2.2.3.17

अथ व्यक्ताव्यक्तज्ञानां को विशेष इत्य् उच्यते

atha vyaktāvyaktajñānāṃ ko viśeṣa ity ucyate

3.2.1

मूलप्रकृतिः प्रधानं प्रकृतिविकृतिसप्तकस्य मूलभूतत्वात्

mūlaprakṛtiḥ pradhānaṃ prakṛtivikṛtisaptakasya mūlabhūtatvāt

3.2.1.2

मूलं च सा प्रकृतिश् च मूलप्रकृतिः

mūlaṃ ca sā prakṛtiś ca mūlaprakṛtiḥ

3.2.1.3

अविकृतिः

avikṛtiḥ

3.2.1.4

अन्यस्मान् नोत्पद्यते तेन प्रकृतिः कस्यचिद् विकारो न भवति

anyasmān notpadyate tena prakṛtiḥ kasyacid vikāro na bhavati

3.2.1.5

महदाद्याः प्रकृतिविकृतयः सप्त

mahadādyāḥ prakṛtivikṛtayaḥ sapta

3.2.1.6

महान् बुद्धिः

mahān buddhiḥ

3.2.1.7

बुद्ध्याद्याः सप्त बुद्धिर् अहंकारः पञ्च तन्मात्राणि

buddhyādyāḥ sapta buddhir ahaṃkāraḥ pañca tanmātrāṇi

3.2.1.8

एताः सप्त प्रकृतिविकृतयः

etāḥ sapta prakṛtivikṛtayaḥ

3.2.1.9

तद्यथा प्रधानाद् बुद्धिर् उत्पद्यते तेन विकृतिः प्रधानस्य विकार इति सैवाहंकारम् उत्पादयत्यतः प्रकृतिः

tadyathā pradhānād buddhir utpadyate tena vikṛtiḥ pradhānasya vikāra iti saivāhaṃkāram utpādayatyataḥ prakṛtiḥ

3.2.1.10

अहंकारो ऽपि बुद्धेर् उत्पद्यत इति विकृतिः

ahaṃkāro 'pi buddher utpadyata iti vikṛtiḥ

3.2.1.11

स च पञ्च तन्मात्राण्युत्पादयतीति प्रकृतिः

sa ca pañca tanmātrāṇyutpādayatīti prakṛtiḥ

3.2.1.12

तत्र शब्दतन्मात्रम् अहंकाराद् उत्पद्यत इति विकृतिः

tatra śabdatanmātram ahaṃkārād utpadyata iti vikṛtiḥ

3.2.1.13

तस्माद् आकाशम् उत्पद्यत इति प्रकृतिः

tasmād ākāśam utpadyata iti prakṛtiḥ

3.2.1.14

तथा स्पर्शतन्मात्रम् अहंकाराद् उत्पद्यत इति विकृतिः

tathā sparśatanmātram ahaṃkārād utpadyata iti vikṛtiḥ

3.2.1.15

तद् एवं वायुम् उत्पादयतीति प्रकृतिः

tad evaṃ vāyum utpādayatīti prakṛtiḥ

3.2.1.16

गन्धतन्मात्रम् अहंकाराद् उत्पद्यत इति विकृतिः

gandhatanmātram ahaṃkārād utpadyata iti vikṛtiḥ

3.2.1.17

तद् एवं पृथिवीम् उत्पादयतीति प्रकृतिः

tad evaṃ pṛthivīm utpādayatīti prakṛtiḥ

3.2.1.18

रूपतन्मात्रम् अहंकाराद् उत्पद्यत इति विकृतिः

rūpatanmātram ahaṃkārād utpadyata iti vikṛtiḥ

3.2.1.19

तद् एवं तेज उत्पादयतीति प्रकृतिः

tad evaṃ teja utpādayatīti prakṛtiḥ

Sāṃkhyakārikābhāṣya