6.3.3.9.2

एतद्वा एष एतं देवेभ्यो ऽनुविद्य प्राब्रवीद् यथायम् इहेवेत्येवम्

etadvā eṣa etaṃ devebhyo 'nuvidya prābravīd yathāyam ihevetyevam

6.3.3.10

यद् व् एवाक्रमयति

yad v evākramayati

6.3.3.10.2

एतद्वै देवा अबिभयुर्यद्वै न इममिह रक्षांसि नाष्ट्रा न हन्युरिति तस्मा एतं वज्रम् उपरिष्टाद् अभिगोप्तारम् अकुर्वन्न् अमुमेवादित्यम् असौ वा आदित्य एषो ऽश्वस् तथैवास्मा अयमेतं वज्रमुपरिष्टाद् अभिगोप्तारं करोति

etadvai devā abibhayuryadvai na imamiha rakṣāṃsi nāṣṭrā na hanyuriti tasmā etaṃ vajram upariṣṭād abhigoptāram akurvann amumevādityam asau vā āditya eṣo 'śvas tathaivāsmā ayametaṃ vajramupariṣṭād abhigoptāraṃ karoti

6.3.3.11

आक्रम्य वाजिन्

ākramya vājin

6.3.3.11.2

पृथिवीमग्निमिच्छ रुचा त्वमिति चक्षुर्वै रुगाक्रम्य त्वं वाजिन् पृथिवीमग्निमिच्छ चक्षुषेत्य् एतद् भूम्या वृत्त्वाय नो ब्रूहि यतः खनेम तं वयमिति भूमेस् तत् स्पाशयित्वाय नो ब्रूहि यत एनं खनेमेत्येतत्

pṛthivīmagnimiccha rucā tvamiti cakṣurvai rugākramya tvaṃ vājin pṛthivīmagnimiccha cakṣuṣety etad bhūmyā vṛttvāya no brūhi yataḥ khanema taṃ vayamiti bhūmes tat spāśayitvāya no brūhi yata enaṃ khanemetyetat

6.3.3.12

अथैनमुन्मृशति

athainamunmṛśati

6.3.3.12.2

एतद्वा एनं देवाः प्रोचिवांसं वीर्येण समार्धयंस् तथैवैनम् अयम् एतत् प्रोचिवांसं वीर्येण समर्धयति द्यौस्ते पृष्ठम् पृथिवी सधस्थम् आत्मान्तरिक्षं समुद्रो योनिर् इतीत्थम् असीत्थम् असीत्य् एवैतदाह विख्याय चक्षुषा त्वम् अभितिष्ठ पृतन्यत इति विख्याय चक्षुषा त्वम् अभितिष्ठ सर्वान् पाप्मन इत्य् एतन् नोपस्पृशति वज्रो वा अश्वो नेन् मायं वज्रो हिनसदिति

etadvā enaṃ devāḥ procivāṃsaṃ vīryeṇa samārdhayaṃs tathaivainam ayam etat procivāṃsaṃ vīryeṇa samardhayati dyauste pṛṣṭham pṛthivī sadhastham ātmāntarikṣaṃ samudro yonir itīttham asīttham asīty evaitadāha vikhyāya cakṣuṣā tvam abhitiṣṭha pṛtanyata iti vikhyāya cakṣuṣā tvam abhitiṣṭha sarvān pāpmana ity etan nopaspṛśati vajro vā aśvo nen māyaṃ vajro hinasaditi

6.3.3.13

अथैनमुत्क्रमयति

athainamutkramayati

6.3.3.13.2

एतद्वै देवा अब्रुवन् किम् इमम् अभ्युत्क्रमिष्याम इति महत् सौभगमिति तम् महत्सौभगम् अभ्युदक्रमयंस् तथैवैनम् अयम् एतन् महत् सौभगम् अभ्युत्क्रमयत्य् उत्क्राम महते सौभगायेत्युत्क्राम महत् ते सौभगम् इत्येतत् तस्माद् उ हैतद् अश्वः पशूनाम् भगितमो ऽस्माद् आस्थानादिति यत्रैतत् तिष्ठसीत्य् एतद् द्रविणोदा इति द्रविणं ह्येभ्यो ददाति वाजिन्निति वाजी ह्येष वयं स्याम सुमतौ पृथिव्या अग्निं खनन्त उपस्थे ऽस्या इति वयम् अस्यै पृथिव्यै सुमतौ स्यामाग्निम् अस्या उपस्थे खनन्त इत्येतत्

etadvai devā abruvan kim imam abhyutkramiṣyāma iti mahat saubhagamiti tam mahatsaubhagam abhyudakramayaṃs tathaivainam ayam etan mahat saubhagam abhyutkramayaty utkrāma mahate saubhagāyetyutkrāma mahat te saubhagam ityetat tasmād u haitad aśvaḥ paśūnām bhagitamo 'smād āsthānāditi yatraitat tiṣṭhasīty etad draviṇodā iti draviṇaṃ hyebhyo dadāti vājinniti vājī hyeṣa vayaṃ syāma sumatau pṛthivyā agniṃ khananta upasthe 'syā iti vayam asyai pṛthivyai sumatau syāmāgnim asyā upasthe khananta ityetat

6.3.3.14

अथैनम् उत्क्रान्तमभिमन्त्रयते

athainam utkrāntamabhimantrayate

6.3.3.14.2

एतद्वा एनं देवाः प्रोचिवांसं यथा ददिवांसं वन्देतैवमुपास्तुवन्न् उपामहयंस् तथैवैनमयम् एतद् उपस्तौत्य् उपमहयत्युदक्रमीदित्य् उद्ध्यक्रमीद् द्रविणोदा इति द्रविणं ह्येभ्यो ददाति वाज्यर्वेति वाजी च ह्येषो ऽर्वा चाकः सुलोकं सुकृतम् पृथिव्यामित्यकरः सुलोकं सुकृतम् पृथिव्याम् इत्येतत् ततः खनेम सुप्रतीकम् अग्निम् इति तत एनं खनेमेत्येतत् सुप्रतीकम् इति सर्वतो वा अग्निः सुप्रतीकः स्वो रुहाणा अधि नाकम् उत्तमम् इति स्वर्गो वै लोको नाकः स्वर्गं लोकं रोहन्तो ऽधि नाकम् उत्तमम् इत्येतत् तं दक्षिणोपसंक्रमयति यत्रेतरौ पशू भवतस् ते दक्षिणतः प्राञ्चस् तिष्ठन्ति स य एवामुत्र दक्षिणत स्थानस्य बन्धुः सो ऽत्र

etadvā enaṃ devāḥ procivāṃsaṃ yathā dadivāṃsaṃ vandetaivamupāstuvann upāmahayaṃs tathaivainamayam etad upastauty upamahayatyudakramīdity uddhyakramīd draviṇodā iti draviṇaṃ hyebhyo dadāti vājyarveti vājī ca hyeṣo 'rvā cākaḥ sulokaṃ sukṛtam pṛthivyāmityakaraḥ sulokaṃ sukṛtam pṛthivyām ityetat tataḥ khanema supratīkam agnim iti tata enaṃ khanemetyetat supratīkam iti sarvato vā agniḥ supratīkaḥ svo ruhāṇā adhi nākam uttamam iti svargo vai loko nākaḥ svargaṃ lokaṃ rohanto 'dhi nākam uttamam ityetat taṃ dakṣiṇopasaṃkramayati yatretarau paśū bhavatas te dakṣiṇataḥ prāñcas tiṣṭhanti sa ya evāmutra dakṣiṇata sthānasya bandhuḥ so 'tra

6.3.3.15

अथोपविश्य मृदमभिजुहोति

athopaviśya mṛdamabhijuhoti

6.3.3.15.2

एतद्वै देवा अब्रुवंश्चेतयध्वमिति चितिमिच्छतेति वाव तदब्रुवंस् ते चेतयमाना एतामाहुतिमपश्यंस्तामजुहवुस् तां हुत्वेमांल्लोकान् उखामपश्यन्

etadvai devā abruvaṃścetayadhvamiti citimicchateti vāva tadabruvaṃs te cetayamānā etāmāhutimapaśyaṃstāmajuhavus tāṃ hutvemāṃllokān ukhāmapaśyan

6.3.3.16

ते ऽब्रुवन्

te 'bruvan

6.3.3.16.2

चेतयध्वम् एवेति चितिमिच्छतेति वाव तदब्रुवंस् ते चेतयमाना एतां द्वितीयाम् आहुतिम् अपश्यंस् तामजुहवुस् तां हुत्वा विश्वज्योतिषो ऽपश्यन्नेता देवता अग्निं वायुमादित्यम् एता ह्येव देवता विश्वं ज्योतिस् तथैवैतद् यजमान एते आहुती हुत्वेमांश्च लोकानुखाम् पश्यत्येताश्च देवता विश्वज्योतिषो व्यतिषक्ताभ्यां जुहोतीमांश्च तल्लोकान् एताश्च देवता व्यतिषजति

cetayadhvam eveti citimicchateti vāva tadabruvaṃs te cetayamānā etāṃ dvitīyām āhutim apaśyaṃs tāmajuhavus tāṃ hutvā viśvajyotiṣo 'paśyannetā devatā agniṃ vāyumādityam etā hyeva devatā viśvaṃ jyotis tathaivaitad yajamāna ete āhutī hutvemāṃśca lokānukhām paśyatyetāśca devatā viśvajyotiṣo vyatiṣaktābhyāṃ juhotīmāṃśca tallokān etāśca devatā vyatiṣajati

6.3.3.17

यद् व् एवैते आहुती जुहोति

yad v evaite āhutī juhoti

6.3.3.17.2

मृदं च तदपश्च प्रीणाति ते इष्ट्वा प्रीत्वाथैने संभरति व्यतिषक्ताभ्याम् जुहोति मृदं च तदपश्च व्यतिषजति

mṛdaṃ ca tadapaśca prīṇāti te iṣṭvā prītvāthaine saṃbharati vyatiṣaktābhyām juhoti mṛdaṃ ca tadapaśca vyatiṣajati

6.3.3.18

आज्येन जुहोति

ājyena juhoti

6.3.3.18.2

वज्रो वा आज्यं वज्रमेवास्मा एतदभिगोप्तारं करोत्य् अथो रेतो वा आज्यं रेत एवैतत्सिञ्चति स्रुवेण वृषा वै स्रुवो वृषा वै रेतः सिञ्चति स्वाहाकारेण वृषा वै स्वाहाकारो वृषा वै रेतः सिञ्चति

vajro vā ājyaṃ vajramevāsmā etadabhigoptāraṃ karoty atho reto vā ājyaṃ reta evaitatsiñcati sruveṇa vṛṣā vai sruvo vṛṣā vai retaḥ siñcati svāhākāreṇa vṛṣā vai svāhākāro vṛṣā vai retaḥ siñcati

6.3.3.19

आ त्वा जिघर्मि मनसा घृतेनेति

ā tvā jigharmi manasā ghṛteneti

Śatapathabrāhmaṇa