7.2.58

तत्रासुप्तस्येव सुप्तलिङ्गप्रदर्शनं क्राथनं वाय्वभिभूतस्येव शरीरावयवानां कम्पनं स्पन्दनम् उपहतपादेन्द्रियस्येव गमनं मन्दनम्

tatrāsuptasyeva suptaliṅgapradarśanaṃ krāthanaṃ vāyvabhibhūtasyeva śarīrāvayavānāṃ kampanaṃ spandanam upahatapādendriyasyeva gamanaṃ mandanam

7.2.59

यौवनसम्पन्नां स्त्रियमवलोकयन् कामुकम् इवात्मानं यैर् लिङ्गैः प्रदर्शयति तच् छृङ्गारणं कार्याकार्यविवेकशून्यस्येव लोकनिन्दितकरणम् अपि तत्करणं व्याहतापार्थकादिशब्दोच्चारणम् अपि तद् भाषणम् इति

yauvanasampannāṃ striyamavalokayan kāmukam ivātmānaṃ yair liṅgaiḥ pradarśayati tac chṛṅgāraṇaṃ kāryākāryavivekaśūnyasyeva lokaninditakaraṇam api tatkaraṇaṃ vyāhatāpārthakādiśabdoccāraṇam api tad bhāṣaṇam iti

7.2.60

न चैषां क्रमो नियम्यते

na caiṣāṃ kramo niyamyate

7.2.61

किंत्वपमानादिनिष्पादकत्वं येन परिभवं गच्छेद् इत्युपदेशाद् दवाग्नितुल्यत्वेनापमानादेर् इष्टतमत्वाद् इति

kiṃtvapamānādiniṣpādakatvaṃ yena paribhavaṃ gacched ityupadeśād davāgnitulyatvenāpamānāder iṣṭatamatvād iti

7.2.62

एवं तर्हि हिंसास्तेयादिकरणदुष्टशब्दोच्चारणप्रसङ्गोऽपि स्याद् अपमानादिनिष्पादकत्वाद् इति

evaṃ tarhi hiṃsāsteyādikaraṇaduṣṭaśabdoccāraṇaprasaṅgo'pi syād apamānādiniṣpādakatvād iti

7.2.63

नापि तत्करणापि तद्भाषणो देवाशेषक्रियाव्याप्तावहिंसाद्यविरोधज्ञापनार्थत्वात् क्राथनाद्यारम्भस्येति

nāpi tatkaraṇāpi tadbhāṣaṇo devāśeṣakriyāvyāptāvahiṃsādyavirodhajñāpanārthatvāt krāthanādyārambhasyeti

7.2.63.2

देवनित्यत्वे कस्तर्हि उपाय इत्याह जपध्यानम् इति

devanityatve kastarhi upāya ityāha japadhyānam iti

7.2.64

तत्र तृतीयचतुर्थकस्य मन्त्रस्यावर्तनं जपः

tatra tṛtīyacaturthakasya mantrasyāvartanaṃ japaḥ

7.2.65

स द्विविधः प्रत्याहारफलः समाधिफलश्चेति

sa dvividhaḥ pratyāhāraphalaḥ samādhiphalaśceti

7.2.66

तत्राद्यः प्रत्याहारफलस्तन्निष्पत्तौ च क्रियमाणो जपः समाधिफल इति

tatrādyaḥ pratyāhāraphalastanniṣpattau ca kriyamāṇo japaḥ samādhiphala iti

7.2.67

ननु चान्यासक्तत्वे क्रियमाणो जपः संवत्सरशतेनापि न प्रत्याहारं करोत्यपि तु दोषमेव तस्य जनयतीति

nanu cānyāsaktatve kriyamāṇo japaḥ saṃvatsaraśatenāpi na pratyāhāraṃ karotyapi tu doṣameva tasya janayatīti

7.2.68

सत्यम् एवमेतत्

satyam evametat

7.2.69

किंतु प्रत्याहारद्वैविध्यमिहेष्टं परापरभेदात्

kiṃtu pratyāhāradvaividhyamiheṣṭaṃ parāparabhedāt

7.2.70

तत्रान्तःकरणपूर्वको ऽपरः

tatrāntaḥkaraṇapūrvako 'paraḥ

7.2.71

तत्सहितेन जपेन निर्मलीकृतं चित्तं प्रयत्ननिरपेक्षमपि ब्रह्मण्येवालातचक्रवद् अवतिष्ठते यदा तदासौ परः प्रत्याहारो जपपूर्वक एवायम् इत्युक्तः

tatsahitena japena nirmalīkṛtaṃ cittaṃ prayatnanirapekṣamapi brahmaṇyevālātacakravad avatiṣṭhate yadā tadāsau paraḥ pratyāhāro japapūrvaka evāyam ityuktaḥ

7.2.72

स ह्य् अनेकजन्मोपार्जितं कर्म लक्षणमात्रेण दग्ध्वा ध्येयतत्त्वे चित्तं स्तम्भनिक्षिप्तायःकीलकवन् निश्चलीकरोति

sa hy anekajanmopārjitaṃ karma lakṣaṇamātreṇa dagdhvā dhyeyatattve cittaṃ stambhanikṣiptāyaḥkīlakavan niścalīkaroti

7.2.73

रुद्रतत्त्वे सदृशश्चिन्ताप्रवाहो ध्यानम्

rudratattve sadṛśaścintāpravāho dhyānam

7.2.74

तद् द्विविधं जपपूर्वकं धारणापूर्वकं च

tad dvividhaṃ japapūrvakaṃ dhāraṇāpūrvakaṃ ca

7.2.75

तत्र जपपूर्वकं प्रसङ्गेनैव पूर्वम् उक्तं धारणापूर्वकं तूच्यते

tatra japapūrvakaṃ prasaṅgenaiva pūrvam uktaṃ dhāraṇāpūrvakaṃ tūcyate

7.2.76

निरालम्बनं चित्तममूढस्य धारणम्

nirālambanaṃ cittamamūḍhasya dhāraṇam

Ratnaṭīkā