4.1.3.3.2

अयं वै वायुर्यो ऽयम् पवते वायो त्वमिदं विद्धि यदि हतो वा वृत्रो जीवति वा त्वं वै न आशिष्टो ऽसि यदि जीविष्यति त्वमेव क्षिप्रम् पुनरागमिष्यसीति

ayaṃ vai vāyuryo 'yam pavate vāyo tvamidaṃ viddhi yadi hato vā vṛtro jīvati vā tvaṃ vai na āśiṣṭo 'si yadi jīviṣyati tvameva kṣipram punarāgamiṣyasīti

4.1.3.4

स होवाच

sa hovāca

4.1.3.4.2

किम् मे ततः स्यादिति प्रथमवषट्कार एव ते सोमस्य राज्ञ इति तथेत्येयाय वायुर् एद्धतं वृत्रं स होवाच हतो वृत्रो यद्धते कुर्यात तत्कुरुतेति

kim me tataḥ syāditi prathamavaṣaṭkāra eva te somasya rājña iti tathetyeyāya vāyur eddhataṃ vṛtraṃ sa hovāca hato vṛtro yaddhate kuryāta tatkuruteti

4.1.3.5

ते देवा अभ्यसृज्यन्त

te devā abhyasṛjyanta

4.1.3.5.2

यथा वित्तिं वेत्स्यमाना एवं स यमेको ऽलभत स एकदेवत्यो ऽभवद् यं द्वौ स द्विदेवत्यो यं बहवः स बहुदेवत्यस् तद्यदेनम् पात्रैर्व्यगृह्णत तस्माद्ग्रहा नाम

yathā vittiṃ vetsyamānā evaṃ sa yameko 'labhata sa ekadevatyo 'bhavad yaṃ dvau sa dvidevatyo yaṃ bahavaḥ sa bahudevatyas tadyadenam pātrairvyagṛhṇata tasmādgrahā nāma

4.1.3.6

स एषाम् आपूयत्

sa eṣām āpūyat

4.1.3.6.2

स एनाञ्छुक्तः पूतिरभिववौ स नालमाहुत्या आस नालम् भक्षाय

sa enāñchuktaḥ pūtirabhivavau sa nālamāhutyā āsa nālam bhakṣāya

4.1.3.7

ते देवा वायुमब्रुवन्

te devā vāyumabruvan

4.1.3.7.2

वायविमं नो विवाहीमं नः स्वदयेति स होवाच किं मे ततः स्यादिति त्वयैवैतानि पात्राण्याचक्षीरन्निति तथेति होवाच यूयं तु मे सच्युपवातेति

vāyavimaṃ no vivāhīmaṃ naḥ svadayeti sa hovāca kiṃ me tataḥ syāditi tvayaivaitāni pātrāṇyācakṣīranniti tatheti hovāca yūyaṃ tu me sacyupavāteti

4.1.3.8

तस्य देवाः

tasya devāḥ

4.1.3.8.2

यावन्मात्रमिव गन्धस्यापजघ्नुस् तम् पशुष्वदधुः स एष पशुषु कुणपगन्धस् तस्मात् कुणपगन्धान् नापिगृह्णीत सोमस्य हैष राज्ञो गन्धः

yāvanmātramiva gandhasyāpajaghnus tam paśuṣvadadhuḥ sa eṣa paśuṣu kuṇapagandhas tasmāt kuṇapagandhān nāpigṛhṇīta somasya haiṣa rājño gandhaḥ

4.1.3.9

नो एव निष्ठीवेत्

no eva niṣṭhīvet

4.1.3.9.2

तस्माद्यद्यप्यासक्त इव मन्येताभिवातम् परीयाच् छ्रीर्वै सोमः पाप्मा यक्ष्मः स यथा श्रेयस्यायति पापीयान्प्रत्यवरोहेदेवं हास्माद्यक्ष्मः प्रत्यवरोहति

tasmādyadyapyāsakta iva manyetābhivātam parīyāc chrīrvai somaḥ pāpmā yakṣmaḥ sa yathā śreyasyāyati pāpīyānpratyavarohedevaṃ hāsmādyakṣmaḥ pratyavarohati

4.1.3.10

अथेतरं वायुर्व्यवात्

athetaraṃ vāyurvyavāt

4.1.3.10.2

तदस्वदयत्ततो ऽलमाहुत्या आसालम् भक्षाय तस्मादेतानि नानादेवत्यानि सन्ति वायव्यानीत्याचक्षते सो ऽस्यैष प्रथमवषट्कारश्च सोमस्य राज्ञ एतान्य् उ एनेन पात्राण्याचक्षते

tadasvadayattato 'lamāhutyā āsālam bhakṣāya tasmādetāni nānādevatyāni santi vāyavyānītyācakṣate so 'syaiṣa prathamavaṣaṭkāraśca somasya rājña etāny u enena pātrāṇyācakṣate

4.1.3.11

इन्द्रो ह वा ईक्षांचक्रे

indro ha vā īkṣāṃcakre

4.1.3.11.2

वायुर्वै नो ऽस्य यज्ञस्य भूयिष्ठभाग्यस्य प्रथमवषट्कारश्च सोमस्य राज्ञ एतान्य् उ एनेन पात्राण्याचक्षते हन्तास्मिन्नपित्वम् इच्छा इति

vāyurvai no 'sya yajñasya bhūyiṣṭhabhāgyasya prathamavaṣaṭkāraśca somasya rājña etāny u enena pātrāṇyācakṣate hantāsminnapitvam icchā iti

4.1.3.12

स होवाच

sa hovāca

4.1.3.12.2

वायवा मास्मिन्ग्रहे भजेति किं ततः स्यादिति निरुक्तमेव वाग्वदेदिति निरुक्तं चेद्वाग् वदेद् आ त्वा भजामीति तत एष ऐन्द्रवायवो ग्रहो ऽभवद् वायव्यो हैव ततः पुरा

vāyavā māsmingrahe bhajeti kiṃ tataḥ syāditi niruktameva vāgvadediti niruktaṃ cedvāg vaded ā tvā bhajāmīti tata eṣa aindravāyavo graho 'bhavad vāyavyo haiva tataḥ purā

4.1.3.13

स इन्द्रो ऽब्रवीत्

sa indro 'bravīt

Śatapathabrāhmaṇa