5.2.1.6

वृत्तिश्च संनिकर्षः अर्थसंनिकृष्टम् इन्द्रियम् इत्यर्थः

vṛttiśca saṃnikarṣaḥ arthasaṃnikṛṣṭam indriyam ityarthaḥ

5.2.1.7

तस्मिन्नध्यवसायस् तदाश्रित इत्यर्थः

tasminnadhyavasāyas tadāśrita ityarthaḥ

5.2.1.8

अध्यवसायश्च बुद्धिव्यापारो ज्ञानम्

adhyavasāyaśca buddhivyāpāro jñānam

5.2.1.9

उपात्तविषयाणाम् इन्द्रियाणां वृत्तौ सत्यां बुद्धेस् तमोऽभिभवे सति यः सत्त्वसमुद्रेकः सो ऽध्यवसाय इति च वृत्तिर् इति च ज्ञानम् इति चाख्यायते

upāttaviṣayāṇām indriyāṇāṃ vṛttau satyāṃ buddhes tamo'bhibhave sati yaḥ sattvasamudrekaḥ so 'dhyavasāya iti ca vṛttir iti ca jñānam iti cākhyāyate

5.2.1.10

इदं तत् प्रमाणम्

idaṃ tat pramāṇam

5.2.1.11

अनेन यश्चेतनाशक्तेर् अनुग्रहस् तत्फलं प्रमाबोधः

anena yaścetanāśakter anugrahas tatphalaṃ pramābodhaḥ

5.2.1.12

बुद्धितत्त्वं हि प्राकृतत्वाद् अचेतनम् इति तदीयो ऽध्यवसायो ऽप्यचेतनो घटादिवत्

buddhitattvaṃ hi prākṛtatvād acetanam iti tadīyo 'dhyavasāyo 'pyacetano ghaṭādivat

5.2.1.13

एवं बुद्धितत्त्वस्य सुखादयो ऽपि परिणामभेदा अचेतनाः

evaṃ buddhitattvasya sukhādayo 'pi pariṇāmabhedā acetanāḥ

5.2.1.14

पुरुषस्तु सुखाद्यननुषङ्गी चेतनः

puruṣastu sukhādyananuṣaṅgī cetanaḥ

5.2.1.15

सो ऽयं बुद्धितत्त्ववर्तिना ज्ञानसुखादिना तत्प्रतिबिम्बितस् तच्छायापत्त्या ज्ञानसुखादिमान् इव भवतीति तेनानुगृह्यते

so 'yaṃ buddhitattvavartinā jñānasukhādinā tatpratibimbitas tacchāyāpattyā jñānasukhādimān iva bhavatīti tenānugṛhyate

5.2.1.16

चितिच्छायापत्त्या चाचेतनापि बुद्धिस् तदध्यवसायश्च चेतन इव भवतीति

citicchāyāpattyā cācetanāpi buddhis tadadhyavasāyaśca cetana iva bhavatīti

5.2.1.17

यथा वक्ष्यति

yathā vakṣyati

5.2.1.18

तस्मात् तत्संयोगाद् अचेतनं चेतनावद् इव लिङ्गम्

tasmāt tatsaṃyogād acetanaṃ cetanāvad iva liṅgam

5.2.1.19

गुणकर्तृत्वे च तथा कर्तेव भवत्युदासीनः

guṇakartṛtve ca tathā karteva bhavatyudāsīnaḥ

5.2.2

इति

iti

5.2.2.2

अत्राध्यवसायग्रहणेन संशयं व्यवच्छिनत्ति

atrādhyavasāyagrahaṇena saṃśayaṃ vyavacchinatti

5.2.2.3

संशयस्यानवस्थितग्रहणेनानिश्चितरूपत्वात्

saṃśayasyānavasthitagrahaṇenāniścitarūpatvāt

5.2.2.4

निश्चयो ऽध्यवसाय इत्यनर्थान्तरम्

niścayo 'dhyavasāya ityanarthāntaram

5.2.2.5

विषयग्रहणेनासद्विषयं विपर्ययम् अपाकरोति

viṣayagrahaṇenāsadviṣayaṃ viparyayam apākaroti

5.2.2.6

प्रतिग्रहणेन चेन्द्रियार्थसंनिकर्षसूचनाद् अनुमानस्मृत्यादयः पराकृता भवन्ति

pratigrahaṇena cendriyārthasaṃnikarṣasūcanād anumānasmṛtyādayaḥ parākṛtā bhavanti

Sāṃkhyatattvakaumudī