8.2.19

पुत्री पशुमान् भवति सर्वम् आयुर् एति

putrī paśumān bhavati sarvam āyur eti

8.3.1

चत्वारः पुरुषा इति वात्स्यः शरीरपुरुषश् छन्दःपुरुषो वेदपुरुषो महापुरुष इति

catvāraḥ puruṣā iti vātsyaḥ śarīrapuruṣaś chandaḥpuruṣo vedapuruṣo mahāpuruṣa iti

8.3.2

शरीरपुरुष इति यम् अवोचम् य एवायं दैविक आत्मा तस्यैतस्य यो ऽयम् अशरीरः प्रज्ञात्मा स रसः

śarīrapuruṣa iti yam avocam ya evāyaṃ daivika ātmā tasyaitasya yo 'yam aśarīraḥ prajñātmā sa rasaḥ

8.3.3

छन्दःपुरुष इति यम् अवोचामाक्षरसमाम्नाय एव

chandaḥpuruṣa iti yam avocāmākṣarasamāmnāya eva

8.3.4

तस्यैतस्याकारो रसः

tasyaitasyākāro rasaḥ

8.3.5

वेदपुरुष इति यम् अवोचाम येन देवान् वेदर्ग्वेदं यजुर्वेदं सामवेदम् इति तस्यैतस्य ब्रह्म रसः

vedapuruṣa iti yam avocāma yena devān vedargvedaṃ yajurvedaṃ sāmavedam iti tasyaitasya brahma rasaḥ

8.3.6

तस्माद् ब्रह्मिष्ठं ब्रह्माणम् ऋत्विजं कुर्वीत यो यज्ञस्योल्वणं विद्यात्

tasmād brahmiṣṭhaṃ brahmāṇam ṛtvijaṃ kurvīta yo yajñasyolvaṇaṃ vidyāt

8.3.7

महापुरुष इति यम् अवोचाम संवत्सर एव तस्यैतस्यासाव् आदित्यो रसः

mahāpuruṣa iti yam avocāma saṃvatsara eva tasyaitasyāsāv ādityo rasaḥ

8.3.8

स यश् चायम् अशरीरः प्रज्ञात्मा यश् चासाव् आदित्य एकम् एतद् इति विद्यात्

sa yaś cāyam aśarīraḥ prajñātmā yaś cāsāv āditya ekam etad iti vidyāt

8.3.9

तद् एतद् ऋचाभ्युदितम्

tad etad ṛcābhyuditam

8.4.1

चित्रं देवानाम् उदगाद् अनीकं चक्षुर् मित्रस्य वरुणस्याग्नेः

citraṃ devānām udagād anīkaṃ cakṣur mitrasya varuṇasyāgneḥ

8.4.2

आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस् तस्थुषश् च

āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ sūrya ātmā jagatas tasthuṣaś ca

8.4.3

इति

iti

8.4.4

एताम् एवानुविद्यां संहितां संधीयमानां मन्य इति ह स्माह वात्स्यः एतम् उ हैव बह्वृचा महदुक्थे मीमांसन्त एतम् अग्नाव् अध्वर्यव एतं महाव्रते छन्दोगा एतम् अस्याम् एतम् अन्तरिक्ष एतं दिवि एतम् अग्नाव् एतं वायाव् एतं चन्द्रमस्य् एतं नक्षत्रेष्व् एतम् अप्स्व् एतम् ओषधीष्व् एतं सर्वेषु भूतेष्व् एतम् अक्षरेष्व् एतम् एव ब्रह्मेत्युपासते

etām evānuvidyāṃ saṃhitāṃ saṃdhīyamānāṃ manya iti ha smāha vātsyaḥ etam u haiva bahvṛcā mahadukthe mīmāṃsanta etam agnāv adhvaryava etaṃ mahāvrate chandogā etam asyām etam antarikṣa etaṃ divi etam agnāv etaṃ vāyāv etaṃ candramasy etaṃ nakṣatreṣv etam apsv etam oṣadhīṣv etaṃ sarveṣu bhūteṣv etam akṣareṣv etam eva brahmetyupāsate

8.4.5

तद् एतद् ऋचाभ्युदितम्

tad etad ṛcābhyuditam

8.5.1

उद् वयं तमसस् परि ज्योतिष् पश्यन्त उत्तरम्

ud vayaṃ tamasas pari jyotiṣ paśyanta uttaram

8.5.2

देवं देवत्रा सूर्यम् अगन्म ज्योतिर् उत्तमम्

devaṃ devatrā sūryam aganma jyotir uttamam

8.5.3

इति

iti

8.5.4

स एषो ऽक्षरसंमानश् चक्षुर्मयः श्रोत्रमयश् छन्दमयो मनोमयो वाङ्मय आत्मा

sa eṣo 'kṣarasaṃmānaś cakṣurmayaḥ śrotramayaś chandamayo manomayo vāṅmaya ātmā

8.5.5

स य एवम् एतम् अक्षरसंमानं चक्षुर्मयं श्रोत्रमयं छन्दमयं मनोमयं वाङ्मयम् आत्मानं परस्मै शंसति दुग्धदोहा अस्य वेदा भवन्ति

sa ya evam etam akṣarasaṃmānaṃ cakṣurmayaṃ śrotramayaṃ chandamayaṃ manomayaṃ vāṅmayam ātmānaṃ parasmai śaṃsati dugdhadohā asya vedā bhavanti

Śāṅkhāyanāraṇyaka