5.2.2.7

तद् एवं समानासमानजातीयव्यवच्छेदकत्वात् प्रतिविषयाध्यवसाय इति दृष्टस्य सम्पूर्णं लक्षणम्

tad evaṃ samānāsamānajātīyavyavacchedakatvāt prativiṣayādhyavasāya iti dṛṣṭasya sampūrṇaṃ lakṣaṇam

5.2.2.8

लक्षणान्तराणि तैर्थिकानां न दूषितानि विस्तरभयाद् इति

lakṣaṇāntarāṇi tairthikānāṃ na dūṣitāni vistarabhayād iti

5.2.2.9

नानुमानं प्रमाणम् इति वदता लोकायतिकेनाप्रतिपन्नः संदिग्धो विपर्यस्तो वा पुरुषः प्रतिपाद्यते

nānumānaṃ pramāṇam iti vadatā lokāyatikenāpratipannaḥ saṃdigdho viparyasto vā puruṣaḥ pratipādyate

5.2.2.10

न च पुरुषान्तरगता अज्ञानसंदेहविपर्ययाः शक्या अर्वाग्दृशा प्रतिपत्तुं नापि मानान्तरेण तदभावात्

na ca puruṣāntaragatā ajñānasaṃdehaviparyayāḥ śakyā arvāgdṛśā pratipattuṃ nāpi mānāntareṇa tadabhāvāt

5.2.2.11

अनवधृताज्ञानसंशयविपर्यासस्तु यं कंचन पुरुषं प्रति वर्तमानो ऽनवधेयवचनतया प्रेक्षावद्भिर् उन्मत्तवद् उपेक्ष्येत

anavadhṛtājñānasaṃśayaviparyāsastu yaṃ kaṃcana puruṣaṃ prati vartamāno 'navadheyavacanatayā prekṣāvadbhir unmattavad upekṣyeta

5.2.2.12

तद् अनेनाज्ञानादयः परपुरुषवर्तिनो ऽभिप्रायभेदाद् वचनाल्लिङ्गाद् अनुमातव्या इत्यकामेनाप्यनुमानम् अभ्युपेयम्

tad anenājñānādayaḥ parapuruṣavartino 'bhiprāyabhedād vacanālliṅgād anumātavyā ityakāmenāpyanumānam abhyupeyam

5.2.2.13

तत्र प्रत्यक्षकार्यत्वाद् अनुमानं प्रत्यक्षाद् अनन्तरं निरूपणीयम्

tatra pratyakṣakāryatvād anumānaṃ pratyakṣād anantaraṃ nirūpaṇīyam

5.2.2.14

तत्रापि सामान्यलक्षणपूर्वकत्वाद् विशेषलक्षणस्यानुमानसामान्यं तावल्लक्षयति लिङ्गलिङ्गिपूर्वकम् इति

tatrāpi sāmānyalakṣaṇapūrvakatvād viśeṣalakṣaṇasyānumānasāmānyaṃ tāvallakṣayati liṅgaliṅgipūrvakam iti

5.2.2.15

लिङ्गं व्याप्यं लिङ्गि व्यापकम्

liṅgaṃ vyāpyaṃ liṅgi vyāpakam

5.2.2.16

शङ्कितसमारोपितोपाधिनिराकरणेन स्वभावप्रतिबद्धं व्याप्यं येन प्रतिबद्धं तद् व्यापकम्

śaṅkitasamāropitopādhinirākaraṇena svabhāvapratibaddhaṃ vyāpyaṃ yena pratibaddhaṃ tad vyāpakam

5.2.2.17

लिङ्गलिङ्गिग्रहणेन विषयवाचिना विषयिणं प्रत्ययम् उपलक्षयति

liṅgaliṅgigrahaṇena viṣayavācinā viṣayiṇaṃ pratyayam upalakṣayati

5.2.2.18

धूमादिर् व्याप्यो वह्न्यादिर् व्यापक इति यः प्रत्ययस्तत्पूर्वकम्

dhūmādir vyāpyo vahnyādir vyāpaka iti yaḥ pratyayastatpūrvakam

5.2.2.19

लिङ्गिग्रहणं चावर्तनीयम्

liṅgigrahaṇaṃ cāvartanīyam

5.2.2.20

तेन लिङ्गम् अस्यास्तीति पक्षधर्मताज्ञानम् अपि दर्शितं भवति

tena liṅgam asyāstīti pakṣadharmatājñānam api darśitaṃ bhavati

5.2.2.21

तद् व्याप्यव्यापकपक्षधर्मताज्ञानपूर्वकम् अनुमानम् इत्यनुमानसामान्यलक्षणं लक्षितम्

tad vyāpyavyāpakapakṣadharmatājñānapūrvakam anumānam ityanumānasāmānyalakṣaṇaṃ lakṣitam

5.2.2.22

अनुमानविशेषांस्तन्त्रान्तरे लक्षितान् स्मारयति त्रिविधम् अनुमानम् इति

anumānaviśeṣāṃstantrāntare lakṣitān smārayati trividham anumānam iti

5.2.2.23

तत् सामान्यतो लक्षितं विशेषतस् त्रिविधम्

tat sāmānyato lakṣitaṃ viśeṣatas trividham

5.2.2.24

पूर्ववच्छेषवत् सामान्यतोदृष्टं चेति

pūrvavaccheṣavat sāmānyatodṛṣṭaṃ ceti

5.2.2.25

तत्र प्रथमं तावद् द्विविधम्

tatra prathamaṃ tāvad dvividham

5.2.2.26

वीतम् अवीतं च

vītam avītaṃ ca

Sāṃkhyatattvakaumudī