2.11.16.2.3

अयं कल्कः शिलासिन्दूरजः

ayaṃ kalkaḥ śilāsindūrajaḥ

2.11.16.2.4

कल्कग्रहणेन सान्द्रो योज्यः

kalkagrahaṇena sāndro yojyaḥ

2.11.16.2.5

सम इति

sama iti

2.11.16.2.6

स्वर्णमानसमः कल्क एवमित्यमुना प्रकारेण वेलात्रयं त्रिवारमित्यर्थः

svarṇamānasamaḥ kalka evamityamunā prakāreṇa velātrayaṃ trivāramityarthaḥ

2.11.20.2.1

पारावतेति

pārāvateti

2.11.20.2.2

पारावतः प्रसिद्धः मलं पुरीषं लिम्पेत् इति हेमपत्राणीत्यर्थः

pārāvataḥ prasiddhaḥ malaṃ purīṣaṃ limpet iti hemapatrāṇītyarthaḥ

2.11.20.2.3

अथवा कुक्कुटोद्भवैरिति कुक्कुटस्ताम्रचूडः तदुद्भवैर्मलैरिति सम्बन्धः तेषां स्वर्णपत्राणाम् अन्तरान्तरान्तरं यथा स्यात् तथा स्वर्णपत्रसमं गन्धकचूर्णं देयं तानि च शरावयुग्मसंपुटे धृत्वा तत्संपुटं कुक्कुटपुटविधानेन पाच्यम् पञ्चभिर्गोमयोपलैरिति पञ्चसंख्याकैः शुष्कगोमयैः एवमित्यनेन प्रकारेण नवसंख्याकानि पुटानि दद्यात्

athavā kukkuṭodbhavairiti kukkuṭastāmracūḍaḥ tadudbhavairmalairiti sambandhaḥ teṣāṃ svarṇapatrāṇām antarāntarāntaraṃ yathā syāt tathā svarṇapatrasamaṃ gandhakacūrṇaṃ deyaṃ tāni ca śarāvayugmasaṃpuṭe dhṛtvā tatsaṃpuṭaṃ kukkuṭapuṭavidhānena pācyam pañcabhirgomayopalairiti pañcasaṃkhyākaiḥ śuṣkagomayaiḥ evamityanena prakāreṇa navasaṃkhyākāni puṭāni dadyāt

2.11.20.2.4

दशमं च महापुटमिति महापुटं त्रिंशद्वनोपलैः कृत्वा देयम्

daśamaṃ ca mahāpuṭamiti mahāpuṭaṃ triṃśadvanopalaiḥ kṛtvā deyam

2.11.23.1.1

भागैकमिति

bhāgaikamiti

2.11.23.1.2

तालकं हरितालं भागैकं तारपत्रभागादित्यर्थः जम्बेन जम्बीरकरसेन अम्लग्रहणं मधुरजम्बीरनिषेधार्थं केनचिदित्यनेन केनाप्यम्लेन वा कुतः जम्बीराभावात् तेन चुक्रादिकमपि ग्राह्यम् तेन तालकेन सह भागत्रयमिति तारपत्राणि रौप्यपत्राणि प्रलेपयेत् भागत्रयं तालकपरिमाणात् पुटविधानं पूर्ववत् त्रिंशद्वनोपलैरित्यनेन महापुटं दर्शितम्

tālakaṃ haritālaṃ bhāgaikaṃ tārapatrabhāgādityarthaḥ jambena jambīrakarasena amlagrahaṇaṃ madhurajambīraniṣedhārthaṃ kenacidityanena kenāpyamlena vā kutaḥ jambīrābhāvāt tena cukrādikamapi grāhyam tena tālakena saha bhāgatrayamiti tārapatrāṇi raupyapatrāṇi pralepayet bhāgatrayaṃ tālakaparimāṇāt puṭavidhānaṃ pūrvavat triṃśadvanopalairityanena mahāpuṭaṃ darśitam

2.11.23.1.3

एवमित्युक्तपुटविधानेन चतुर्दशपुटकं बोद्धव्यम्

evamityuktapuṭavidhānena caturdaśapuṭakaṃ boddhavyam

2.11.24.2.1

स्नुहीक्षीरेणेति

snuhīkṣīreṇeti

2.11.24.2.2

पूर्वोक्तहरितालविधानवन् माक्षिकविधानेन कृत्वा चतुर्दशपुटानि यावद् भवन्ति तावत् तारं रौप्यं भस्म स्यात्

pūrvoktaharitālavidhānavan mākṣikavidhānena kṛtvā caturdaśapuṭāni yāvad bhavanti tāvat tāraṃ raupyaṃ bhasma syāt

2.11.24.2.3

माक्षिकं धातुमाक्षिकं स्नुहीक्षीरेणेति स्नुही सेहुण्डभेदः

mākṣikaṃ dhātumākṣikaṃ snuhīkṣīreṇeti snuhī sehuṇḍabhedaḥ

2.11.27.1.1

अर्कक्षीरेणेति

arkakṣīreṇeti

2.11.27.1.2

आरं पीतलोहं तच्च ताम्रसंभवं वदन्त्येके तेन गन्धककल्केन समेनारसमानेन शुद्धान्यम्लद्रवैर्मुहुरिति पूर्वम् आरपत्राणि अम्लद्रवैर्जम्बीरप्रभृतिकैः मुहुरिति वेलात्रयं विशुद्धानि कृत्वा पश्चाद्गन्धककल्केन लेपयेदित्यभिप्रायः

āraṃ pītalohaṃ tacca tāmrasaṃbhavaṃ vadantyeke tena gandhakakalkena samenārasamānena śuddhānyamladravairmuhuriti pūrvam ārapatrāṇi amladravairjambīraprabhṛtikaiḥ muhuriti velātrayaṃ viśuddhāni kṛtvā paścādgandhakakalkena lepayedityabhiprāyaḥ

2.11.27.1.3

गजपुटं पूर्वं दर्शितमेव एवमित्यमुना प्रकारेण पुटद्वयं कार्यम्

gajapuṭaṃ pūrvaṃ darśitameva evamityamunā prakāreṇa puṭadvayaṃ kāryam

2.11.27.1.4

आरवदित्यादि

āravadityādi

2.11.27.1.5

कांस्यं प्रसिद्धम्

kāṃsyaṃ prasiddham

2.11.27.1.6

आरवदित्यनेन शोधनमारणे चास्य तद्वदेवेति बोद्धव्यम्

āravadityanena śodhanamāraṇe cāsya tadvadeveti boddhavyam

Śārṅgadharasaṃhitādīpikā