4.5.2.12.2

बहुदान इति हैतद्यदाह पुरुदस्म इति विषुरूप इति विषुरूपा इव हि गर्भा इन्दुरन्तर्महिमानमानञ्ज धीर इत्य् अन्तर्ह्येष मातर्यक्तो भवत्य् एकपदीं द्विपदीं त्रिपदीं चतुष्पदीमष्टापदीं भुवनानु प्रथन्तां स्वाहेति प्रथयत्येवैनाम् एतत् सुभूयो ह जयत्यष्टापद्येष्ट्वा यद् उ चानष्टापद्या

bahudāna iti haitadyadāha purudasma iti viṣurūpa iti viṣurūpā iva hi garbhā indurantarmahimānamānañja dhīra ity antarhyeṣa mātaryakto bhavaty ekapadīṃ dvipadīṃ tripadīṃ catuṣpadīmaṣṭāpadīṃ bhuvanānu prathantāṃ svāheti prathayatyevainām etat subhūyo ha jayatyaṣṭāpadyeṣṭvā yad u cānaṣṭāpadyā

4.5.2.13

तदाहुः

tadāhuḥ

4.5.2.13.2

क्वैतं गर्भं कुर्यादिति वृक्ष एवैनम् उद्दध्युर् अन्तरिक्षायतना वै गर्भा अन्तरिक्षमिवैतद्यद्वृक्षस् तदेनं स्व एवायतने प्रतिष्ठापयति तद् उ वा आहुर् य एनं तत्रानुव्याहरेद् वृक्ष एनम् मृतम् उद्धास्यन्तीति तथा हैव स्यात्

kvaitaṃ garbhaṃ kuryāditi vṛkṣa evainam uddadhyur antarikṣāyatanā vai garbhā antarikṣamivaitadyadvṛkṣas tadenaṃ sva evāyatane pratiṣṭhāpayati tad u vā āhur ya enaṃ tatrānuvyāhared vṛkṣa enam mṛtam uddhāsyantīti tathā haiva syāt

4.5.2.14

अप एवैनमभ्यवहरेयुः

apa evainamabhyavahareyuḥ

4.5.2.14.2

आपो वा अस्य सर्वस्य प्रतिष्ठा तदेनमप्स्वेव प्रतिष्ठापयति तद् उ वा आहुर् य एनं तत्रानुव्याहरेदप्स्वेव मरिष्यतीति तथा हैव स्यात्

āpo vā asya sarvasya pratiṣṭhā tadenamapsveva pratiṣṭhāpayati tad u vā āhur ya enaṃ tatrānuvyāharedapsveva mariṣyatīti tathā haiva syāt

4.5.2.15

आखूत्कर एवैनमुपकिरेयुः

ākhūtkara evainamupakireyuḥ

4.5.2.15.2

इयं वा अस्य सर्वस्य प्रतिष्ठा तद् एनम् अस्यामेव प्रतिष्ठापयति तद् उ वा आहुर् य एनं तत्रानुव्याहरेत् क्षिप्रे ऽस्मै मृताय श्मशानं करिष्यन्तीति तथा हैव स्यात्

iyaṃ vā asya sarvasya pratiṣṭhā tad enam asyāmeva pratiṣṭhāpayati tad u vā āhur ya enaṃ tatrānuvyāharet kṣipre 'smai mṛtāya śmaśānaṃ kariṣyantīti tathā haiva syāt

4.5.2.16

पशुश्रपण एवैनम् मरुद्भ्यो जुहुयात्

paśuśrapaṇa evainam marudbhyo juhuyāt

4.5.2.16.2

अहुतादो वै देवानाम् मरुतो विड् अहुतमिवैतद् यद् अशृतो गर्भ आहवनीयाद् वा एष आहृतो भवति पशुश्रपणस्तथाह न बहिर्धा यज्ञाद्भवति न प्रत्यक्षमिवाहवनीये देवानां वै मरुतस् तदेनम् मरुत्स्वेव प्रतिष्ठापयति

ahutādo vai devānām maruto viḍ ahutamivaitad yad aśṛto garbha āhavanīyād vā eṣa āhṛto bhavati paśuśrapaṇastathāha na bahirdhā yajñādbhavati na pratyakṣamivāhavanīye devānāṃ vai marutas tadenam marutsveva pratiṣṭhāpayati

4.5.2.17

स हुत्वैव समिष्टयजूंषि

sa hutvaiva samiṣṭayajūṃṣi

4.5.2.17.2

प्रथमावशान्तेष्व् अङ्गारेष्व् एतं सोष्णीषं गर्भमादत्ते तं प्राङ् तिष्ठञ्जुहोति मारुत्यर्चा मरुतो यस्य हि क्षये पाथा दिवो विमहसः स सुगोपातमो जन इति न स्वाहाकरोत्य् अहुतादो वै देवानाम् मरुतो विड् अहुतमिवैतद् यद् अस्वाहाकृतं देवानां वै मरुतस् तदेनम् मरुत्स्वेव प्रतिष्ठापयति

prathamāvaśānteṣv aṅgāreṣv etaṃ soṣṇīṣaṃ garbhamādatte taṃ prāṅ tiṣṭhañjuhoti mārutyarcā maruto yasya hi kṣaye pāthā divo vimahasaḥ sa sugopātamo jana iti na svāhākaroty ahutādo vai devānām maruto viḍ ahutamivaitad yad asvāhākṛtaṃ devānāṃ vai marutas tadenam marutsveva pratiṣṭhāpayati

4.5.2.18

अथाङ्गारैरभिसमूहति

athāṅgārairabhisamūhati

4.5.2.18.2

मही द्यौः पृथिवी च न इमं यज्ञम् मिमिक्षताम् पिपृतां नो भरीमभिरिति

mahī dyauḥ pṛthivī ca na imaṃ yajñam mimikṣatām pipṛtāṃ no bharīmabhiriti

5.1.1.1

देवाश्च वा असुराश्च

devāśca vā asurāśca

5.1.1.1.2

उभये प्राजापत्याः पस्पृधिरे ततो ऽसुरा अतिमानेनैव कस्मिन्नु वयं जुहुयामेति स्वेष्वेवास्येषु जुह्वतश्चेरुस् ते ऽतिमानेनैव पराबभूवुस् तस्मान्नातिमन्येत पराभवस्य हैतन् मुखं यद् अतिमानः

ubhaye prājāpatyāḥ paspṛdhire tato 'surā atimānenaiva kasminnu vayaṃ juhuyāmeti sveṣvevāsyeṣu juhvataścerus te 'timānenaiva parābabhūvus tasmānnātimanyeta parābhavasya haitan mukhaṃ yad atimānaḥ

5.1.1.2

अथ देवाः

atha devāḥ

5.1.1.2.2

अन्योन्यस्मिन्नेव जुह्वतश्चेरुस् तेभ्यः प्रजापतिरात्मानम् प्रददौ यज्ञो हैषामास यज्ञो हि देवानाम् अन्नम्

anyonyasminneva juhvataścerus tebhyaḥ prajāpatirātmānam pradadau yajño haiṣāmāsa yajño hi devānām annam

5.1.1.3

ते होचुः

te hocuḥ

5.1.1.3.2

कस्य न इदम् भविष्यतीति ते मम ममेत्येव न संपादयांचक्रुस् ते हासम्पाद्योचुर् आजिम् एवास्मिन्न् अजामहै स यो न उज्जेष्यति तस्य न इदम् भविष्यतीति तथेति तस्मिन्न् आजिम् आजन्त

kasya na idam bhaviṣyatīti te mama mametyeva na saṃpādayāṃcakrus te hāsampādyocur ājim evāsminn ajāmahai sa yo na ujjeṣyati tasya na idam bhaviṣyatīti tatheti tasminn ājim ājanta

5.1.1.4

स बृहस्पतिः

sa bṛhaspatiḥ

Śatapathabrāhmaṇa