10.2.1.32

संप्रति तयोः साधर्म्यं पुरुषस्य च वैधर्म्यम् आह

saṃprati tayoḥ sādharmyaṃ puruṣasya ca vaidharmyam āha

11.2.1

त्रयो गुणाः सुखदुःखमोहा अस्येति त्रिगुणम्

trayo guṇāḥ sukhaduḥkhamohā asyeti triguṇam

11.2.1.2

तद् अनेन सुखादीनाम् आत्मगुणत्वम् पराभिमतम् अपाकृतम्

tad anena sukhādīnām ātmaguṇatvam parābhimatam apākṛtam

11.2.1.3

अविवेकि

aviveki

11.2.1.4

यथा प्रधानम् स्वतो न विविच्यत एवम् महदादयो ऽपि न प्रधानाद् विविच्यन्ते तदात्मकत्वात्

yathā pradhānam svato na vivicyata evam mahadādayo 'pi na pradhānād vivicyante tadātmakatvāt

11.2.1.5

अथवा सम्भूयकारिताविवेकः

athavā sambhūyakāritāvivekaḥ

11.2.1.6

न हि किंचिद् एकम् पर्याप्तम् कार्ये ऽपि तु सम्भूय

na hi kiṃcid ekam paryāptam kārye 'pi tu sambhūya

11.2.1.7

ये त्वाहुर् विज्ञानम् एव हर्षविषादशब्दाद्याकारम् न पुनर् इतो ऽन्यस्तद्धर्मेति तान् प्रत्याह विषय इति

ye tvāhur vijñānam eva harṣaviṣādaśabdādyākāram na punar ito 'nyastaddharmeti tān pratyāha viṣaya iti

11.2.1.8

विषयो ग्राह्यो विज्ञानाद् बहिर् इति यावत्

viṣayo grāhyo vijñānād bahir iti yāvat

11.2.1.9

सामान्यम् साधारणम्

sāmānyam sādhāraṇam

11.2.1.10

विज्ञानरूपत्वे त्वसाधारण्याद् विज्ञानानाम् वृत्तिरूपाणाम् ते ऽप्यसाधारणाः स्युः

vijñānarūpatve tvasādhāraṇyād vijñānānām vṛttirūpāṇām te 'pyasādhāraṇāḥ syuḥ

11.2.1.11

तथा च नर्तकीभ्रूलताभङ्ग एकस्मिन् बहूनाम् प्रतिसंधानम् युक्तम्

tathā ca nartakībhrūlatābhaṅga ekasmin bahūnām pratisaṃdhānam yuktam

11.2.1.12

अन्यथा तन्न स्याद् इति भावः

anyathā tanna syād iti bhāvaḥ

11.2.1.13

अचेतनम्

acetanam

11.2.1.14

सर्व एव प्रधानबुद्ध्यादयो ऽचेतना न तु वैनाशिकवच्चैतन्यम् बुद्धेर् इत्यर्थः

sarva eva pradhānabuddhyādayo 'cetanā na tu vaināśikavaccaitanyam buddher ityarthaḥ

11.2.1.15

प्रसवधर्मि

prasavadharmi

11.2.1.16

प्रसवरूपो धर्मः सो ऽस्यास्ति प्रसवधर्मि

prasavarūpo dharmaḥ so 'syāsti prasavadharmi

11.2.1.17

प्रसवधर्मेति वक्तव्ये मत्वर्थीयः प्रसवधर्मस्य नित्ययोगम्

prasavadharmeti vaktavye matvarthīyaḥ prasavadharmasya nityayogam

11.2.1.18

सरूपविरूपपरिणामाभ्याम् न कदाचिद् अपि वियुज्यत इत्यर्थः

sarūpavirūpapariṇāmābhyām na kadācid api viyujyata ityarthaḥ

11.2.1.19

व्यक्तवृत्तम् अव्यक्ते ऽतिदिशति तथा प्रधानम्

vyaktavṛttam avyakte 'tidiśati tathā pradhānam

Sāṃkhyatattvakaumudī