2.11.1.2.12

तस्माद् आरसंज्ञस्त्वौपाधिकः

tasmād ārasaṃjñastvaupādhikaḥ

2.11.4.2.1

स्वर्णेति

svarṇeti

2.11.4.2.2

सुवर्णादीनां चतुर्णां पत्राणि कृत्वा तानि चाग्नौ पुनः संतप्तानि कृत्वा वक्ष्यमाणद्रव्येषु त्रिधा त्रिवेलं यथा स्यान्निषिञ्चयेत् प्रत्येकमिति शेषः

suvarṇādīnāṃ caturṇāṃ patrāṇi kṛtvā tāni cāgnau punaḥ saṃtaptāni kṛtvā vakṣyamāṇadravyeṣu tridhā trivelaṃ yathā syānniṣiñcayet pratyekamiti śeṣaḥ

2.11.4.2.3

एवं सुवर्णादीनां चतुर्णां विशुद्धिर्भवति स्वर्णादिलोहानामिति ग्रहणेन तीक्ष्णादीनामपि शुद्धिरेवं बोद्धव्या

evaṃ suvarṇādīnāṃ caturṇāṃ viśuddhirbhavati svarṇādilohānāmiti grahaṇena tīkṣṇādīnāmapi śuddhirevaṃ boddhavyā

2.11.4.2.4

अत्र तैलं तिलसंभवं च तक्रं त्रिभागभिन्नं काञ्जिकं प्रसिद्धम् कुलत्थोऽन्नविशेषः

atra tailaṃ tilasaṃbhavaṃ ca takraṃ tribhāgabhinnaṃ kāñjikaṃ prasiddham kulattho'nnaviśeṣaḥ

2.11.4.2.5

अथ नागवङ्गयोर्विशेषशुद्धिं दर्शयन्नाह नागेति

atha nāgavaṅgayorviśeṣaśuddhiṃ darśayannāha nāgeti

2.11.4.2.6

प्रतप्तावित्यग्नौ संतापितौ अत एव गालिताविति द्रवीभूतौ कृत्वा तैर्निषिञ्चयेदिति तैः पूर्वोक्ततैलतक्रादिद्रवैः त्रिधा त्रिधेति प्रत्येकं तैलादिभिर्निषिञ्चयेद् इत्यभिप्रायः

prataptāvityagnau saṃtāpitau ata eva gālitāviti dravībhūtau kṛtvā tairniṣiñcayediti taiḥ pūrvoktatailatakrādidravaiḥ tridhā tridheti pratyekaṃ tailādibhirniṣiñcayed ityabhiprāyaḥ

2.11.4.2.7

विशेषमपि न केवलं पूर्वोक्तद्रव्यैर् निषिञ्चयेत् किंतु रविदुग्धेनार्कक्षीरेणापि त्रिधा कृत्वा शोधयेदिति पूर्वशोधनादयमेव विशेषः

viśeṣamapi na kevalaṃ pūrvoktadravyair niṣiñcayet kiṃtu ravidugdhenārkakṣīreṇāpi tridhā kṛtvā śodhayediti pūrvaśodhanādayameva viśeṣaḥ

2.11.7.1.1

अथ धातुमध्ये स्वर्णमारणमाह स्वर्णाच्चेति

atha dhātumadhye svarṇamāraṇamāha svarṇācceti

2.11.7.1.2

सूतं पारदं तच्च सुवर्णपरिमाणात् द्विगुणं ग्राह्यम्

sūtaṃ pāradaṃ tacca suvarṇaparimāṇāt dviguṇaṃ grāhyam

2.11.7.1.3

अम्लेन बीजपूरादिना तद्गोलकसमं गन्धमिति तत् स्वर्णपारदकृतेन गोलकेन साम्यं शोधितगन्धकं संगृह्य तद्गोलकस्याधः उपरि च दत्त्वा शरावसंपुटे संधार्य पुटेदिति ग्रन्थाभिप्रायः

amlena bījapūrādinā tadgolakasamaṃ gandhamiti tat svarṇapāradakṛtena golakena sāmyaṃ śodhitagandhakaṃ saṃgṛhya tadgolakasyādhaḥ upari ca dattvā śarāvasaṃpuṭe saṃdhārya puṭediti granthābhiprāyaḥ

2.11.7.1.4

सम्प्रदाये किंचिद् गन्धकं दत्त्वा गोलकं कार्यं पश्चात् शेषं गन्धमुपरि देयम्

sampradāye kiṃcid gandhakaṃ dattvā golakaṃ kāryaṃ paścāt śeṣaṃ gandhamupari deyam

2.11.7.1.5

दृढसंपुट इति

dṛḍhasaṃpuṭa iti

2.11.7.1.6

दृढग्रहणेन मृत्कर्पटकं सूच्यते तेन मृत्कर्पटके नात्र दृढता कार्या

dṛḍhagrahaṇena mṛtkarpaṭakaṃ sūcyate tena mṛtkarpaṭake nātra dṛḍhatā kāryā

2.11.7.1.7

एवं चतुर्दशपुटैः कृत्वा निरुत्थं जायते सुवर्णमिति शेषः

evaṃ caturdaśapuṭaiḥ kṛtvā nirutthaṃ jāyate suvarṇamiti śeṣaḥ

2.11.7.1.8

निरुत्थतात्रात्यर्थमूर्छना कथ्यते न तु स्वर्णस्य मृतिर्भवति

nirutthatātrātyarthamūrchanā kathyate na tu svarṇasya mṛtirbhavati

2.11.7.1.9

पुटमत्र त्रिंशद्वनोपलैः कृत्वा देयम्

puṭamatra triṃśadvanopalaiḥ kṛtvā deyam

2.11.7.1.10

तच्च कुक्कुटपुटसंज्ञया विहितम्

tacca kukkuṭapuṭasaṃjñayā vihitam

2.11.7.1.11

वनोपलं शुष्कगोमयम् तच्च करण्डाशब्दवाच्यम्

vanopalaṃ śuṣkagomayam tacca karaṇḍāśabdavācyam

2.11.7.1.12

गन्धो देयः पुनः पुनः इति

gandho deyaḥ punaḥ punaḥ iti

Śārṅgadharasaṃhitādīpikā