā ime lokā ukhā iti vadanto 'tho anyo 'nyasyai prāyaścittyai yadītarā bhetsyate 'thetarasyām bhariṣyāmo yadītarāthetarasyāmiti na tathā kuryādyo vā eṣa nidhiḥ prathamo 'yaṃ sa loko yaḥ pūrva uddhirantarikṣaṃ tadya uttaro dyauḥ sātha yadetaccaturthaṃ yajurdiśo haiva tad etāvad vā idaṃ sarvaṃ yāvad ime ca lokā diśaśca sa yad atropāhared ati tad recayed yad u vai yajñe 'tiriktaṃ kriyate yajamānasya tad dviṣantaṃ bhrātṛvyam abhyatiricyate yad u bhinnāyai prāyaścittir uttarasmiṃs tad anvākhyāne

6.5.3.1

तस्या एतस्या अषाढाम् पूर्वां करोति

tasyā etasyā aṣāḍhām pūrvāṃ karoti

6.5.3.1.2

इयं वा अषाढेयम् उ वा एषां लोकानाम् प्रथमासृज्यत तामेतस्या एव मृदः करोत्येषां ह्येव लोकानाम् इयम् महिषी करोति महिषी हीयं तद्यैव प्रथमा वित्ता सा महिषी

iyaṃ vā aṣāḍheyam u vā eṣāṃ lokānām prathamāsṛjyata tāmetasyā eva mṛdaḥ karotyeṣāṃ hyeva lokānām iyam mahiṣī karoti mahiṣī hīyaṃ tadyaiva prathamā vittā sā mahiṣī

6.5.3.2

पादमात्री भवति

pādamātrī bhavati

6.5.3.2.2

प्रतिष्ठा वै पाद इयम् उ वै प्रतिष्ठा त्र्यालिखिता भवति त्रिवृद्धीयम्

pratiṣṭhā vai pāda iyam u vai pratiṣṭhā tryālikhitā bhavati trivṛddhīyam

6.5.3.3

अथोखां करोति

athokhāṃ karoti

6.5.3.3.2

इमांस्तल्लोकान्करोत्यथ विश्वज्योतिषः करोत्येता देवता अग्निं वायुमादित्यमेता ह्येव देवता विश्वं ज्योतिस् ता एतस्या एव मृदः करोत्येभ्यस्तल्लोकेभ्य एतान्देवान्निर्मिमीते यजमानः करोति त्र्यालिखिता भवन्ति त्रिवृतो ह्येते देवा इत्यधिदेवतम्

imāṃstallokānkarotyatha viśvajyotiṣaḥ karotyetā devatā agniṃ vāyumādityametā hyeva devatā viśvaṃ jyotis tā etasyā eva mṛdaḥ karotyebhyastallokebhya etāndevānnirmimīte yajamānaḥ karoti tryālikhitā bhavanti trivṛto hyete devā ityadhidevatam

6.5.3.4

अथाध्यात्मम्

athādhyātmam

6.5.3.4.2

आत्मैवोखा वागषाढा ताम् पूर्वां करोति पुरस्ताद्धीयमात्मनो वाक् तामेतस्या एव मृदः करोत्यात्मनो ह्येवेयं वाङ्महिषी करोति महिषी हि वाक्त्र्यालिखिता भवति त्रेधाविहिता हि वागृचो यजूंषि सामान्य् अथो यदिदं त्रयं वाचो रूपमुपांशु व्यन्तरामुच्चैः

ātmaivokhā vāgaṣāḍhā tām pūrvāṃ karoti purastāddhīyamātmano vāk tāmetasyā eva mṛdaḥ karotyātmano hyeveyaṃ vāṅmahiṣī karoti mahiṣī hi vāktryālikhitā bhavati tredhāvihitā hi vāgṛco yajūṃṣi sāmāny atho yadidaṃ trayaṃ vāco rūpamupāṃśu vyantarāmuccaiḥ

6.5.3.5

अथोखां करोति

athokhāṃ karoti

Śatapathabrāhmaṇa