44.2.1.10

विपर्ययाद् इष्यते बन्धम्

viparyayād iṣyate bandham

44.2.1.11

अज्ञानं निमित्तम्

ajñānaṃ nimittam

44.2.1.12

स चैव नैमित्तिकः प्राकृतो वैकारिको दाक्षिणिकश्च बन्ध इति वक्ष्यति पुरस्तात्

sa caiva naimittikaḥ prākṛto vaikāriko dākṣiṇikaśca bandha iti vakṣyati purastāt

44.2.1.13

यद् इदम् उक्तम्

yad idam uktam

44.2.1.14

प्राकृतेन च बन्धेन तथा वैकारिकेण च

prākṛtena ca bandhena tathā vaikārikeṇa ca

44.2.1.15

दाक्षिणेन तृतीयेन बद्धो नान्येन मुच्यते

dākṣiṇena tṛtīyena baddho nānyena mucyate

44.2.2

तथान्यद् अपि निमित्तम्

tathānyad api nimittam

45.2.1

यथा कस्यचिद् वैराग्यम् अस्ति न तत्त्वज्ञानं तस्माद् अज्ञानपूर्वाद् वैराग्यात् प्रकृतिलयो मृतो ऽष्टासु प्रकृतिषु प्रधानबुद्ध्यहंकारतन्मात्रेषु लीयते न मोक्षः

yathā kasyacid vairāgyam asti na tattvajñānaṃ tasmād ajñānapūrvād vairāgyāt prakṛtilayo mṛto 'ṣṭāsu prakṛtiṣu pradhānabuddhyahaṃkāratanmātreṣu līyate na mokṣaḥ

45.2.2

ततो भूयो ऽपि संसरति

tato bhūyo 'pi saṃsarati

45.2.3

तथा यो ऽयं राजसो रागः

tathā yo 'yaṃ rājaso rāgaḥ

45.2.4

यजामि दक्षिणां ददामि येनामुष्मिंल्लोके ऽत्र यद् दिव्यं मानुषं सुखम् अनुभवामि

yajāmi dakṣiṇāṃ dadāmi yenāmuṣmiṃlloke 'tra yad divyaṃ mānuṣaṃ sukham anubhavāmi

45.2.5

एतस्माद् राजसाद् रागात् संसारो भवति

etasmād rājasād rāgāt saṃsāro bhavati

45.2.6

तथैश्वर्याद् अविघातः

tathaiśvaryād avighātaḥ

45.2.7

एतद् ऐश्वर्यम् अष्टगुणम् अणिमादियुक्तम्

etad aiśvaryam aṣṭaguṇam aṇimādiyuktam

45.2.8

तस्माद् ऐश्वर्यनिमित्ताद् अविघातो नैमित्तिको भवति ब्राह्मादिषु स्थानेष्वैश्वर्यं न विहन्यते

tasmād aiśvaryanimittād avighāto naimittiko bhavati brāhmādiṣu sthāneṣvaiśvaryaṃ na vihanyate

45.2.9

किंचान्यद् विपर्ययाद् विपर्यासः

kiṃcānyad viparyayād viparyāsaḥ

45.2.10

तस्याविघातस्य विपर्यासो विघातो भवति

tasyāvighātasya viparyāso vighāto bhavati

45.2.11

अनैश्वर्यात् सर्वत्र विहन्यते

anaiśvaryāt sarvatra vihanyate

45.2.12

एष निमित्तैः सह नैमित्तिकः षोडशविधो व्याख्यातः

eṣa nimittaiḥ saha naimittikaḥ ṣoḍaśavidho vyākhyātaḥ

45.2.13

स किमात्मक इत्याह

sa kimātmaka ityāha

Sāṃkhyakārikābhāṣya