6.3.1.43.2

चतुरक्षरा वै सर्वा वाग् वाग् इत्येकम् अक्षरम् अक्षरम् इति त्र्यक्षरं तद् यत् तद् वाग् इत्य् एकम् अक्षरं यैवैषानुष्टुब् उत्तमा सा साथ यद् अक्षरमिति त्र्यक्षरमेतानि तानि पूर्वाणि यजूंषि सर्वयैवैतद् वाचाग्निं खनति सर्वया वाचा संभरति तस्माच्चतुर्भिः

caturakṣarā vai sarvā vāg vāg ityekam akṣaram akṣaram iti tryakṣaraṃ tad yat tad vāg ity ekam akṣaraṃ yaivaiṣānuṣṭub uttamā sā sātha yad akṣaramiti tryakṣarametāni tāni pūrvāṇi yajūṃṣi sarvayaivaitad vācāgniṃ khanati sarvayā vācā saṃbharati tasmāccaturbhiḥ

6.3.1.44

यद् व् एव चतुर्भिः

yad v eva caturbhiḥ

6.3.1.44.2

चतस्रो वै दिशश् चतसृषु तद्दिक्षु वाचं दधाति तस्माच्चतसृषु दिक्षु वाग् वदति छन्दोभिश्च यजुर्भिश् चादत्ते तदष्टौ चतस्रो दिशश्चतस्रो ऽवान्तरदिशः सर्वासु तद् दिक्षु वाचं दधाति तस्मात् सर्वासु दिक्षु वाग्वदति

catasro vai diśaś catasṛṣu taddikṣu vācaṃ dadhāti tasmāccatasṛṣu dikṣu vāg vadati chandobhiśca yajurbhiś cādatte tadaṣṭau catasro diśaścatasro 'vāntaradiśaḥ sarvāsu tad dikṣu vācaṃ dadhāti tasmāt sarvāsu dikṣu vāgvadati

6.3.2.1

हस्त एषाभ्रिर् भवत्य् अथ पशून् अभिमन्त्रयते

hasta eṣābhrir bhavaty atha paśūn abhimantrayate

6.3.2.1.2

एतद्वा एषु देवा अन्वेषिष्यन्तः पुरस्ताद् वीर्यमदधुस् तथैवैष्वयम् एतद् अन्वेषिष्यन् पुरस्ताद्वीर्यं दधाति

etadvā eṣu devā anveṣiṣyantaḥ purastād vīryamadadhus tathaivaiṣvayam etad anveṣiṣyan purastādvīryaṃ dadhāti

6.3.2.2

सो ऽश्वमभिमन्त्रयते

so 'śvamabhimantrayate

6.3.2.2.2

प्रतूर्तं वाजिन्नाद्रवेति यद्वै क्षिप्रं तत् तूर्तम् अथ यत् क्षिप्रात् क्षेपीयस् तत् प्रतूर्तं वरिष्ठाम् अनु संवतम् इतीयं वै वरिष्ठा संवद् इमामनु संवतम् इत्येतद्दिवि ते जन्म परमम् अन्तरिक्षे तव नाभिः पृथिव्याम् अधि योनिरिद् इति तद् एनमेता देवताः करोत्य् अग्निं वायुम् आदित्यं तद् अश्वे वीर्यं दधाति

pratūrtaṃ vājinnādraveti yadvai kṣipraṃ tat tūrtam atha yat kṣiprāt kṣepīyas tat pratūrtaṃ variṣṭhām anu saṃvatam itīyaṃ vai variṣṭhā saṃvad imāmanu saṃvatam ityetaddivi te janma paramam antarikṣe tava nābhiḥ pṛthivyām adhi yonirid iti tad enametā devatāḥ karoty agniṃ vāyum ādityaṃ tad aśve vīryaṃ dadhāti

6.3.2.3

अथ रासभम्

atha rāsabham

6.3.2.3.2

युञ्जाथां रासभं युवम् इत्यध्वर्युं चैतद्यजमानं चाहास्मिन् यामे वृषण्वसू इत्यस्मिन् कर्मणि वृषण्वसू इत्य् एतद् अग्निम् भरन्तम् अस्मयुम् इत्यग्निम् भरन्तम् अस्मत्प्रेषितम् इत्य् एतत् तद् रासभे वीर्यं दधाति

yuñjāthāṃ rāsabhaṃ yuvam ityadhvaryuṃ caitadyajamānaṃ cāhāsmin yāme vṛṣaṇvasū ityasmin karmaṇi vṛṣaṇvasū ity etad agnim bharantam asmayum ityagnim bharantam asmatpreṣitam ity etat tad rāsabhe vīryaṃ dadhāti

6.3.2.4

अथाजम्

athājam

6.3.2.4.2

योगे योगे तवस्तरं वाजे वाजे हवामह इत्य् अन्नं वै वाजः कर्मणि कर्मणि तवस्तरमन्ने ऽन्ने हवामह इत्येतत् सखाय इन्द्रमूतय इतीन्द्रियवन्तमूतय इत्येतत् तद् अजे वीर्यं दधाति

yoge yoge tavastaraṃ vāje vāje havāmaha ity annaṃ vai vājaḥ karmaṇi karmaṇi tavastaramanne 'nne havāmaha ityetat sakhāya indramūtaya itīndriyavantamūtaya ityetat tad aje vīryaṃ dadhāti

6.3.2.5

त्रिभिरभिमन्त्रयते

tribhirabhimantrayate

6.3.2.5.2

त्रिवृदग्निर् यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैष्वेतद्वीर्यं दधाति

trivṛdagnir yāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivaiṣvetadvīryaṃ dadhāti

6.3.2.6

अथैनान्प्राच उत्क्रमयति

athainānprāca utkramayati

6.3.2.6.2

तदेनमेतैः पशुभिर् अन्विच्छति नोपस्पृशत्य् अग्निरेष यत्पशवो नेन्मायमग्निर् हिनसदिति

tadenametaiḥ paśubhir anvicchati nopaspṛśaty agnireṣa yatpaśavo nenmāyamagnir hinasaditi

6.3.2.7

सो ऽश्वमुत्क्रमयति

so 'śvamutkramayati

6.3.2.7.2

प्रतूर्वन्नेह्यवक्रामन्नशस्तीर् इति पाप्मा वा अशस्तिस् त्वरमाण एह्य् अवक्रामन् पाप्मानमित्य् एतद् रुद्रस्य गाणपत्यम् मयोभूरेहीति रौद्रा वै पशवो या ते देवता तस्यै गाणपत्यम् मयोभूर् एहीत्य् एतत् तद् एनम् अश्वेनान्विच्छति

pratūrvannehyavakrāmannaśastīr iti pāpmā vā aśastis tvaramāṇa ehy avakrāman pāpmānamity etad rudrasya gāṇapatyam mayobhūrehīti raudrā vai paśavo yā te devatā tasyai gāṇapatyam mayobhūr ehīty etat tad enam aśvenānvicchati

6.3.2.8

अथ रासभम्

atha rāsabham

6.3.2.8.2

उर्वन्तरिक्षं वीहि स्वस्तिगव्यूतिरभयानि कृण्वन्निति यथैव यजुस्तथा बन्धुः पूष्णा सयुजा सहेतीयं वै पूषानया सयुजा सहेत्येतत् तद् एनं रासभेनान्विच्छति

urvantarikṣaṃ vīhi svastigavyūtirabhayāni kṛṇvanniti yathaiva yajustathā bandhuḥ pūṣṇā sayujā sahetīyaṃ vai pūṣānayā sayujā sahetyetat tad enaṃ rāsabhenānvicchati

6.3.2.9

अथाजम्

athājam

Śatapathabrāhmaṇa