3.1.4

सः ह उवाच न अहम् एतत् वेद _ आचार्यम् पृच्छानि इति

saḥ ha uvāca na aham etat veda _ ācāryam pṛcchāni iti

3.1.5

सः ह उवाच अहम् अपि एतत् न वेद सदसि एव वयम् स्वाध्यायम् अधीत्य हरामहे यत् नः परे ददति एहि उभौ गमिष्यावः इति

saḥ ha uvāca aham api etat na veda sadasi eva vayam svādhyāyam adhītya harāmahe yat naḥ pare dadati ehi ubhau gamiṣyāvaḥ iti

3.1.6

सः हि समिध् पाणिः चित्रम् गाङ्ग्यायनिम् प्रतिचक्रमे उपायानि इति

saḥ hi samidh pāṇiḥ citram gāṅgyāyanim praticakrame upāyāni iti

3.1.7

तम् ह उवाच ब्रह्म अर्हः असि गोतमैः यः न मानम् उपागाः एहि _ एव त्वा ज्ञपयिष्यामि इति

tam ha uvāca brahma arhaḥ asi gotamaiḥ yaḥ na mānam upāgāḥ ehi _ eva tvā jñapayiṣyāmi iti

3.2.1

सः ह उवाच ये वै के च अस्मात् लोकात् प्रयन्ति चन्द्रमसम् एव ते सर्वे गच्छन्ति

saḥ ha uvāca ye vai ke ca asmāt lokāt prayanti candramasam eva te sarve gacchanti

3.2.2

तेषाम् प्राणैः पूर्वपक्षः आप्यायते

teṣām prāṇaiḥ pūrvapakṣaḥ āpyāyate

3.2.3

तान् अपरपक्षेण प्रजनयति

tān aparapakṣeṇa prajanayati

3.2.4

एतत् वै स्वर्गस्य लोकस्य द्वारम् यत् चन्द्रमाः

etat vai svargasya lokasya dvāram yat candramāḥ

3.2.5

तम् यः प्रत्याह तम् अतिसृजते

tam yaḥ pratyāha tam atisṛjate

3.2.6

अथ यः न प्रत्याह तम् इह वृष्टिः भूत्वा वर्षति

atha yaḥ na pratyāha tam iha vṛṣṭiḥ bhūtvā varṣati

3.2.7

सः इह कीटः _ पतंगः _ मत्स्यः _ शकुनिः _ सिंहः _ वराहः _ परश्वा _ शार्दूलः _ पुरुषः _ अन्यः _ तेषु तेषु स्थानेषु प्रत्याजायते यथाकर्म यथाविद्यम्

saḥ iha kīṭaḥ _ pataṃgaḥ _ matsyaḥ _ śakuniḥ _ siṃhaḥ _ varāhaḥ _ paraśvā _ śārdūlaḥ _ puruṣaḥ _ anyaḥ _ teṣu teṣu sthāneṣu pratyājāyate yathākarma yathāvidyam

3.2.8

तम् आगतम् पृच्छति कः असि इति

tam āgatam pṛcchati kaḥ asi iti

3.2.9

तम् प्रतिब्रूयात् विचक्षणात् ऋतवः रेतः आभृतम् पञ्चदशात् प्रसूतात् पित्र्यावतः तत् माम् पुंसि कर्तरि एरयध्वम् पुंसा कर्त्रा मातरि मा असिषिक्त सः जायमानः उपजायमानः द्वादश त्रयोदश उपमासः द्वादश त्रयोदशेन पित्रा _ तत् विदे अहम् _ तत् विदे अहम् तत् मे ऋतवः अमृत्यवे आरम्भध्वम् तेन सत्येन तेन तपसा ऋतुः अस्मि आर्तवः अस्मि

tam pratibrūyāt vicakṣaṇāt ṛtavaḥ retaḥ ābhṛtam pañcadaśāt prasūtāt pitryāvataḥ tat mām puṃsi kartari erayadhvam puṃsā kartrā mātari mā asiṣikta saḥ jāyamānaḥ upajāyamānaḥ dvādaśa trayodaśa upamāsaḥ dvādaśa trayodaśena pitrā _ tat vide aham _ tat vide aham tat me ṛtavaḥ amṛtyave ārambhadhvam tena satyena tena tapasā ṛtuḥ asmi ārtavaḥ asmi

3.2.10

कः असि

kaḥ asi

3.2.11

त्वम् अस्मि इति

tvam asmi iti

3.2.12

तम् अतिसृजते

tam atisṛjate

3.3.1

सः एतम् देव यानम् पथिनम् आपद्य अग्नि लोकम् आगच्छति सः वायु लोकम् सः वरुण लोकम् सः इन्द्र लोकम् स प्रजापति लोकम् सः ब्रह्म लोकम्

saḥ etam deva yānam pathinam āpadya agni lokam āgacchati saḥ vāyu lokam saḥ varuṇa lokam saḥ indra lokam sa prajāpati lokam saḥ brahma lokam

3.3.2

तस्य वै एतस्य ब्रह्म लोकस्य आरः ह्रदः मुहूर्ताः यष्टिहाः विजरा नदी इल्यः वृक्षः सालज्यम् संस्थानम् अपराजितम् आयतनम् इन्द्र प्रजापती द्वार गोपौ विभु प्रमितम् विचक्षणा आसन्दी अमितौजाः पर्यङ्कः प्रिया च मानसी प्रतिरूपा च चाक्षुषी पुष्पाणि आदाय आवयतः वै च जगानि अम्बाः च अम्बायव्यः च अप्सरसः अम्बयाः नद्यः

tasya vai etasya brahma lokasya āraḥ hradaḥ muhūrtāḥ yaṣṭihāḥ vijarā nadī ilyaḥ vṛkṣaḥ sālajyam saṃsthānam aparājitam āyatanam indra prajāpatī dvāra gopau vibhu pramitam vicakṣaṇā āsandī amitaujāḥ paryaṅkaḥ priyā ca mānasī pratirūpā ca cākṣuṣī puṣpāṇi ādāya āvayataḥ vai ca jagāni ambāḥ ca ambāyavyaḥ ca apsarasaḥ ambayāḥ nadyaḥ

3.3.3

तम् इत्थंविद् आगच्छति

tam itthaṃvid āgacchati

3.3.4

तम् ब्रह्मा आह अभिधावत मम यशसा विजराम् वै अयम् नदीम् प्रापत् न वै अयम् जरयिष्यति इति

tam brahmā āha abhidhāvata mama yaśasā vijarām vai ayam nadīm prāpat na vai ayam jarayiṣyati iti

Śāṅkhāyanāraṇyaka