2.12.13.1.8

तस्मादुपस्कराणि कतिपयानि लिख्यन्ते

tasmādupaskarāṇi katipayāni likhyante

2.12.13.1.9

तद्यथा

tadyathā

2.12.13.1.9.2

तुलाभाजनं तच्च द्विविधं तुला घण्टकं चेति खल्वभाजनं तच्च त्रिविधं पाषाणखल्वं लोहखल्वं ताम्रखल्वं च कण्डनी सा च द्विविधा शिलाकण्डनी पाषाणकण्डनी च विचित्रखर्पराणि ताम्रादीनां भाजनानि मृण्मयानि च कोष्ठिका सा च त्रिविधा जालकोष्ठिका खर्परकोष्ठिका भूमिकोष्ठिका चेति भस्त्रिका सा च त्रिविधा चर्मभस्त्रिका कर्परभस्त्रिका मुखभस्त्रिका चेति नलिका सा च द्विविधा नलिका वक्रनलिका चेति

tulābhājanaṃ tacca dvividhaṃ tulā ghaṇṭakaṃ ceti khalvabhājanaṃ tacca trividhaṃ pāṣāṇakhalvaṃ lohakhalvaṃ tāmrakhalvaṃ ca kaṇḍanī sā ca dvividhā śilākaṇḍanī pāṣāṇakaṇḍanī ca vicitrakharparāṇi tāmrādīnāṃ bhājanāni mṛṇmayāni ca koṣṭhikā sā ca trividhā jālakoṣṭhikā kharparakoṣṭhikā bhūmikoṣṭhikā ceti bhastrikā sā ca trividhā carmabhastrikā karparabhastrikā mukhabhastrikā ceti nalikā sā ca dvividhā nalikā vakranalikā ceti

2.12.13.1.10

नलिका लोहमयी वक्रनलिका मृण्मयी मूषा सा च द्विविधा पक्वा अपक्वा च अपक्वाया भेदो वज्रमूषायाः कुम्भकारेण सुमृत्तिकया कृता सा पक्वमूषा तयोर्भेदा यथा मूषा गोस्तना अन्धमूषा नलिकामूषा सम्पुटीमूषा ढोलीमूषा इष्टिकामूषा क्षारमूषा सैन्धवादिलवणमूषा खर्परमूषा कोकिलाख्यमूषा हेमतारताम्रलोहसीसकमूषादयः

nalikā lohamayī vakranalikā mṛṇmayī mūṣā sā ca dvividhā pakvā apakvā ca apakvāyā bhedo vajramūṣāyāḥ kumbhakāreṇa sumṛttikayā kṛtā sā pakvamūṣā tayorbhedā yathā mūṣā gostanā andhamūṣā nalikāmūṣā sampuṭīmūṣā ḍholīmūṣā iṣṭikāmūṣā kṣāramūṣā saindhavādilavaṇamūṣā kharparamūṣā kokilākhyamūṣā hematāratāmralohasīsakamūṣādayaḥ

2.12.13.1.11

सण्डिशश्च तद्द्विविधः पत्त्रसण्डिशः काकमुखसण्डिशश्चेति

saṇḍiśaśca taddvividhaḥ pattrasaṇḍiśaḥ kākamukhasaṇḍiśaśceti

2.12.13.1.12

हस्तकुट्टकनिर्घातादयः सर्वाणि सुवर्णकारोपस्कराणि च

hastakuṭṭakanirghātādayaḥ sarvāṇi suvarṇakāropaskarāṇi ca

2.12.13.1.13

पुटं तच्चतुर्विधं तुषपुटं करीषपुटम् उपलपुटं खदिरादिकाष्ठपुटं चेति

puṭaṃ taccaturvidhaṃ tuṣapuṭaṃ karīṣapuṭam upalapuṭaṃ khadirādikāṣṭhapuṭaṃ ceti

2.12.13.1.14

यन्त्राणि च तद्यथा शिलायन्त्रं पाषाणयन्त्रं भूधरयन्त्रं वंशनलिकायन्त्रं गजदन्तभाजनयन्त्रं दोलायन्त्रम् अधःपातनयन्त्रम् ऊर्ध्वपातनयन्त्रं नियामकयन्त्रं डमरुकयन्त्रं कटाहयन्त्रं कांस्यभाजनयन्त्रं पातालयन्त्रं तुलायन्त्रं कच्छपयन्त्रं चक्रयन्त्रं चाकीयन्त्रं वालुकायन्त्रम् अग्निसोमयन्त्रं गन्धकटहिकायन्त्रं मूषायन्त्रं बाणयन्त्रं गरुडयन्त्रं सारणयन्त्रं जालिकायन्त्रं चारणयन्त्रादीनि अन्यान्यपि यथायोग्यं भवन्ति

yantrāṇi ca tadyathā śilāyantraṃ pāṣāṇayantraṃ bhūdharayantraṃ vaṃśanalikāyantraṃ gajadantabhājanayantraṃ dolāyantram adhaḥpātanayantram ūrdhvapātanayantraṃ niyāmakayantraṃ ḍamarukayantraṃ kaṭāhayantraṃ kāṃsyabhājanayantraṃ pātālayantraṃ tulāyantraṃ kacchapayantraṃ cakrayantraṃ cākīyantraṃ vālukāyantram agnisomayantraṃ gandhakaṭahikāyantraṃ mūṣāyantraṃ bāṇayantraṃ garuḍayantraṃ sāraṇayantraṃ jālikāyantraṃ cāraṇayantrādīni anyānyapi yathāyogyaṃ bhavanti

2.12.13.1.15

तत्र तत्र एव ज्ञातव्यानि

tatra tatra eva jñātavyāni

2.12.13.1.16

तत्र तेष्वादौ स्वेदनविधिमाह

tatra teṣvādau svedanavidhimāha

2.12.13.1.16.2

राजीरसोनमूषायां रसं क्षिप्त्वा विबन्धयेत्

rājīrasonamūṣāyāṃ rasaṃ kṣiptvā vibandhayet

2.12.13.1.16.3

इत्यादिव्याख्यानं सम्प्रदायतो लिख्यते

ityādivyākhyānaṃ sampradāyato likhyate

2.12.13.1.17

यथा राजीकादिकल्केन मूषां कृत्वा तत्र रसं मेलयित्वा उपरि कदलीदलैर्वेष्टयित्वा तदुपरि चतुर्गुणेन वस्त्रेण पोट्टलिकां बद्ध्वा काञ्जिकादिपूरिते भाण्डे दोलायन्त्रविधानेन स्वेदयेत्

yathā rājīkādikalkena mūṣāṃ kṛtvā tatra rasaṃ melayitvā upari kadalīdalairveṣṭayitvā tadupari caturguṇena vastreṇa poṭṭalikāṃ baddhvā kāñjikādipūrite bhāṇḍe dolāyantravidhānena svedayet

2.12.13.1.18

यावद्दिनत्रयं भवति

yāvaddinatrayaṃ bhavati

2.12.13.1.19

दिनग्रहणेन रात्रिरपि गृह्यते तेनाहोरात्रं स्वेदयेदित्यभिप्रायः एतदपि विधानं तन्त्रान्तरे चोक्तं तद्यथा

dinagrahaṇena rātrirapi gṛhyate tenāhorātraṃ svedayedityabhiprāyaḥ etadapi vidhānaṃ tantrāntare coktaṃ tadyathā

2.12.13.1.19.2

राजिका लवणं हिङ्गु चित्रकं व्योषसंयुतम्

rājikā lavaṇaṃ hiṅgu citrakaṃ vyoṣasaṃyutam

2.12.13.1.19.3

सूतपादमितं सर्वं स्वर्जिकाक्षारसंयुतम्

sūtapādamitaṃ sarvaṃ svarjikākṣārasaṃyutam

2.12.13.1.20

शिग्रुपत्ररसेनैव पिष्ट्वा कुण्डलिकाकृतम्

śigrupatrarasenaiva piṣṭvā kuṇḍalikākṛtam

2.12.13.1.20.2

कुर्याद्भूर्जदले सम्यगथवा कदलीदले

kuryādbhūrjadale samyagathavā kadalīdale

2.12.13.1.21

सुपक्वे च दृढे वापि वस्त्रखण्डे चतुर्गुणे

supakve ca dṛḍhe vāpi vastrakhaṇḍe caturguṇe

Śārṅgadharasaṃhitādīpikā