6.2.1.32

स एता अपश्यत्

sa etā apaśyat

6.2.1.32.2

ऊर्ध्वा अस्य समिधो भवन्तीत्य् ऊर्ध्वा ह्येतस्य समिद्धस्य समिधो भवन्त्य् ऊर्ध्वा शुक्रा शोचींष्यग्नेरित्य् ऊर्ध्वानि ह्येतस्य शुक्राणि शोचींष्यर्चींषि भवन्ति द्युमत्तमेति वीर्यवत्तमेत्य् एतत् सुप्रतीकस्येति सर्वतो वा अग्निः सुप्रतीकः सूनोरिति यदेनं जनयति तेनास्यैष सूनुः

ūrdhvā asya samidho bhavantīty ūrdhvā hyetasya samiddhasya samidho bhavanty ūrdhvā śukrā śocīṃṣyagnerity ūrdhvāni hyetasya śukrāṇi śocīṃṣyarcīṃṣi bhavanti dyumattameti vīryavattamety etat supratīkasyeti sarvato vā agniḥ supratīkaḥ sūnoriti yadenaṃ janayati tenāsyaiṣa sūnuḥ

6.2.1.33

ता एता एकव्याख्यानाः

tā etā ekavyākhyānāḥ

6.2.1.33.2

एतमेवाभि यथैतमेव संस्कुर्याद् एतं संदध्याद् एतं जनयेत् ता आग्नेय्यः प्राजापत्या यद् अग्निर् अपश्यत् तेनाग्नेय्यो यत् प्रजापतिम् आप्रीणात् तेन प्राजापत्याः

etamevābhi yathaitameva saṃskuryād etaṃ saṃdadhyād etaṃ janayet tā āgneyyaḥ prājāpatyā yad agnir apaśyat tenāgneyyo yat prajāpatim āprīṇāt tena prājāpatyāḥ

6.2.1.34

ता विषमा विषमपदाः

tā viṣamā viṣamapadāḥ

6.2.1.34.2

विषमाक्षरा विषमाणि हि छन्दांस्य् अथो यान्यस्याध्यात्ममङ्गानि विषमाणि तान्य् अस्यैताभिर् आप्रीणाति

viṣamākṣarā viṣamāṇi hi chandāṃsy atho yānyasyādhyātmamaṅgāni viṣamāṇi tāny asyaitābhir āprīṇāti

6.2.1.35

वैश्वानरः पशुपुरोडाशः

vaiśvānaraḥ paśupuroḍāśaḥ

6.2.1.35.2

वैश्वानरो वै सर्वे ऽग्नयः सर्वेषाम् अग्नीनाम् उपाप्त्यै

vaiśvānaro vai sarve 'gnayaḥ sarveṣām agnīnām upāptyai

6.2.1.36

यद् व् एव वैश्वानरः

yad v eva vaiśvānaraḥ

6.2.1.36.2

ऋतवो हैते यदेताश्चितयो ऽग्नयो वा ऋतव ऋतवः संवत्सरः संवत्सरो वैश्वानरो यदग्नय इति स्याद् अति तद् रेचयेद् द्वादशकपालो द्वादश मासाः संवत्सरः संवत्सरो वैश्वानर आग्नेय्यो याज्यानुवाक्या अग्निरूपाणाम् उपाप्त्यै कामवत्यः कामानाम् उपाप्त्यै

ṛtavo haite yadetāścitayo 'gnayo vā ṛtava ṛtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro vaiśvānaro yadagnaya iti syād ati tad recayed dvādaśakapālo dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro vaiśvānara āgneyyo yājyānuvākyā agnirūpāṇām upāptyai kāmavatyaḥ kāmānām upāptyai

6.2.1.37

तद्धैके

taddhaike

6.2.1.37.2

इत्येवैतानि पशुशीर्षाणि वित्त्वोपदधत्य् उभयेनैते पशव इति ते ह ते मर्त्याः कुणपाः सम्भवन्त्य् अनाप्रीतानि हि तानि तद्ध तथाषाढेः सौश्रोमतेयस्योपदधुः स ह क्षिप्र एव ततो ममार

ityevaitāni paśuśīrṣāṇi vittvopadadhaty ubhayenaite paśava iti te ha te martyāḥ kuṇapāḥ sambhavanty anāprītāni hi tāni taddha tathāṣāḍheḥ sauśromateyasyopadadhuḥ sa ha kṣipra eva tato mamāra

6.2.1.38

हिरण्मयान्य् उ हैके कुर्वन्ति

hiraṇmayāny u haike kurvanti

6.2.1.38.2

अमृतेष्टका इति वदन्तस् ता ह ता अनृतेष्टका न हि तानि पशुशीर्षाणि

amṛteṣṭakā iti vadantas tā ha tā anṛteṣṭakā na hi tāni paśuśīrṣāṇi

6.2.1.39

मृन्मयान्य् उ हैके कुर्वन्ति

mṛnmayāny u haike kurvanti

6.2.1.39.2

उत्सन्ना वा एते पशवो यद्वै किंचोत्सन्नमियं तस्य सर्वस्य प्रतिष्ठा तद्यत्रैते पशवो गतास्तत एनानधि संभराम इति न तथा कुर्याद् यो वा एतेषाम् आवृतं च ब्राह्मणं च न विद्यात् तस्यैत उत्सन्नाः स्युः स एतान् एव पञ्च पशून् आलभेत यावद् अस्य वशः स्यात् तान् हैतान् प्रजापतिः प्रथम आलेभे श्यापर्णः सायकायनो ऽन्तमो ऽथ ह स्मैतान् एवान्तरेणालभन्ते ऽथैतर्हीमौ द्वावेवालभ्येते प्राजापत्यश्च वायव्यश्च तयोर् अतो ब्राह्मणम् उच्यते

utsannā vā ete paśavo yadvai kiṃcotsannamiyaṃ tasya sarvasya pratiṣṭhā tadyatraite paśavo gatāstata enānadhi saṃbharāma iti na tathā kuryād yo vā eteṣām āvṛtaṃ ca brāhmaṇaṃ ca na vidyāt tasyaita utsannāḥ syuḥ sa etān eva pañca paśūn ālabheta yāvad asya vaśaḥ syāt tān haitān prajāpatiḥ prathama ālebhe śyāparṇaḥ sāyakāyano 'ntamo 'tha ha smaitān evāntareṇālabhante 'thaitarhīmau dvāvevālabhyete prājāpatyaśca vāyavyaśca tayor ato brāhmaṇam ucyate

6.2.2.1

प्राजापत्यं चरका आलभन्ते

prājāpatyaṃ carakā ālabhante

6.2.2.1.2

प्रजापतिरग्निं चित्वाग्निर् अभवत् तद् यद् एतम् आलभते तद् एवाग्नेरन्तम् पर्येतीति

prajāpatiragniṃ citvāgnir abhavat tad yad etam ālabhate tad evāgnerantam paryetīti

6.2.2.2

श्यामो भवति

śyāmo bhavati

6.2.2.2.2

द्वयानि वै श्यामस्य लोमानि शुक्लानि च कृष्णानि च द्वन्द्वम् मिथुनम् प्रजननं तदस्य प्राजापत्यं रूपं तूपरो भवति तूपरो हि प्रजापतिः

dvayāni vai śyāmasya lomāni śuklāni ca kṛṣṇāni ca dvandvam mithunam prajananaṃ tadasya prājāpatyaṃ rūpaṃ tūparo bhavati tūparo hi prajāpatiḥ

Śatapathabrāhmaṇa