1.2.2.8

कुतः

kutaḥ

1.2.2.9

एकान्तात्यन्ततो ऽभावात्

ekāntātyantato 'bhāvāt

1.2.2.10

एकान्तो दुःखनिवृत्तेर् अवश्यंभावः

ekānto duḥkhanivṛtter avaśyaṃbhāvaḥ

1.2.2.11

अत्यन्तो दुःखस्य निवृत्तस्य पुनरनुत्पादः

atyanto duḥkhasya nivṛttasya punaranutpādaḥ

1.2.2.12

तयोर् एकान्तात्यन्तयोर् अभाव एकान्तात्यन्ततो ऽभावः

tayor ekāntātyantayor abhāva ekāntātyantato 'bhāvaḥ

1.2.2.13

एकान्तात्यन्तत इति षष्ठीस्थाने सार्वविभक्तिकस् तसिः

ekāntātyantata iti ṣaṣṭhīsthāne sārvavibhaktikas tasiḥ

1.2.2.14

एतद् उक्तं भवति

etad uktaṃ bhavati

1.2.2.15

यथाविधि रसायनकामिनीनीतिशास्त्राभ्यासमन्त्राद्युपयोगे ऽपि तस्य तस्याध्यात्मिकादेर् दुःखस्यानिवृत्तेर् दर्शनात् अनैकान्तिकत्वं निवृत्तस्यापि पुनरुत्पत्तिदर्शनाद् अनात्यन्तिकत्वम् इति सुकरो ऽप्यैकान्तिकात्यन्तिकदुःखनिवृत्तेर् न दृष्ट उपाय इति नापार्था जिज्ञासेत्यर्थः

yathāvidhi rasāyanakāminīnītiśāstrābhyāsamantrādyupayoge 'pi tasya tasyādhyātmikāder duḥkhasyānivṛtter darśanāt anaikāntikatvaṃ nivṛttasyāpi punarutpattidarśanād anātyantikatvam iti sukaro 'pyaikāntikātyantikaduḥkhanivṛtter na dṛṣṭa upāya iti nāpārthā jijñāsetyarthaḥ

1.2.2.16

यद्यपि दुःखम् अमङ्गलं तथापि तदपघातो मङ्गलम् एवेति युक्तं तत्कीर्तनम् इति

yadyapi duḥkham amaṅgalaṃ tathāpi tadapaghāto maṅgalam eveti yuktaṃ tatkīrtanam iti

1.2.2.17

इति दुःखविरोधी सुखविशेषः स्वसत्तया समूलघातम् अपहन्ति दुःखम्

iti duḥkhavirodhī sukhaviśeṣaḥ svasattayā samūlaghātam apahanti duḥkham

1.2.2.18

न चैष क्षयी

na caiṣa kṣayī

1.2.2.19

तथा हि श्रूयते अपाम सोमम् अमृता अभूमेति

tathā hi śrūyate apāma somam amṛtā abhūmeti

1.2.2.20

तत्क्षये कुतो ऽमृतत्वसंभवः

tatkṣaye kuto 'mṛtatvasaṃbhavaḥ

1.2.2.21

तस्माद् वैदिकस्य तापत्रयप्रतीकारहेतोर् मुहूर्तयामाहोरात्रमाससंवत्सरादिनिर्वर्तनीयतयानेकजन्मपरंपरायाससंपादनीयाद् विवेकज्ञानाद् ईषत्करत्वात् पुनर् अपि व्यर्था जिज्ञासेत्याशङ्क्याह

tasmād vaidikasya tāpatrayapratīkārahetor muhūrtayāmāhorātramāsasaṃvatsarādinirvartanīyatayānekajanmaparaṃparāyāsasaṃpādanīyād vivekajñānād īṣatkaratvāt punar api vyarthā jijñāsetyāśaṅkyāha

2.2.1

गुरुपाठाद् अनुश्रूयत इत्यनुश्रवो वेदः

gurupāṭhād anuśrūyata ityanuśravo vedaḥ

2.2.1.2

एतद् उक्तम् भवति

etad uktam bhavati

2.2.1.3

श्रूयत एव परम् न केनचित् क्रियत इति

śrūyata eva param na kenacit kriyata iti

2.2.1.4

तत्र भव आनुश्रविकस् तत्र प्राप्तो ज्ञात इति यावत्

tatra bhava ānuśravikas tatra prāpto jñāta iti yāvat

2.2.1.5

आनुश्रविको ऽपि दृष्टेन तुल्यं वर्तते

ānuśraviko 'pi dṛṣṭena tulyaṃ vartate

2.2.1.6

ऐकान्तिकात्यन्तिकदुःखप्रतीकारानुपायत्वस्योभयत्रापि तुल्यत्वात्

aikāntikātyantikaduḥkhapratīkārānupāyatvasyobhayatrāpi tulyatvāt

Sāṃkhyatattvakaumudī