5.4.1.1

केशवस्य पुरुषस्य

keśavasya puruṣasya

5.4.1.1.2

लोहायसमास्य आविध्यत्य् अवेष्टा दन्दशूका इति सर्वान् वा एष मृत्यूनतिमुच्यते सर्वान् वधान्यो राजसूयेन यजते तस्य जरैव मृत्युर्भवति तद्यो मृत्युर्यो वधस् तमेवैतदतिनयति यद्दन्दशूकान्

lohāyasamāsya āvidhyaty aveṣṭā dandaśūkā iti sarvān vā eṣa mṛtyūnatimucyate sarvān vadhānyo rājasūyena yajate tasya jaraiva mṛtyurbhavati tadyo mṛtyuryo vadhas tamevaitadatinayati yaddandaśūkān

5.4.1.2

अथ यत्केशवस्य पुरुषस्य

atha yatkeśavasya puruṣasya

5.4.1.2.2

न वा एष स्त्री न पुमान्यत्केशवः पुरुषो यदह पुमांस्तेन न स्त्री यद् उ केशवस् तेनो न पुमान् नैतद् अयो न हिरण्यं यल्लोहायसं नैते क्रिमयो नाक्रिमयो यद्दन्दशूका अथ यल्लोहायसम् भवति लोहिता इव हि दन्दशूकास् तस्मात्केशवस्य पुरुषस्य

na vā eṣa strī na pumānyatkeśavaḥ puruṣo yadaha pumāṃstena na strī yad u keśavas teno na pumān naitad ayo na hiraṇyaṃ yallohāyasaṃ naite krimayo nākrimayo yaddandaśūkā atha yallohāyasam bhavati lohitā iva hi dandaśūkās tasmātkeśavasya puruṣasya

5.4.1.3

अथैनं दिशः समारोहयति

athainaṃ diśaḥ samārohayati

5.4.1.3.2

प्राचीमारोह गायत्री त्वावतु रथन्तरं साम त्रिवृत्स्तोमो वसन्त ऋतुर् ब्रह्म द्रविणम्

prācīmāroha gāyatrī tvāvatu rathantaraṃ sāma trivṛtstomo vasanta ṛtur brahma draviṇam

5.4.1.4

दक्षिणामारोह

dakṣiṇāmāroha

5.4.1.4.2

त्रिष्टुप्त्वावतु बृहत्साम पञ्चदश स्तोमो ग्रीष्म ऋतुः क्षत्रं द्रविणम्

triṣṭuptvāvatu bṛhatsāma pañcadaśa stomo grīṣma ṛtuḥ kṣatraṃ draviṇam

5.4.1.5

प्रतीचीमारोह

pratīcīmāroha

5.4.1.5.2

जगती त्वावतु वैरूपं साम सप्तदश स्तोमो वर्षा ऋतुर्विड् द्रविणम्

jagatī tvāvatu vairūpaṃ sāma saptadaśa stomo varṣā ṛturviḍ draviṇam

5.4.1.6

उदीचीमारोह

udīcīmāroha

5.4.1.6.2

अनुष्टुप्त्वावतु वैराजं सामैकविंश स्तोमः शरदृतुः फलं द्रविणम्

anuṣṭuptvāvatu vairājaṃ sāmaikaviṃśa stomaḥ śaradṛtuḥ phalaṃ draviṇam

5.4.1.7

ऊर्ध्वामारोह

ūrdhvāmāroha

5.4.1.7.2

पङ्क्तिस्त्वावतु शाक्वररैवते सामनी त्रिणवत्रयस्त्रिंशौ स्तोमौ हेमन्तशिशिरावृतू वर्चो द्रविणमिति

paṅktistvāvatu śākvararaivate sāmanī triṇavatrayastriṃśau stomau hemantaśiśirāvṛtū varco draviṇamiti

5.4.1.8

तद्यदेनं दिशः समारोहयति

tadyadenaṃ diśaḥ samārohayati

5.4.1.8.2

ऋतूनाम् एवैतद् रूपम् ऋतूनेवैनम् एतत् संवत्सरं समारोहयति स ऋतून्त् संवत्सरं समारुह्य सर्वमेवेदमुपर्युपरि भवत्य् अर्वाग् एवास्मादिदं सर्वम् भवति

ṛtūnām evaitad rūpam ṛtūnevainam etat saṃvatsaraṃ samārohayati sa ṛtūnt saṃvatsaraṃ samāruhya sarvamevedamuparyupari bhavaty arvāg evāsmādidaṃ sarvam bhavati

5.4.1.9

शार्दूलचर्मणो जघनार्धे

śārdūlacarmaṇo jaghanārdhe

5.4.1.9.2

सीसं निहितम् भवति तत्पदा प्रत्यस्यति प्रत्यस्तं नमुचेः शिर इति नमुचिर्ह वै नामासुर आस तमिन्द्रो निविव्याध तस्य पदा शिरो ऽभितष्ठौ स यदभिष्ठित उदबाधत स उच्छ्वङ्कस् तस्य पदा शिरः प्रचिछेद ततो रक्षः समभवत् तद्ध स्मैनमनुभाषते क्व गमिष्यसि क्व मे मोक्ष्यस

sīsaṃ nihitam bhavati tatpadā pratyasyati pratyastaṃ namuceḥ śira iti namucirha vai nāmāsura āsa tamindro nivivyādha tasya padā śiro 'bhitaṣṭhau sa yadabhiṣṭhita udabādhata sa ucchvaṅkas tasya padā śiraḥ pracicheda tato rakṣaḥ samabhavat taddha smainamanubhāṣate kva gamiṣyasi kva me mokṣyasa

5.4.1.10

तत्सीसेनापजघान

tatsīsenāpajaghāna

5.4.1.10.2

तस्मात्सीसम् मृदु सृतजवं हि सर्वेण हि वीर्येणापजघान तस्माद्धिरण्यरूपं सन्न कियच्चनार्हति सृतजवं हि सर्वेण हि वीर्येणापजघान तद्वै स तन्नाष्ट्रा रक्षांस्यपजघान तथो एवैष एतन्नाष्ट्रा रक्षांस्यतो ऽपहन्ति

tasmātsīsam mṛdu sṛtajavaṃ hi sarveṇa hi vīryeṇāpajaghāna tasmāddhiraṇyarūpaṃ sanna kiyaccanārhati sṛtajavaṃ hi sarveṇa hi vīryeṇāpajaghāna tadvai sa tannāṣṭrā rakṣāṃsyapajaghāna tatho evaiṣa etannāṣṭrā rakṣāṃsyato 'pahanti

Śatapathabrāhmaṇa