2.12.21.1.12.2

समुद्रे चैव जायन्ते विषमत्स्याश्चतुर्विधाः

samudre caiva jāyante viṣamatsyāścaturvidhāḥ

2.12.21.1.12.3

तेभ्यः फेनं समुत्पन्नम् अहिफेनं चतुर्विधम्

tebhyaḥ phenaṃ samutpannam ahiphenaṃ caturvidham

2.12.21.1.13

केचिद्वदन्ति सर्पाणां फेनं स्यादहिफेनकम्

kecidvadanti sarpāṇāṃ phenaṃ syādahiphenakam

2.12.21.1.13.2

यथा

yathā

2.12.21.1.13.3

धारणं श्वेतवर्णं च रक्तवर्णं च जारकम्

dhāraṇaṃ śvetavarṇaṃ ca raktavarṇaṃ ca jārakam

2.12.21.1.13.4

सारणं पीतवर्णं च कृष्णवर्णं च मारणम्

sāraṇaṃ pītavarṇaṃ ca kṛṣṇavarṇaṃ ca māraṇam

2.12.21.1.14

विषवद्ध्युत्तमं फेनं युज्यते रसकर्मणि

viṣavaddhyuttamaṃ phenaṃ yujyate rasakarmaṇi

2.12.21.1.14.2

इति

iti

2.12.21.1.15

केचित् तु खाखसजं क्षीरविशेषमिति मन्यन्ते तदभावात्

kecit tu khākhasajaṃ kṣīraviśeṣamiti manyante tadabhāvāt

2.12.21.1.16

एवं सर्वत्र शेषं सुगमम्

evaṃ sarvatra śeṣaṃ sugamam

2.12.21.1.17

मानमप्येतेषां पूर्ववत्

mānamapyeteṣāṃ pūrvavat

2.12.23.2.1

अथवा कटुकक्षाराविति

athavā kaṭukakṣārāviti

2.12.23.2.2

कटुकं त्रिकटुकं क्षारो यवक्षारप्रभृतिकः लवणपञ्चकं प्रसिद्धम्

kaṭukaṃ trikaṭukaṃ kṣāro yavakṣāraprabhṛtikaḥ lavaṇapañcakaṃ prasiddham

2.12.23.2.3

रसोन इति लशुनः नवसारश्चूलिकालवणः शिग्रुः शोभाञ्जनम् एतत्सकलं सममात्रेण कृत्वा पारदसाम्यं ग्राह्यम्

rasona iti laśunaḥ navasāraścūlikālavaṇaḥ śigruḥ śobhāñjanam etatsakalaṃ samamātreṇa kṛtvā pāradasāmyaṃ grāhyam

2.12.23.2.4

शेषं सुगमम्

śeṣaṃ sugamam

2.12.23.2.5

धातुचरमिति कोऽर्थः धातुग्रसनार्थमिति भावः

dhātucaramiti ko'rthaḥ dhātugrasanārthamiti bhāvaḥ

2.12.24.2.1

अथवेति

athaveti

2.12.24.2.2

एभिर्वक्ष्यमाणद्रव्यैस्त्रिदिनं मर्द्यम्

ebhirvakṣyamāṇadravyaistridinaṃ mardyam

2.12.24.2.3

रसो यदा भवति तदा तस्य त्वरा शीघ्रं धातुहृत् सुवर्णादिधातुग्रहणसमर्थं मुखं भवति

raso yadā bhavati tadā tasya tvarā śīghraṃ dhātuhṛt suvarṇādidhātugrahaṇasamarthaṃ mukhaṃ bhavati

2.12.24.2.4

बिन्दुलीति कीटविशेषः स च षड्बिन्दुरिति प्रसिद्धः

bindulīti kīṭaviśeṣaḥ sa ca ṣaḍbinduriti prasiddhaḥ

Śārṅgadharasaṃhitādīpikā