6.4.4.11.2

त्रिवृदग्निर् यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतत्संभरति त्रिभिः पुरस्तादभिमन्त्रयते तत्षट् तस्योक्तो बन्धुः

trivṛdagnir yāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametatsaṃbharati tribhiḥ purastādabhimantrayate tatṣaṭ tasyokto bandhuḥ

6.4.4.12

अथैतान्पशूनावर्तयन्ति

athaitānpaśūnāvartayanti

6.4.4.12.2

तेषामजः प्रथम एत्यथ रासभो ऽथाश्वो ऽथेतो यतामश्वः प्रथम एत्यथ रासभो ऽथाजः क्षत्रं वा अन्वश्वो वैश्यं च शूद्रं चानु रासभो ब्राह्मणमजः

teṣāmajaḥ prathama etyatha rāsabho 'thāśvo 'theto yatāmaśvaḥ prathama etyatha rāsabho 'thājaḥ kṣatraṃ vā anvaśvo vaiśyaṃ ca śūdraṃ cānu rāsabho brāhmaṇamajaḥ

6.4.4.13

तद्यदितो यताम्

tadyadito yatām

6.4.4.13.2

अश्वः प्रथम एति तस्मात् क्षत्रियम् प्रथमं यन्तमितरे त्रयो वर्णाः पश्चादनुयन्त्य् अथ यदमुत आयतामजः प्रथम एति तस्माद्ब्राह्मणम् प्रथमं यन्तमितरे त्रयो वर्णाः पश्चादनुयन्त्यथ यन्नैवेतो यतां नामुतो रासभः प्रथम एति तस्मान्न कदाचन ब्राह्मणश्च क्षत्रियश्च वैश्यं च शूद्रं च पश्चाद् अन्वितस् तस्माद् एवं यन्त्यपापवस्यसायाथो ब्रह्मणा चैवैतत् क्षत्रेण चैतौ वर्णावभितः परिगृह्णीते ऽनपक्रमिणौ कुरुते

aśvaḥ prathama eti tasmāt kṣatriyam prathamaṃ yantamitare trayo varṇāḥ paścādanuyanty atha yadamuta āyatāmajaḥ prathama eti tasmādbrāhmaṇam prathamaṃ yantamitare trayo varṇāḥ paścādanuyantyatha yannaiveto yatāṃ nāmuto rāsabhaḥ prathama eti tasmānna kadācana brāhmaṇaśca kṣatriyaśca vaiśyaṃ ca śūdraṃ ca paścād anvitas tasmād evaṃ yantyapāpavasyasāyātho brahmaṇā caivaitat kṣatreṇa caitau varṇāvabhitaḥ parigṛhṇīte 'napakramiṇau kurute

6.4.4.14

अथानद्धापुरुषमीक्षते

athānaddhāpuruṣamīkṣate

6.4.4.14.2

अग्निम् पुरीष्यमङ्गिरस्वद्भराम इत्य् अग्निम् पशव्यमग्निवद्भराम इत्येतत् तदेनम् अनद्धापुरुषेण संभरति

agnim purīṣyamaṅgirasvadbharāma ity agnim paśavyamagnivadbharāma ityetat tadenam anaddhāpuruṣeṇa saṃbharati

6.4.4.15

तमजस्योपरिष्टात्प्रगृह्णन्नैति

tamajasyopariṣṭātpragṛhṇannaiti

6.4.4.15.2

आग्नेयो वा अजः स्वेनैवैनमेतदात्मना स्वया देवतया संभरत्य् अथो ब्रह्म वा अजो ब्रह्मणैवैनमेतत्संभरति

āgneyo vā ajaḥ svenaivainametadātmanā svayā devatayā saṃbharaty atho brahma vā ajo brahmaṇaivainametatsaṃbharati

6.4.4.16

अथैनमुपावहरति

athainamupāvaharati

6.4.4.16.2

ओषधयः प्रतिमोदध्वमग्निमेतं शिवमायन्तमभ्यत्र युष्मा इत्येतद्धैतस्मादायत ओषधयो बिभ्यति यद्वै नो ऽयं न हिंस्यादिति ताभ्य एवैनमेतच्छमयति प्रत्येनम् मोदध्वं शिवो वो ऽभ्यैति न वो हिंसिष्यतीति व्यस्यन्विश्वा अनिरा अमीवा निषीदन्नो अप दुर्मतिं जहीति व्यस्यन्विश्वा अनिराश्चामीवाश्च निषीदन्नो ऽप सर्वं पाप्मानं जहीत्येतत्

oṣadhayaḥ pratimodadhvamagnimetaṃ śivamāyantamabhyatra yuṣmā ityetaddhaitasmādāyata oṣadhayo bibhyati yadvai no 'yaṃ na hiṃsyāditi tābhya evainametacchamayati pratyenam modadhvaṃ śivo vo 'bhyaiti na vo hiṃsiṣyatīti vyasyanviśvā anirā amīvā niṣīdanno apa durmatiṃ jahīti vyasyanviśvā anirāścāmīvāśca niṣīdanno 'pa sarvaṃ pāpmānaṃ jahītyetat

6.4.4.17

ओषधयः प्रतिगृभ्णीत

oṣadhayaḥ pratigṛbhṇīta

6.4.4.17.2

पुष्पवतीः सुपिप्पला इत्येतद्धैतासां समृद्धं रूपं यत्पुष्पवत्यः सुपिप्पलाः समृद्धा एनम् प्रतिगृह्णीतेत्येतदयं वो गर्भ ऋत्वियः प्रत्नं सधस्थमासददित्ययं वो गर्भ ऋतव्यः सनातनं सधस्थमासददित्येतत्

puṣpavatīḥ supippalā ityetaddhaitāsāṃ samṛddhaṃ rūpaṃ yatpuṣpavatyaḥ supippalāḥ samṛddhā enam pratigṛhṇītetyetadayaṃ vo garbha ṛtviyaḥ pratnaṃ sadhasthamāsadadityayaṃ vo garbha ṛtavyaḥ sanātanaṃ sadhasthamāsadadityetat

6.4.4.18

द्वाभ्यामुपावहरति

dvābhyāmupāvaharati

6.4.4.18.2

द्विपाद्यजमानो यजमानो ऽग्निर् यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतद् उपावहरति तं दक्षिणत उदञ्चमुपावहरति तस्योक्तो बन्धुर् उद्धतमवोक्षितम् भवति यत्रैनमुपावहरत्युद्धते वा अवोक्षिते ऽग्निम् आदधति सिकता उपकीर्णा भवन्ति तासामुपरि बन्धुः

dvipādyajamāno yajamāno 'gnir yāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametad upāvaharati taṃ dakṣiṇata udañcamupāvaharati tasyokto bandhur uddhatamavokṣitam bhavati yatrainamupāvaharatyuddhate vā avokṣite 'gnim ādadhati sikatā upakīrṇā bhavanti tāsāmupari bandhuḥ

6.4.4.19

परिश्रितम् भवति

pariśritam bhavati

6.4.4.19.2

एतद्वै देवा अबिभयुर्यद्वै न इममिह रक्षांसि नाष्ट्रा न हन्युरिति तस्मा एताम् पुरम् पर्यश्रयंस्तथैवास्मा अयमेताम् पुरम् परिश्रयत्य् अथो योनिर्वा इयं रेत इदं तिर इव वै योनौ रेतः सिच्यते योनिरूपम् एतत् क्रियते तस्मादपि स्वया जायया तिर इवैव चिचरिषति

etadvai devā abibhayuryadvai na imamiha rakṣāṃsi nāṣṭrā na hanyuriti tasmā etām puram paryaśrayaṃstathaivāsmā ayametām puram pariśrayaty atho yonirvā iyaṃ reta idaṃ tira iva vai yonau retaḥ sicyate yonirūpam etat kriyate tasmādapi svayā jāyayā tira ivaiva cicariṣati

6.4.4.20

अथैनं विष्यति

athainaṃ viṣyati

6.4.4.20.2

तद् यद् एवास्यात्रोपनद्धस्य संशुच्यति ताम् एवास्माद् एतच्छुचम् बहिर्धा दधात्य् अथो एतस्या एवैनमेतद्योनेः प्रजनयति

tad yad evāsyātropanaddhasya saṃśucyati tām evāsmād etacchucam bahirdhā dadhāty atho etasyā evainametadyoneḥ prajanayati

6.4.4.21

वि पाजसा पृथुना शोशुचान इति

vi pājasā pṛthunā śośucāna iti

Śatapathabrāhmaṇa