5.5.3.7

आसन्द्या उपानहा उपमुञ्चते

āsandyā upānahā upamuñcate

5.5.3.7.2

उपानड्भ्याम् अधि यद् अस्य यानम् भवति रथो वा किंचिद्वा सर्वं वा एष इदम् उपर्युपरि भवत्य् अर्वाग् एवास्माद् इदं सर्वम् भवति यो राजसूयेन यजते तस्मादस्यैषैव व्रतचर्या भवति यावज्जीवं नास्याम् प्रतितिष्ठति

upānaḍbhyām adhi yad asya yānam bhavati ratho vā kiṃcidvā sarvaṃ vā eṣa idam uparyupari bhavaty arvāg evāsmād idaṃ sarvam bhavati yo rājasūyena yajate tasmādasyaiṣaiva vratacaryā bhavati yāvajjīvaṃ nāsyām pratitiṣṭhati

5.5.4.1

श्येत आश्विनो भवति

śyeta āśvino bhavati

5.5.4.1.2

श्येताविव ह्यश्विनावविर्मल्हा सारस्वती भवत्यृषभमिन्द्राय सुत्राम्ण आलभते दुर्वेदा एवंसमृद्धाः पशवो यद्येवंसमृद्धान्न विन्देदप्यजानेवालभेरंस्ते हि सुश्रपतरा भवन्ति स यद्यजानालभेरंल्लोहित आश्विनो भवति तद्यदेतया यजते

śyetāviva hyaśvināvavirmalhā sārasvatī bhavatyṛṣabhamindrāya sutrāmṇa ālabhate durvedā evaṃsamṛddhāḥ paśavo yadyevaṃsamṛddhānna vindedapyajānevālabheraṃste hi suśrapatarā bhavanti sa yadyajānālabheraṃllohita āśvino bhavati tadyadetayā yajate

5.5.4.2

त्वष्टुर्ह वै पुत्रः

tvaṣṭurha vai putraḥ

5.5.4.2.2

त्रिशीर्षा षडक्ष आस तस्य त्रीण्येव मुखान्यासुस्तद्यदेवंरूप आस तस्माद्विश्वरूपो नाम

triśīrṣā ṣaḍakṣa āsa tasya trīṇyeva mukhānyāsustadyadevaṃrūpa āsa tasmādviśvarūpo nāma

5.5.4.3

तस्य सोमपानमेवैकम् मुखमास

tasya somapānamevaikam mukhamāsa

5.5.4.3.2

सुरापाणम् एकम् अन्यस्मा अशनायैकं तमिन्द्रो दिद्वेष तस्य तानि शीर्षाणि प्रचिछेद

surāpāṇam ekam anyasmā aśanāyaikaṃ tamindro didveṣa tasya tāni śīrṣāṇi pracicheda

5.5.4.4

स यत्सोमपानमास

sa yatsomapānamāsa

5.5.4.4.2

ततः कपिञ्जलः समभवत्तस्मात्स बभ्रुक इव बभ्रुरिव हि सोमो राजा

tataḥ kapiñjalaḥ samabhavattasmātsa babhruka iva babhruriva hi somo rājā

5.5.4.5

अथ यत् सुरापाणम् आस

atha yat surāpāṇam āsa

5.5.4.5.2

ततः कलविङ्कः समभवत्तस्मात्सो ऽभिमाद्यत्क इव वदत्य् अभिमाद्यन्न् इव हि सुराम् पीत्वा वदति

tataḥ kalaviṅkaḥ samabhavattasmātso 'bhimādyatka iva vadaty abhimādyann iva hi surām pītvā vadati

5.5.4.6

अथ यदत्यस्मा अशनायास

atha yadatyasmā aśanāyāsa

5.5.4.6.2

ततस्तित्तिरिः समभवत्तस्मात्स विश्वरूपतम इव सन्त्येव घृतस्तोका इव त्वन् मधुस्तोका इव त्वत् पर्णेष्वाश्चुतिता एवंरूपमिव हि स तेनाशनमावयत्

tatastittiriḥ samabhavattasmātsa viśvarūpatama iva santyeva ghṛtastokā iva tvan madhustokā iva tvat parṇeṣvāścutitā evaṃrūpamiva hi sa tenāśanamāvayat

5.5.4.7

स त्वष्टा चुक्रोध

sa tvaṣṭā cukrodha

5.5.4.7.2

कुविन्मे पुत्रमवधीदिति सो ऽपेन्द्रमेव सोममाजह्रे स यथायं सोमः प्रसुत एवम् अपेन्द्र एवास

kuvinme putramavadhīditi so 'pendrameva somamājahre sa yathāyaṃ somaḥ prasuta evam apendra evāsa

5.5.4.8

इन्द्रो ह वा ईक्षांचक्रे

indro ha vā īkṣāṃcakre

5.5.4.8.2

इदं वै मा सोमादन्तर्यन्तीति स यथा बलीयान् अबलीयस एवम् अनुपहूत एव यो द्रोणकलशे शुक्र आस तम् भक्षयांचकार स हैनं जिहिंस सो ऽस्य विष्वङ्ङेव प्राणेभ्यो दुद्राव मुखाद्धैवास्य न दुद्राव तस्मात्प्रायश्चित्तिरास स यद्धापि मुखाद् अद्रोष्यन् न हैव प्रायश्चित्तिर् अभविष्यत्

idaṃ vai mā somādantaryantīti sa yathā balīyān abalīyasa evam anupahūta eva yo droṇakalaśe śukra āsa tam bhakṣayāṃcakāra sa hainaṃ jihiṃsa so 'sya viṣvaṅṅeva prāṇebhyo dudrāva mukhāddhaivāsya na dudrāva tasmātprāyaścittirāsa sa yaddhāpi mukhād adroṣyan na haiva prāyaścittir abhaviṣyat

5.5.4.9

चत्वारो वै वर्णाः

catvāro vai varṇāḥ

5.5.4.9.2

ब्राह्मणो राजन्यो वैश्यः शूद्रो न हैतेषामेकश्चन भवति यः सोमं वमति स यद्धैतेषाम् एकश्चित् स्यात् स्याद्धैव प्रायश्चित्तिः

brāhmaṇo rājanyo vaiśyaḥ śūdro na haiteṣāmekaścana bhavati yaḥ somaṃ vamati sa yaddhaiteṣām ekaścit syāt syāddhaiva prāyaścittiḥ

Śatapathabrāhmaṇa