6.2.2.33

यद् व् एवाष्टाचत्वारिंशत्

yad v evāṣṭācatvāriṃśat

6.2.2.33.2

अष्टाचत्वारिंशदक्षरा वै जगती जगती सर्वाणि छन्दांसि सर्वाणि छन्दांसि प्रजापतिः प्रजापतिर् अग्निर् यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावत्तद्भवति

aṣṭācatvāriṃśadakṣarā vai jagatī jagatī sarvāṇi chandāṃsi sarvāṇi chandāṃsi prajāpatiḥ prajāpatir agnir yāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattadbhavati

6.2.2.34

अथ यानि दश

atha yāni daśa

6.2.2.34.2

सा दशाक्षरा विराड् विराड् अग्निर् दश दिशो दिशो ऽग्निर् दश प्राणाः प्राणा अग्निर् यावान् अग्निर् यावत्यस्य मात्रा तावत् तद् भवति

sā daśākṣarā virāḍ virāḍ agnir daśa diśo diśo 'gnir daśa prāṇāḥ prāṇā agnir yāvān agnir yāvatyasya mātrā tāvat tad bhavati

6.2.2.35

वपा पशुपुरोडाशः

vapā paśupuroḍāśaḥ

6.2.2.35.2

तत्षष्टिः षष्टिर्मासस्याहोरात्राणि तन् मासम् आप्नोति मास आप्त ऋतुम् आप्नोत्य् ऋतुः संवत्सरं तत् संवत्सरम् अग्निम् आप्नोति ये च संवत्सरे कामा अथ यदतो ऽन्यद्यदेव संवत्सरे ऽन्नं तत्तत्

tatṣaṣṭiḥ ṣaṣṭirmāsasyāhorātrāṇi tan māsam āpnoti māsa āpta ṛtum āpnoty ṛtuḥ saṃvatsaraṃ tat saṃvatsaram agnim āpnoti ye ca saṃvatsare kāmā atha yadato 'nyadyadeva saṃvatsare 'nnaṃ tattat

6.2.2.36

अथैतस्य प्राजापत्यस्य

athaitasya prājāpatyasya

6.2.2.36.2

एकविंशतिः सामिधेन्यो द्वादशाप्रियस् तत् त्रयस्त्रिंशद् एकादशानुयाजा एकादशोपयजस् तत् पञ्चपञ्चाशद् वपा पशुपुरोडाशो हविस् तदष्टापञ्चाशत् स यो ऽष्टापञ्चाशति कामो ऽत्रैव तमाप्नोति द्वावाघारौ तत्षष्टिः स यः षष्ट्यां कामो ऽत्रैव तम् आप्नोत्य् अथ यदतो ऽन्यद् यद् एवं संवत्सरे ऽन्नं तत् तत्

ekaviṃśatiḥ sāmidhenyo dvādaśāpriyas tat trayastriṃśad ekādaśānuyājā ekādaśopayajas tat pañcapañcāśad vapā paśupuroḍāśo havis tadaṣṭāpañcāśat sa yo 'ṣṭāpañcāśati kāmo 'traiva tamāpnoti dvāvāghārau tatṣaṣṭiḥ sa yaḥ ṣaṣṭyāṃ kāmo 'traiva tam āpnoty atha yadato 'nyad yad evaṃ saṃvatsare 'nnaṃ tat tat

6.2.2.37

अथैतस्य नियुत्वतीयस्य

athaitasya niyutvatīyasya

6.2.2.37.2

सप्तदश सामिधेन्यो द्वादशाप्रियस् तद् एकां न त्रिंशद् एकादशानुयाजा एकादशोपयजस् तद् एकपञ्चाशद् वपा पशुपुरोडाशो हविस् तच्चतुष्पञ्चाशद् द्वावाघारौ द्वौ स्विष्टकृतौ तद् अष्टापञ्चाशत् स यो ऽष्टापञ्चाशति कामो ऽत्रैव तम् आप्नोति वनस्पतिश्च वसाहोमश्च तत्षष्टिः स यः षष्ट्यां कामो ऽत्रैव तम् आप्नोत्य् अथ यद् अतो ऽन्यद् यद् एवं संवत्सरे ऽन्नं तत् तद् एवम् उ हास्यैतत् कर्म संवत्सरम् अग्निम् आप्नोत्य् एवं संवत्सरेणाग्निना सम्पद्यते

saptadaśa sāmidhenyo dvādaśāpriyas tad ekāṃ na triṃśad ekādaśānuyājā ekādaśopayajas tad ekapañcāśad vapā paśupuroḍāśo havis taccatuṣpañcāśad dvāvāghārau dvau sviṣṭakṛtau tad aṣṭāpañcāśat sa yo 'ṣṭāpañcāśati kāmo 'traiva tam āpnoti vanaspatiśca vasāhomaśca tatṣaṣṭiḥ sa yaḥ ṣaṣṭyāṃ kāmo 'traiva tam āpnoty atha yad ato 'nyad yad evaṃ saṃvatsare 'nnaṃ tat tad evam u hāsyaitat karma saṃvatsaram agnim āpnoty evaṃ saṃvatsareṇāgninā sampadyate

6.2.2.38

तदाहुः

tadāhuḥ

6.2.2.38.2

नैतस्य पशोः समिष्टयजूंषि जुहुयान्न हृदयशूलेनावभृथम् अभ्यवेयाद् आरम्भो वा एषो ऽग्नेः पशुर् व्यवसर्गो देवतानां समिष्टयजूंषि संस्थावभृथो नेदारम्भे देवता व्यवसृजानि नेद्यज्ञं संस्थापयानीति स वै समेव स्थापयेद् एतेन पशुनेष्ट्वा तत् प्रजापतिर् अपश्यद् यथैतस्याग्नेर् अन्तं न पर्यैत् तस्मात् संस्थापयेद् यद् व् एव संस्थापयति प्राण एष पशुस् तस्य यद् अन्तरियात् प्राणस्य तद् अन्तरियाद् यद् उ वै प्राणस्यान्तरियात् तत एवं म्रियेत तस्मात् समेव स्थापयेद् अथातो व्रतानाम् इव

naitasya paśoḥ samiṣṭayajūṃṣi juhuyānna hṛdayaśūlenāvabhṛtham abhyaveyād ārambho vā eṣo 'gneḥ paśur vyavasargo devatānāṃ samiṣṭayajūṃṣi saṃsthāvabhṛtho nedārambhe devatā vyavasṛjāni nedyajñaṃ saṃsthāpayānīti sa vai sameva sthāpayed etena paśuneṣṭvā tat prajāpatir apaśyad yathaitasyāgner antaṃ na paryait tasmāt saṃsthāpayed yad v eva saṃsthāpayati prāṇa eṣa paśus tasya yad antariyāt prāṇasya tad antariyād yad u vai prāṇasyāntariyāt tata evaṃ mriyeta tasmāt sameva sthāpayed athāto vratānām iva

6.2.2.39

तदाहुः

tadāhuḥ

6.2.2.39.2

नैतेन पशुनेष्ट्वोपरि शयीत न मांसमश्नीयान्न मिथुनम् उपेयात् पूर्वदीक्षा वा एष पशुर् अनवक्ﾱप्तं वै तद्यद्दीक्षित उपरि शयीत यन् मांसम् अश्नीयाद् यन् मिथुनम् उपेयादिति नेत् त्वेवैषा दीक्षा नेव हि मेखलास्ति न कृष्णाजिनम् इष्टकां वा एतां कुरुते तस्माद् उ कामम् एवोपरि शयीतैतद् उ सर्वम् अन्नं यदते पशवस् तद् अस्यात्राप्तम् आरब्धं भवति तद्यानि कानि चामधुनो ऽशनानि तेषाम् अस्य सर्वेषां कामाशनं यदि लभेत मिथुनं तु नोपेयात् पुरा मैत्रावरुण्यै पयस्यायै तस्योपरि

naitena paśuneṣṭvopari śayīta na māṃsamaśnīyānna mithunam upeyāt pūrvadīkṣā vā eṣa paśur anavakﾱptaṃ vai tadyaddīkṣita upari śayīta yan māṃsam aśnīyād yan mithunam upeyāditi net tvevaiṣā dīkṣā neva hi mekhalāsti na kṛṣṇājinam iṣṭakāṃ vā etāṃ kurute tasmād u kāmam evopari śayītaitad u sarvam annaṃ yadate paśavas tad asyātrāptam ārabdhaṃ bhavati tadyāni kāni cāmadhuno 'śanāni teṣām asya sarveṣāṃ kāmāśanaṃ yadi labheta mithunaṃ tu nopeyāt purā maitrāvaruṇyai payasyāyai tasyopari

6.2.2.40

तदाहुः

tadāhuḥ

6.2.2.40.2

दद्याद् एतस्मिन् यज्ञे दक्षिणां नेन्मे ऽयं यज्ञो ऽदक्षिणो ऽसद् ब्रह्मण आदिष्टदक्षिणां दद्याद् ब्रह्मा वै सर्वो यज्ञस् तद् अस्य सर्वो यज्ञो भिषज्जयितो भवतीति न तथा कुर्याद् इष्टकां वा एतां कुरुते तद् यथेष्टकायाम् इष्टकायां दद्यात् तादृक् तद् अमुर्ह्येव दद्याद् यद् अस्योपकल्पेत

dadyād etasmin yajñe dakṣiṇāṃ nenme 'yaṃ yajño 'dakṣiṇo 'sad brahmaṇa ādiṣṭadakṣiṇāṃ dadyād brahmā vai sarvo yajñas tad asya sarvo yajño bhiṣajjayito bhavatīti na tathā kuryād iṣṭakāṃ vā etāṃ kurute tad yatheṣṭakāyām iṣṭakāyāṃ dadyāt tādṛk tad amurhyeva dadyād yad asyopakalpeta

6.2.3.1

एतद्वै देवा अब्रुवन्

etadvai devā abruvan

6.2.3.1.2

चेतयध्वम् इति चितिम् इच्छतेति वाव तदब्रुवंस् तेषां चेतयमानानाम् प्रजापतिर् इमाम् प्रथमां स्वयम् आतृण्णां चितिम् अपश्यत् तस्मात्ताम् प्रजापतिनोपदधाति

cetayadhvam iti citim icchateti vāva tadabruvaṃs teṣāṃ cetayamānānām prajāpatir imām prathamāṃ svayam ātṛṇṇāṃ citim apaśyat tasmāttām prajāpatinopadadhāti

6.2.3.2

तमग्निरब्रवीत्

tamagnirabravīt

6.2.3.2.2

उपाहमायानीति केनेति पशुभिरिति तथेति पश्विष्टकया ह तदुवाचैषा वाव पश्विष्टका यद् दूर्वेष्टका तस्मात् प्रथमायै स्वयमातृण्णाया अनन्तर्हिता दूर्वेष्टकोपधीयते तस्माद् अस्या अनन्तर्हिता ओषधयो ऽनन्तर्हिताः पशवो ऽनन्तर्हितो ऽग्निर् अनन्तर्हितो ह्येष एतयोपैत्

upāhamāyānīti keneti paśubhiriti tatheti paśviṣṭakayā ha taduvācaiṣā vāva paśviṣṭakā yad dūrveṣṭakā tasmāt prathamāyai svayamātṛṇṇāyā anantarhitā dūrveṣṭakopadhīyate tasmād asyā anantarhitā oṣadhayo 'nantarhitāḥ paśavo 'nantarhito 'gnir anantarhito hyeṣa etayopait

Śatapathabrāhmaṇa