51.2.1.18

यथा कश्चिद् भगवतां प्रत्याश्रयौषधित्रिदण्डकुण्डिकादीनां ग्रासाच्छादनादीनां च दानेनोपकृत्य तेभ्यो ज्ञानम् अवाप्य मोक्षं याति

yathā kaścid bhagavatāṃ pratyāśrayauṣadhitridaṇḍakuṇḍikādīnāṃ grāsācchādanādīnāṃ ca dānenopakṛtya tebhyo jñānam avāpya mokṣaṃ yāti

51.2.1.19

एषाष्टमी सिद्धिः

eṣāṣṭamī siddhiḥ

51.2.1.20

आसाम् अष्टानां सिद्धीनां शास्त्रान्तरे संज्ञाः कृतास्तारं सुतारं तारतारं प्रमोदं प्रमुदितं प्रमोदमानं रम्यकं सदाप्रमुदितम् इति

āsām aṣṭānāṃ siddhīnāṃ śāstrāntare saṃjñāḥ kṛtāstāraṃ sutāraṃ tāratāraṃ pramodaṃ pramuditaṃ pramodamānaṃ ramyakaṃ sadāpramuditam iti

51.2.1.21

आसां विपर्ययाद् बुद्धेर् वधा ये विपरीतास्ते ऽशक्तौ निक्षिप्ताः

āsāṃ viparyayād buddher vadhā ye viparītāste 'śaktau nikṣiptāḥ

51.2.1.22

यथातारम् असुतारम् अतारतारम् इत्यादि द्रष्टव्यम्

yathātāram asutāram atāratāram ityādi draṣṭavyam

51.2.1.23

अशक्तिभेदा अष्टाविंशतिर् उक्ताः

aśaktibhedā aṣṭāviṃśatir uktāḥ

51.2.1.24

ते सह बुद्धिवधैर् एकादशेन्द्रियवधा इति

te saha buddhivadhair ekādaśendriyavadhā iti

51.2.1.25

तत्र तुष्टिविपर्यया नव सिद्धीनां विपर्यया अष्टावेवम् एते सप्तदशबुद्धिवधाः

tatra tuṣṭiviparyayā nava siddhīnāṃ viparyayā aṣṭāvevam ete saptadaśabuddhivadhāḥ

51.2.1.26

एतैः सहेन्द्रियवधा अष्टाविंशतिर् अशक्तिभेदाः पश्चात् कथिता इति

etaiḥ sahendriyavadhā aṣṭāviṃśatir aśaktibhedāḥ paścāt kathitā iti

51.2.1.27

विपर्ययाशक्तितुष्टिसिद्धीनाम् एवोद्देशो निर्देशश्च कृत इति

viparyayāśaktituṣṭisiddhīnām evoddeśo nirdeśaśca kṛta iti

51.2.1.28

किंचान्यत् सिद्धेः पूर्वो ऽङ्कुशस्त्रिविधः

kiṃcānyat siddheḥ pūrvo 'ṅkuśastrividhaḥ

51.2.1.29

सिद्धेः पूर्वा या विपर्ययाशक्तितुष्टयस्ता एव सिद्धेर् अङ्कुशस् तद्भेदाद् एव त्रिविधः

siddheḥ pūrvā yā viparyayāśaktituṣṭayastā eva siddher aṅkuśas tadbhedād eva trividhaḥ

51.2.1.30

यथा हस्ती गृहीताङ्कुशेन वशो भवत्येवं विपर्ययाशक्तितुष्टिभिर् गृहीतो लोको ऽज्ञानं प्राप्नोति

yathā hastī gṛhītāṅkuśena vaśo bhavatyevaṃ viparyayāśaktituṣṭibhir gṛhīto loko 'jñānaṃ prāpnoti

51.2.1.31

तस्माद् एताः परित्यज्य सिद्धिः सेव्या

tasmād etāḥ parityajya siddhiḥ sevyā

51.2.1.32

ससिद्धेस्तत्त्वज्ञानम् उत्पद्यते तस्मान्मोक्ष इति

sasiddhestattvajñānam utpadyate tasmānmokṣa iti

51.2.1.33

अथ यद् उक्तं भावैर् अधिवसितं लिङ्गं तत्र भावा धर्मादयो ऽष्टावुक्ता बुद्धिपरिणामा विपर्ययाशक्तितुष्टिसिद्धिपरिणताः

atha yad uktaṃ bhāvair adhivasitaṃ liṅgaṃ tatra bhāvā dharmādayo 'ṣṭāvuktā buddhipariṇāmā viparyayāśaktituṣṭisiddhipariṇatāḥ

51.2.1.34

स भावाख्यः प्रत्ययसर्गः

sa bhāvākhyaḥ pratyayasargaḥ

51.2.1.35

लिङ्गं च तन्मात्रसर्गश्चतुर्दशभूतपर्यन्तम् उक्तः

liṅgaṃ ca tanmātrasargaścaturdaśabhūtaparyantam uktaḥ

51.2.1.36

तत्रैकेनैव सर्गेण पुरुषार्थसिद्धौ किम् उभयविधसर्गेणेति

tatraikenaiva sargeṇa puruṣārthasiddhau kim ubhayavidhasargeṇeti

51.2.1.37

अत आह

ata āha

Sāṃkhyakārikābhāṣya