5.2.1.24.2

प्रजापतिर्वा एष यद् अजर्षभ एता वै प्रजापतेः प्रत्यक्षतमां यद् अजास् तस्माद् एतास् त्रिः संवत्सरस्य विजायमाना द्वौ त्रीनिति जनयन्ति तत् प्रजापतिम् एवैतत् करोति तस्माद् अजर्षभस्याजिनम् आस्तृणाति

prajāpatirvā eṣa yad ajarṣabha etā vai prajāpateḥ pratyakṣatamāṃ yad ajās tasmād etās triḥ saṃvatsarasya vijāyamānā dvau trīniti janayanti tat prajāpatim evaitat karoti tasmād ajarṣabhasyājinam āstṛṇāti

5.2.1.25

स आस्तृणाति

sa āstṛṇāti

5.2.1.25.2

इयं ते राडिति राज्यम् एवास्मिन्न् एतद् दधात्य् अथैनम् आसादयति यन्तासि यमन इति यन्तारमेवैनम् एतद् यमनमासाम् प्रजानां करोति ध्रुवो ऽसि धरुण इति ध्रुवम् एवैनम् एतद् धरुणम् अस्मिंल्लोके करोति कृष्यै त्वा क्षेमाय त्वा रय्यै त्वा पोषाय त्वेति साधवे त्वेत्य् एवैतद् आह

iyaṃ te rāḍiti rājyam evāsminn etad dadhāty athainam āsādayati yantāsi yamana iti yantāramevainam etad yamanamāsām prajānāṃ karoti dhruvo 'si dharuṇa iti dhruvam evainam etad dharuṇam asmiṃlloke karoti kṛṣyai tvā kṣemāya tvā rayyai tvā poṣāya tveti sādhave tvety evaitad āha

5.2.2.1

बार्हस्पत्येन चरुणा प्रचरति

bārhaspatyena caruṇā pracarati

5.2.2.1.2

तस्यानिष्ट एव स्विष्टकृद् भवत्य् अथास्मा अन्नं संभरत्य् अन्नं वा एष उज्जयति यो वाजपेयेन यजते ऽन्नपेयं ह वै नामैतद् यद् वाजपेयं तद् यद् एवैतद् अन्नम् उदजैषीत् तद् एवास्मा एतत् संभरति

tasyāniṣṭa eva sviṣṭakṛd bhavaty athāsmā annaṃ saṃbharaty annaṃ vā eṣa ujjayati yo vājapeyena yajate 'nnapeyaṃ ha vai nāmaitad yad vājapeyaṃ tad yad evaitad annam udajaiṣīt tad evāsmā etat saṃbharati

5.2.2.2

औदुम्बरे पात्रे

audumbare pātre

5.2.2.2.2

अन्नं वा ऊर्ग् उदुम्बर ऊर्जो ऽन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै तस्माद् औदुम्बरे पात्रे सो ऽप एव प्रथमाः संभरत्य् अथ पयो ऽथ यथोपस्मारमन्नानि

annaṃ vā ūrg udumbara ūrjo 'nnādyasyāvaruddhyai tasmād audumbare pātre so 'pa eva prathamāḥ saṃbharaty atha payo 'tha yathopasmāramannāni

5.2.2.3

तद्धैके

taddhaike

5.2.2.3.2

सप्तदशान्नानि संभरन्ति सप्तदशः प्रजापतिरिति वदन्तस् तद् उ तथा न कुर्यात् प्रजापतेर् न्वेव सर्वम् अन्नम् अनवरुद्धं क उ तस्मै मनुष्यो यः सर्वम् अन्नम् अवरुन्धीत तस्माद् उ सर्वमेवान्नं यथोपस्मारं संभरन्न् एकम् अन्नं न संभरेत्

saptadaśānnāni saṃbharanti saptadaśaḥ prajāpatiriti vadantas tad u tathā na kuryāt prajāpater nveva sarvam annam anavaruddhaṃ ka u tasmai manuṣyo yaḥ sarvam annam avarundhīta tasmād u sarvamevānnaṃ yathopasmāraṃ saṃbharann ekam annaṃ na saṃbharet

5.2.2.4

स यन्न संभरति

sa yanna saṃbharati

5.2.2.4.2

तस्योद्ब्रुवीत तस्य नाश्नीयाद् यावज्जीवं तथा नान्तम् एति तथा ज्योग् जीवति स एतस्य सर्वस्यान्नाद्यस्य संभृतस्य स्रुवेणोपघातं वाजप्रसवीयानि जुहोति तद् याभ्य एवैतद् देवताभ्यो जुहोति ता अस्मै प्रसुवन्ति ताभिः प्रसूत उज्जयति तस्माद् वाजप्रसवीयानि जुहोति

tasyodbruvīta tasya nāśnīyād yāvajjīvaṃ tathā nāntam eti tathā jyog jīvati sa etasya sarvasyānnādyasya saṃbhṛtasya sruveṇopaghātaṃ vājaprasavīyāni juhoti tad yābhya evaitad devatābhyo juhoti tā asmai prasuvanti tābhiḥ prasūta ujjayati tasmād vājaprasavīyāni juhoti

5.2.2.5

स जुहोति

sa juhoti

5.2.2.5.2

वाजस्येमम् प्रसवः सुषुवे ऽग्रे सोमं राजानम् ओषधीष्व् अप्सु ता अस्मभ्यम् मधुमतीर् भवन्तु वयं राष्ट्रे जागृयाम पुरोहिताः स्वाहा

vājasyemam prasavaḥ suṣuve 'gre somaṃ rājānam oṣadhīṣv apsu tā asmabhyam madhumatīr bhavantu vayaṃ rāṣṭre jāgṛyāma purohitāḥ svāhā

5.2.2.6

वाजस्येमाम्

vājasyemām

5.2.2.6.2

प्रसवः शिश्रिये दिवम् इमा च विश्वा भुवनानि सम्राट् अदित्सन्तं दापयति प्रजानन्त् स नो रयिं सर्ववीरं नियच्छतु स्वाहा

prasavaḥ śiśriye divam imā ca viśvā bhuvanāni samrāṭ aditsantaṃ dāpayati prajānant sa no rayiṃ sarvavīraṃ niyacchatu svāhā

5.2.2.7

वाजस्य नु

vājasya nu

5.2.2.7.2

प्रसव आबभूवेमा च विश्वा भुवनानि सर्वतः सनेमि राजा परियाति विद्वान् प्रजाम् पुष्टिं वर्धयमानो अस्मे स्वाहा

prasava ābabhūvemā ca viśvā bhuvanāni sarvataḥ sanemi rājā pariyāti vidvān prajām puṣṭiṃ vardhayamāno asme svāhā

5.2.2.8

सोमं राजानम् अवसे ऽग्निम् अन्वारभामहे

somaṃ rājānam avase 'gnim anvārabhāmahe

5.2.2.8.2

आदित्यान्विष्णुं सूर्यम् ब्रह्माणं च बृहस्पतिं स्वाहा

ādityānviṣṇuṃ sūryam brahmāṇaṃ ca bṛhaspatiṃ svāhā

5.2.2.9

अर्यमणम् बृहस्पतिम्

aryamaṇam bṛhaspatim

Śatapathabrāhmaṇa