40.2.1.14

लिङ्गम् इति

liṅgam iti

40.2.1.15

प्रलयकाले महदादिसूक्ष्मपर्यन्तं करणोपेतं प्रधाने लीयते

pralayakāle mahadādisūkṣmaparyantaṃ karaṇopetaṃ pradhāne līyate

40.2.1.16

असंसरणयुक्तं सद् आ सर्गकालम् अत्र

asaṃsaraṇayuktaṃ sad ā sargakālam atra

40.2.1.17

प्रकृतिमोहबन्धनबद्धं सत् संसरणादिक्रियास्वसमर्थम् इति

prakṛtimohabandhanabaddhaṃ sat saṃsaraṇādikriyāsvasamartham iti

40.2.1.18

पुनः सर्गकाले संसरति तस्माल्लिङ्गं सूक्ष्मम्

punaḥ sargakāle saṃsarati tasmālliṅgaṃ sūkṣmam

40.2.1.19

किंप्रयोजनेन त्रयोदशविधं करणं संसरतीत्येवं चोदिते सत्याह

kiṃprayojanena trayodaśavidhaṃ karaṇaṃ saṃsaratītyevaṃ codite satyāha

41.2.1

चित्रं यथा कुड्याश्रयम् ऋते न तिष्ठति स्थाण्वादिभ्यः कीलकादिभ्यो विना छाया न तिष्ठति तैर् विना न भवति

citraṃ yathā kuḍyāśrayam ṛte na tiṣṭhati sthāṇvādibhyaḥ kīlakādibhyo vinā chāyā na tiṣṭhati tair vinā na bhavati

41.2.1.2

आदिग्रहणाद् यथा शैत्यं विना नापो भवन्ति शैत्यं वाद्भिर् विनाग्निर् उष्णं विना वायुः स्पर्शं विनाकाशम् अवकाशं विना पृथिवी गन्धं विना तद्वत्

ādigrahaṇād yathā śaityaṃ vinā nāpo bhavanti śaityaṃ vādbhir vināgnir uṣṇaṃ vinā vāyuḥ sparśaṃ vinākāśam avakāśaṃ vinā pṛthivī gandhaṃ vinā tadvat

41.2.1.3

एतेन दृष्टान्तेन न्यायेन विनाविशेषैर् अविशेषैस्तन्मात्रैर् विना न तिष्ठति

etena dṛṣṭāntena nyāyena vināviśeṣair aviśeṣaistanmātrair vinā na tiṣṭhati

41.2.1.4

अथ विशेषभूतान्युच्यन्ते शरीरं पञ्चभूतमयम्

atha viśeṣabhūtānyucyante śarīraṃ pañcabhūtamayam

41.2.1.5

वैशेषिणा शरीरेण विना क्व लिङ्गस्थानं चेति

vaiśeṣiṇā śarīreṇa vinā kva liṅgasthānaṃ ceti

41.2.1.6

निराश्रयम्

nirāśrayam

41.2.1.7

आश्रयरहितं लिङ्गं त्रयोदशविधं करणम् इत्यर्थः

āśrayarahitaṃ liṅgaṃ trayodaśavidhaṃ karaṇam ityarthaḥ

41.2.1.8

किमर्थं तद् उच्यते

kimarthaṃ tad ucyate

42.2.1

पुरुषार्थः कर्तव्य इति प्रधानं प्रवर्तते

puruṣārthaḥ kartavya iti pradhānaṃ pravartate

42.2.1.2

स च द्विविधः शब्दाद्युपलब्धिलक्षणो गुणपुरुषान्तरोपलब्धिलक्षणश्च

sa ca dvividhaḥ śabdādyupalabdhilakṣaṇo guṇapuruṣāntaropalabdhilakṣaṇaśca

42.2.1.3

शब्दाद्युपलब्धिर् ब्रह्मादिलोकेषु गन्धादिभोगावाप्तिः

śabdādyupalabdhir brahmādilokeṣu gandhādibhogāvāptiḥ

42.2.1.4

गुणपुरुषान्तरोपलब्धिर् मोक्ष इति

guṇapuruṣāntaropalabdhir mokṣa iti

42.2.1.5

तस्माद् उक्तं पुरुषार्थहेतुकम् इदं सूक्ष्मशरीरं प्रवर्तत इति

tasmād uktaṃ puruṣārthahetukam idaṃ sūkṣmaśarīraṃ pravartata iti

42.2.1.6

निमित्तनैमित्तिकप्रसङ्गेन निमित्तं धर्मादि

nimittanaimittikaprasaṅgena nimittaṃ dharmādi

Sāṃkhyakārikābhāṣya