30.2.1.3

चतुष्टयस्य दृष्टे प्रतिविषयाध्यवसाये युगपद् वृत्तिः

catuṣṭayasya dṛṣṭe prativiṣayādhyavasāye yugapad vṛttiḥ

30.2.1.4

बुद्ध्यहंकारमनश्चक्षूंषि युगपद् एककालं रूपं पश्यन्ति स्थाणुरयम् इति

buddhyahaṃkāramanaścakṣūṃṣi yugapad ekakālaṃ rūpaṃ paśyanti sthāṇurayam iti

30.2.1.5

बुद्ध्यहंकारमनोजिह्वा युगपद् रसं गृह्णन्ति

buddhyahaṃkāramanojihvā yugapad rasaṃ gṛhṇanti

30.2.1.6

बुद्ध्यहंकारमनोघ्राणानि युगपद् गन्धं गृह्णन्ति

buddhyahaṃkāramanoghrāṇāni yugapad gandhaṃ gṛhṇanti

30.2.1.7

तथा त्वक्श्रोत्रे अपि

tathā tvakśrotre api

30.2.1.8

किंच क्रमशश्च तस्य निर्दिष्टा

kiṃca kramaśaśca tasya nirdiṣṭā

30.2.1.9

तस्येति चतुष्टयस्य क्रमशश्च वृत्तिर् भवति

tasyeti catuṣṭayasya kramaśaśca vṛttir bhavati

30.2.1.10

यथा कश्चित् पथि गच्छन् दूराद् एव दृष्ट्वा स्थाणुर् अयं पुरुषो वेति संशये सति

yathā kaścit pathi gacchan dūrād eva dṛṣṭvā sthāṇur ayaṃ puruṣo veti saṃśaye sati

30.2.1.11

तत्रोपरूढं तल्लिङ्गं पश्यति शकुनिं वा

tatroparūḍhaṃ talliṅgaṃ paśyati śakuniṃ vā

30.2.1.12

ततस् तस्य मनसा संकल्पिते संशये व्यवच्छेदभूता बुद्धिर् भवति स्थाणुर् अयम् इति

tatas tasya manasā saṃkalpite saṃśaye vyavacchedabhūtā buddhir bhavati sthāṇur ayam iti

30.2.1.13

अतो ऽहंकारश्च निश्चयार्थं स्थाणुर् एवेति

ato 'haṃkāraśca niścayārthaṃ sthāṇur eveti

30.2.1.14

एवं बुद्ध्यहंकारमनश्चक्षुषां क्रमशो वृत्तिर् दृष्टा

evaṃ buddhyahaṃkāramanaścakṣuṣāṃ kramaśo vṛttir dṛṣṭā

30.2.1.15

यथा रूपे तथा शब्दादिष्वपि बोद्धव्या

yathā rūpe tathā śabdādiṣvapi boddhavyā

30.2.1.16

दृष्टे दृष्टविषये

dṛṣṭe dṛṣṭaviṣaye

30.2.1.17

किंचान्यत् तथाप्यदृष्टे त्रयस्य तत्पूर्विका वृत्तिः

kiṃcānyat tathāpyadṛṣṭe trayasya tatpūrvikā vṛttiḥ

30.2.1.18

अदृष्टे ऽनागते ऽतीते च काले बुद्ध्यहंकारमनसां रूपे चक्षुःपूर्विका त्रयस्य वृत्तिः स्पर्शे त्वक्पूर्विका गन्धे घ्राणपूर्विका रसे रसनपूर्विका शब्दे श्रवणपूर्विका बुद्ध्यहंकारमनसाम् अनागते भविष्यति काले ऽतीते च तत्पूर्विका वृत्तिः

adṛṣṭe 'nāgate 'tīte ca kāle buddhyahaṃkāramanasāṃ rūpe cakṣuḥpūrvikā trayasya vṛttiḥ sparśe tvakpūrvikā gandhe ghrāṇapūrvikā rase rasanapūrvikā śabde śravaṇapūrvikā buddhyahaṃkāramanasām anāgate bhaviṣyati kāle 'tīte ca tatpūrvikā vṛttiḥ

30.2.1.19

वर्तमाने युगपत् क्रमशश्चेति

vartamāne yugapat kramaśaśceti

30.2.1.20

किंच

kiṃca

31.2.1

स्वां स्वाम् इति वीप्सा

svāṃ svām iti vīpsā

31.2.1.2

बुद्ध्यहंकारमनांसि स्वां स्वां वृत्तिं परस्पराकूतहेतुकाम् आकूतादरसंभ्रम इति

buddhyahaṃkāramanāṃsi svāṃ svāṃ vṛttiṃ parasparākūtahetukām ākūtādarasaṃbhrama iti

Sāṃkhyakārikābhāṣya