5.2.4.8.2

क्षण्वन्ति वा एतद् अग्नेर् विवृहन्ति यत् पञ्चधाहवनीयं व्यूहन्ति तद् एवास्यैतेन संदधाति तस्मादेता अपराः पञ्चाहुतीर् जुहोति

kṣaṇvanti vā etad agner vivṛhanti yat pañcadhāhavanīyaṃ vyūhanti tad evāsyaitena saṃdadhāti tasmādetā aparāḥ pañcāhutīr juhoti

5.2.4.9

तस्य प्रष्टिवाहनो ऽश्वरथो दक्षिणा

tasya praṣṭivāhano 'śvaratho dakṣiṇā

5.2.4.9.2

त्रयो ऽश्वा द्वौ सव्यष्ठृसारथी ते पञ्च प्राणा यो वै प्राणः स वातस् तद् यद् एतस्य कर्मण एषा दक्षिणा तस्मात् पञ्चवातीयं नाम

trayo 'śvā dvau savyaṣṭhṛsārathī te pañca prāṇā yo vai prāṇaḥ sa vātas tad yad etasya karmaṇa eṣā dakṣiṇā tasmāt pañcavātīyaṃ nāma

5.2.4.10

स हैतेनापि भिषज्येत्

sa haitenāpi bhiṣajyet

5.2.4.10.2

अयं वै प्राणो यो ऽयम् पवते यो वै प्राणः स आयुः सो ऽयम् एक इवैव पवते सो ऽयं पुरुषे ऽन्तः प्रविष्टो दशधा विहितो दश वा एता आहुतीर् जुहोति तद् अस्मिन् दश प्राणान् कृत्स्नमेव सर्वम् आयुर् दधाति स यद् इहापि गतासुर् इव भवत्य् आ हैवैनेन हरति

ayaṃ vai prāṇo yo 'yam pavate yo vai prāṇaḥ sa āyuḥ so 'yam eka ivaiva pavate so 'yaṃ puruṣe 'ntaḥ praviṣṭo daśadhā vihito daśa vā etā āhutīr juhoti tad asmin daśa prāṇān kṛtsnameva sarvam āyur dadhāti sa yad ihāpi gatāsur iva bhavaty ā haivainena harati

5.2.4.11

अथेन्द्रतुरीयम्

athendraturīyam

5.2.4.11.2

आग्नेयो ऽष्टाकपालः पुरोडाशो भवति वारुणो यवमयश् चरू रौद्रो गावेधुकश् चरुर् अनडुह्यै वहलाया ऐन्द्रं दधि तेनेन्द्रतुरीयेण यजत इन्द्राग्नी उ हैवैतत् समूदाते उत्पिबन्ते वा इमानि दिक्षु नाष्ट्रा रक्षांसि हन्तैभ्यो वज्रम् प्रहरावेति

āgneyo 'ṣṭākapālaḥ puroḍāśo bhavati vāruṇo yavamayaś carū raudro gāvedhukaś carur anaḍuhyai vahalāyā aindraṃ dadhi tenendraturīyeṇa yajata indrāgnī u haivaitat samūdāte utpibante vā imāni dikṣu nāṣṭrā rakṣāṃsi hantaibhyo vajram praharāveti

5.2.4.12

स हाग्निर् उवाच

sa hāgnir uvāca

5.2.4.12.2

त्रयो मम भागाः सन्त्व् एकस् तवेति तथेति तावेतेन हविषा दिक्षु नाष्ट्रा रक्षांस्य् अवाहतां तौ व्यजयेतां यैनयोर् इयं विजितिस् तां तथो एवैष एतेन हविषा दिक्षु नाष्ट्रा रक्षांस्यवहन्ति तथो एव विजयते विजिते ऽभये ऽनाष्ट्रे सूया इति

trayo mama bhāgāḥ santv ekas taveti tatheti tāvetena haviṣā dikṣu nāṣṭrā rakṣāṃsy avāhatāṃ tau vyajayetāṃ yainayor iyaṃ vijitis tāṃ tatho evaiṣa etena haviṣā dikṣu nāṣṭrā rakṣāṃsyavahanti tatho eva vijayate vijite 'bhaye 'nāṣṭre sūyā iti

5.2.4.13

स य एष आग्नेयो ऽष्टाकपालः पुरोडाशो भवति

sa ya eṣa āgneyo 'ṣṭākapālaḥ puroḍāśo bhavati

5.2.4.13.2

सो ऽग्नेरेको भागो ऽथ यद् वारुणो यवमयश् चरुर् भवति यो वै वरुणः सो ऽग्निः सो ऽग्नेर् द्वितीयो भागो ऽथ यद्रौद्रो गावेधुकश्चरुर्भवति यो वै रुद्रः सो ऽग्निः सो ऽग्नेस् तृतीयो भागो ऽथ यद् गावेधुको भवति वास्तव्यो वा एष देवो वास्तव्या गवेधुकास् तस्माद् गावेधुको भवत्य् अथ यद् अनडुह्यै वहलाया ऐन्द्रं दधि भवति स इन्द्रस्य चतुर्थो भागो यद् वै चतुर्थं तत् तुरीयं तस्माद् इन्द्रतुरीयं नाम तस्यैषैवानडुही वहला दक्षिणा सा हि वहेनाग्नेय्य् अग्निदग्धम् इव ह्यस्यै वहम् भवत्य् अथ यत् स्त्री सती वहत्य् अधर्मेण तद् अस्यै वारुणं रूपम् अथ यद् गौस्तेन रौद्र्य् अथ यद् अस्या ऐन्द्रं दधि तेनैन्द्र्येषा हि वा एतत् सर्वं व्यश्नुते तस्मादेषैवानडुही वहला दक्षिणा

so 'gnereko bhāgo 'tha yad vāruṇo yavamayaś carur bhavati yo vai varuṇaḥ so 'gniḥ so 'gner dvitīyo bhāgo 'tha yadraudro gāvedhukaścarurbhavati yo vai rudraḥ so 'gniḥ so 'gnes tṛtīyo bhāgo 'tha yad gāvedhuko bhavati vāstavyo vā eṣa devo vāstavyā gavedhukās tasmād gāvedhuko bhavaty atha yad anaḍuhyai vahalāyā aindraṃ dadhi bhavati sa indrasya caturtho bhāgo yad vai caturthaṃ tat turīyaṃ tasmād indraturīyaṃ nāma tasyaiṣaivānaḍuhī vahalā dakṣiṇā sā hi vahenāgneyy agnidagdham iva hyasyai vaham bhavaty atha yat strī satī vahaty adharmeṇa tad asyai vāruṇaṃ rūpam atha yad gaustena raudry atha yad asyā aindraṃ dadhi tenaindryeṣā hi vā etat sarvaṃ vyaśnute tasmādeṣaivānaḍuhī vahalā dakṣiṇā

5.2.4.14

अथापामार्गहोमं जुहोति

athāpāmārgahomaṃ juhoti

5.2.4.14.2

अपामार्गैर् वै देवा दिक्षु नाष्ट्रा रक्षांस्यपामृजत ते व्यजयन्त येयमेषां विजितिस् तां तथो एवैष एतद् अपामार्गैर् एव दिक्षु नाष्ट्रा रक्षांस्यपमृष्टे तथो एव विजयते विजिते ऽभये ऽनाष्ट्रे सूया इति

apāmārgair vai devā dikṣu nāṣṭrā rakṣāṃsyapāmṛjata te vyajayanta yeyameṣāṃ vijitis tāṃ tatho evaiṣa etad apāmārgair eva dikṣu nāṣṭrā rakṣāṃsyapamṛṣṭe tatho eva vijayate vijite 'bhaye 'nāṣṭre sūyā iti

5.2.4.15

स पालाशे वा स्रुवे वैकङ्कते वा

sa pālāśe vā sruve vaikaṅkate vā

5.2.4.15.2

अपामार्गतण्डुलान् आदत्ते ऽन्वाहार्यपचनाद् उल्मुकम् आददते तेन प्राञ्चो वोदञ्चो वा यन्ति तद् अग्निं समाधाय जुहोति

apāmārgataṇḍulān ādatte 'nvāhāryapacanād ulmukam ādadate tena prāñco vodañco vā yanti tad agniṃ samādhāya juhoti

5.2.4.16

स उल्मुकम् आदत्ते

sa ulmukam ādatte

5.2.4.16.2

अग्ने सहस्व पृतना इति युधो वै पृतना युधः सहस्वेत्य् एवैतद् आहाभिमातीर् अपास्येति सपत्नो वा अभिमातिः सपत्नम् अपजहीत्य् एवैतद् आह दुष्टरस् तरन्नरातीर् इति दुस्तरो ह्येष रक्षोभिर् नाष्ट्राभिस् तरन्नरातीर् इति सर्वं ह्येष पाप्मानं तरति तस्माद् आह तरन्नरातीरिति वर्चो धा यज्ञवाहसीति साधु यजमाने दधदित्य् एवैतद् आह

agne sahasva pṛtanā iti yudho vai pṛtanā yudhaḥ sahasvety evaitad āhābhimātīr apāsyeti sapatno vā abhimātiḥ sapatnam apajahīty evaitad āha duṣṭaras tarannarātīr iti dustaro hyeṣa rakṣobhir nāṣṭrābhis tarannarātīr iti sarvaṃ hyeṣa pāpmānaṃ tarati tasmād āha tarannarātīriti varco dhā yajñavāhasīti sādhu yajamāne dadhadity evaitad āha

5.2.4.17

तद् अग्निं समाधाय जुहोति

tad agniṃ samādhāya juhoti

5.2.4.17.2

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्याम् पूष्णो हस्ताभ्याम् उपांशोर्वीर्येण जुहोमीति यज्ञमुखं वा उपांशुर् यज्ञमुखेनैवैतन् नाष्ट्रा रक्षांसि हन्ति हतं रक्षः स्वाहेति तन्नाष्ट्रा रक्षांसि हन्ति

devasya tvā savituḥ prasave 'śvinor bāhubhyām pūṣṇo hastābhyām upāṃśorvīryeṇa juhomīti yajñamukhaṃ vā upāṃśur yajñamukhenaivaitan nāṣṭrā rakṣāṃsi hanti hataṃ rakṣaḥ svāheti tannāṣṭrā rakṣāṃsi hanti

5.2.4.18

स यदि पालाशः स्रुवो भवति

sa yadi pālāśaḥ sruvo bhavati

Śatapathabrāhmaṇa