4.2.3.17

अत्यन्ताभावः

atyantābhāvaḥ

4.2.3.18

खरविषाणवन्ध्यासुतखपुष्पवद् इति

kharaviṣāṇavandhyāsutakhapuṣpavad iti

4.2.3.19

सर्वाभावः प्रध्वंसाभावो दग्धपटवद् इति

sarvābhāvaḥ pradhvaṃsābhāvo dagdhapaṭavad iti

4.2.3.20

यथा शुष्कधान्यदर्शनाद् वृष्टेर् अभावो गम्यते

yathā śuṣkadhānyadarśanād vṛṣṭer abhāvo gamyate

4.2.3.21

एवम् अभावो ऽनेकधा

evam abhāvo 'nekadhā

4.2.3.22

प्रतिभा यथा

pratibhā yathā

4.2.3.23

दक्षिणेन च विन्ध्यस्य सह्यस्य च यद् उत्तरम्

dakṣiṇena ca vindhyasya sahyasya ca yad uttaram

4.2.3.24

पृथिव्याम् आसमुद्रायाम् स प्रदेशो मनोरमः

pṛthivyām āsamudrāyām sa pradeśo manoramaḥ

4.2.4

एवम् उक्ते तस्मिन् प्रदेशे शोभना गुणः सन्तीति प्रतिभोत्पद्यते

evam ukte tasmin pradeśe śobhanā guṇaḥ santīti pratibhotpadyate

4.2.4.2

प्रतिभान्वाससंज्ञानम्

iti

4.2.4.3

ऐतिह्यम् यथा

aitihyam yathā

4.2.4.4

ब्रवीति लोको यथात्र वटे यक्षिणी प्रवसतीत्येव एवैतिह्यम्

bravīti loko yathātra vaṭe yakṣiṇī pravasatītyeva evaitihyam

4.2.4.5

उपमानम् यथा

upamānam yathā

4.2.4.6

गौर् इव गवयः समुद्र इव तडागः

gaur iva gavayaḥ samudra iva taḍāgaḥ

4.2.4.7

एतानि षट् प्रमाणानि त्रिषु दृष्टादिष्व् अन्तर्भूतानि

etāni ṣaṭ pramāṇāni triṣu dṛṣṭādiṣv antarbhūtāni

4.2.4.8

तत्रानुमाने तावद् अर्थापत्तिर् अन्तर्भूता

tatrānumāne tāvad arthāpattir antarbhūtā

4.2.4.9

सम्भवाभावप्रतिभैतिह्योपमाश् चाप्तवचने

sambhavābhāvapratibhaitihyopamāś cāptavacane

4.2.4.10

तस्मात् त्रिष्वेव सर्वप्रमाणसिद्धत्वात् त्रिविधम् प्रमाणम् इष्टम् तद् आह

tasmāt triṣveva sarvapramāṇasiddhatvāt trividham pramāṇam iṣṭam tad āha

4.2.4.11

तेन त्रिविधेन प्रमाणेन प्रमाणसिद्धिर् भवतीति वाक्यशेषः

tena trividhena pramāṇena pramāṇasiddhir bhavatīti vākyaśeṣaḥ

4.2.4.12

प्रमेयसिद्धिः प्रमाणाद्धि

prameyasiddhiḥ pramāṇāddhi

Sāṃkhyakārikābhāṣya