5.2.3.8.2

ऐन्द्राग्नं द्वादशकपालम् पुरोडाशं निर्वपति तेन यथेष्ट्यैवं यजते यत्र वा इन्द्रो वृत्रम् अहंस् तद् अस्य भीतस्येन्द्रियं वीर्यम् अपचक्राम स एतेन हविषेन्द्रियं वीर्यम् पुनर् आत्मन्न् अधत्त तथो एवैष एतेन हविषेन्द्रियं वीर्यम् आत्मन् धत्ते तेजो वा अग्निर् इन्द्रियं वीर्यम् इन्द्र उभे वीर्ये परिगृह्य सूया इति तस्माद् ऐन्द्राग्नो द्वादशकपालः पुरोडाशो भवति तस्यर्षभो ऽनड्वान् दक्षिणा स हि वहेनाग्नेय आण्डाभ्याम् ऐन्द्रस् तस्माद् ऋषभो ऽनड्वान् दक्षिणा

aindrāgnaṃ dvādaśakapālam puroḍāśaṃ nirvapati tena yatheṣṭyaivaṃ yajate yatra vā indro vṛtram ahaṃs tad asya bhītasyendriyaṃ vīryam apacakrāma sa etena haviṣendriyaṃ vīryam punar ātmann adhatta tatho evaiṣa etena haviṣendriyaṃ vīryam ātman dhatte tejo vā agnir indriyaṃ vīryam indra ubhe vīrye parigṛhya sūyā iti tasmād aindrāgno dvādaśakapālaḥ puroḍāśo bhavati tasyarṣabho 'naḍvān dakṣiṇā sa hi vahenāgneya āṇḍābhyām aindras tasmād ṛṣabho 'naḍvān dakṣiṇā

5.2.3.9

अथाग्रयणेष्ट्या यजते

athāgrayaṇeṣṭyā yajate

5.2.3.9.2

सर्वान् वा एष यज्ञक्रतून् अवरुन्द्धे सर्वा इष्टीरपि दर्विहोमान् यो राजसूयेन यजते देवसृष्टो वा एषेष्टिर् यद् आग्रयणेष्टिर् अनया मे ऽपीष्टम् असद् अनयापि सूया इति तस्माद् आग्रयणेष्ट्या यजत ओषधीर् वा एष सूयमानो ऽभिसूयते तद् ओषधीर् एवैतद् अनमीवा अकिल्विषाः कुरुते ऽनमीवा अकिल्विषा ओषधीर् अभिसूया इति तस्य गौर्दक्षिणा

sarvān vā eṣa yajñakratūn avarunddhe sarvā iṣṭīrapi darvihomān yo rājasūyena yajate devasṛṣṭo vā eṣeṣṭir yad āgrayaṇeṣṭir anayā me 'pīṣṭam asad anayāpi sūyā iti tasmād āgrayaṇeṣṭyā yajata oṣadhīr vā eṣa sūyamāno 'bhisūyate tad oṣadhīr evaitad anamīvā akilviṣāḥ kurute 'namīvā akilviṣā oṣadhīr abhisūyā iti tasya gaurdakṣiṇā

5.2.3.10

अथ चातुर्मास्यैर् यजते

atha cāturmāsyair yajate

5.2.3.10.2

सर्वान् वा एष यज्ञक्रतून् अवरुन्द्धे सर्वा इष्टीरपि दर्विहोमान् यो राजसूयेन यजते देवसृष्टो वा एष यज्ञक्रतुर् यच्चातुर्मास्यान्य् एभिर् मे ऽपीष्टम् असद् एभिर् अपि सूया इति तस्माच्चातुर्मास्यैर् यजते

sarvān vā eṣa yajñakratūn avarunddhe sarvā iṣṭīrapi darvihomān yo rājasūyena yajate devasṛṣṭo vā eṣa yajñakratur yaccāturmāsyāny ebhir me 'pīṣṭam asad ebhir api sūyā iti tasmāccāturmāsyair yajate

5.2.4.1

वैश्वदेवेन यजते

vaiśvadevena yajate

5.2.4.1.2

वैश्वदेवेन वै प्रजापतिर् भूमानम् प्रजाः ससृजे भूमानम् प्रजाः सृष्ट्वा सूया इति तथो एवैष एतद् वैश्वदेवेनैव भूमानम् प्रजाः सृजते भूमानम् प्रजाः सृष्ट्वा सूया इति

vaiśvadevena vai prajāpatir bhūmānam prajāḥ sasṛje bhūmānam prajāḥ sṛṣṭvā sūyā iti tatho evaiṣa etad vaiśvadevenaiva bhūmānam prajāḥ sṛjate bhūmānam prajāḥ sṛṣṭvā sūyā iti

5.2.4.2

अथ वरुणप्रघासैर् यजते

atha varuṇapraghāsair yajate

5.2.4.2.2

वरुणप्रघासैर् वै प्रजापतिः प्रजा वरुणपाशात् प्रामुञ्चत् ता अस्यानमीवा अकिल्विषाः प्रजा प्राजायन्तानमीवा अकिल्विषाः प्रजा अभिसूया इति तथो एवैष एतद् वरुणप्रघासैर् एव प्रजा वरुणपाशात् प्रमुञ्चति ता अस्यानमीवा अकिल्विषाः प्रजाः प्रजायन्ते ऽनमीवा अकिल्विषाः प्रजा अभिसूया इति

varuṇapraghāsair vai prajāpatiḥ prajā varuṇapāśāt prāmuñcat tā asyānamīvā akilviṣāḥ prajā prājāyantānamīvā akilviṣāḥ prajā abhisūyā iti tatho evaiṣa etad varuṇapraghāsair eva prajā varuṇapāśāt pramuñcati tā asyānamīvā akilviṣāḥ prajāḥ prajāyante 'namīvā akilviṣāḥ prajā abhisūyā iti

5.2.4.3

अथ साकमेधैर् यजते

atha sākamedhair yajate

5.2.4.3.2

साकमेधैर् वै देवा वृत्रम् अघ्नंस् तैर् व् एव व्यजयन्त येयमेषां विजितिस्तां तथो एवैष एतैः पाप्मानं द्विषन्तम् भ्रातृव्यं हन्ति तथो एव विजयते विजिते ऽभये ऽनाष्ट्रे सूया इति

sākamedhair vai devā vṛtram aghnaṃs tair v eva vyajayanta yeyameṣāṃ vijitistāṃ tatho evaiṣa etaiḥ pāpmānaṃ dviṣantam bhrātṛvyaṃ hanti tatho eva vijayate vijite 'bhaye 'nāṣṭre sūyā iti

5.2.4.4

अथ शुनासीर्येण यजते

atha śunāsīryeṇa yajate

5.2.4.4.2

उभौ रसौ परिगृह्य सूया इत्यथ पञ्चवातीयं स पञ्चधाहवनीयं व्युह्य स्रुवेणोपघातं जुहोति

ubhau rasau parigṛhya sūyā ityatha pañcavātīyaṃ sa pañcadhāhavanīyaṃ vyuhya sruveṇopaghātaṃ juhoti

5.2.4.5

स पूर्वार्ध्ये जुहोति

sa pūrvārdhye juhoti

5.2.4.5.2

अग्निनेत्रेभ्यो देवेभ्यः पुरःसद्भ्यः स्वाहेत्यथ दक्षिणार्ध्ये जुहोति यमनेत्रेभ्यो देवेभ्यो दक्षिणासद्भ्यः स्वाहेत्य् अथ पश्चार्ध्ये जुहोति विश्वदेवनेत्रेभ्यो देवेभ्यः पश्चात्सद्भ्यः स्वाहेत्य् अथोत्तरार्ध्ये जुहोति मित्रावरुणनेत्रेभ्यो वा मरुन्नेत्रेभ्यो वा देवेभ्य उत्तरासद्भ्यः स्वाहेत्यथ मध्ये जुहोति सोमनेत्रेभ्यो देवेभ्य उपरिसद्भ्यो दुवस्वद्भ्यः स्वाहेति

agninetrebhyo devebhyaḥ puraḥsadbhyaḥ svāhetyatha dakṣiṇārdhye juhoti yamanetrebhyo devebhyo dakṣiṇāsadbhyaḥ svāhety atha paścārdhye juhoti viśvadevanetrebhyo devebhyaḥ paścātsadbhyaḥ svāhety athottarārdhye juhoti mitrāvaruṇanetrebhyo vā marunnetrebhyo vā devebhya uttarāsadbhyaḥ svāhetyatha madhye juhoti somanetrebhyo devebhya uparisadbhyo duvasvadbhyaḥ svāheti

5.2.4.6

अथ सार्धं समुह्य जुहोति

atha sārdhaṃ samuhya juhoti

5.2.4.6.2

ये देवा अग्निनेत्राः पुरःसदस् तेभ्यः स्वाहा ये देवा यमनेत्रा दक्षिणासदस् तेभ्यः स्वाहा ये देवा विश्वदेवनेत्राः पश्चात्सदस् तेभ्यः स्वाहा ये देवा मित्रावरुणनेत्रा वा मरुन्नेत्रा वोत्तरासदस् तेभ्यः स्वाहा ये देवाः सोमनेत्रा उपरिसदो दुवस्वन्तस् तेभ्यः स्वाहेति तद् यद् एवं जुहोति

ye devā agninetrāḥ puraḥsadas tebhyaḥ svāhā ye devā yamanetrā dakṣiṇāsadas tebhyaḥ svāhā ye devā viśvadevanetrāḥ paścātsadas tebhyaḥ svāhā ye devā mitrāvaruṇanetrā vā marunnetrā vottarāsadas tebhyaḥ svāhā ye devāḥ somanetrā uparisado duvasvantas tebhyaḥ svāheti tad yad evaṃ juhoti

5.2.4.7

यत्र वै देवाः

yatra vai devāḥ

5.2.4.7.2

साकमेधैर् व्यजयन्त येयमेषां विजितिस् तां तद्धोचुर् उत्पिबन्ते वा इमानि दिक्षु नाष्ट्रा रक्षांसि हन्तैभ्यो वज्रम् प्रहरामेति वज्रो वा आज्यं त एतेन वज्रेणाज्येन दिक्षु नाष्ट्रा रक्षांस्यवाघ्नंस् ते व्यजयन्त येयमेषां विजितिस् तां तथो एवैष एतेन वज्रेणाज्येन दिक्षु नाष्ट्रा रक्षांस्य् अवहन्ति तथो एव विजयते विजिते ऽभये ऽनाष्ट्रे सूया इति

sākamedhair vyajayanta yeyameṣāṃ vijitis tāṃ taddhocur utpibante vā imāni dikṣu nāṣṭrā rakṣāṃsi hantaibhyo vajram praharāmeti vajro vā ājyaṃ ta etena vajreṇājyena dikṣu nāṣṭrā rakṣāṃsyavāghnaṃs te vyajayanta yeyameṣāṃ vijitis tāṃ tatho evaiṣa etena vajreṇājyena dikṣu nāṣṭrā rakṣāṃsy avahanti tatho eva vijayate vijite 'bhaye 'nāṣṭre sūyā iti

5.2.4.8

अथ यद् एता अपराः पञ्चाहुतीर् जुहोति

atha yad etā aparāḥ pañcāhutīr juhoti

Śatapathabrāhmaṇa